اجرت المثل ایام تصرف چیست

مالک ملک به تبع مالکیتی که نسبت به عین دارد مالک منافع آن نیز می‌باشد و باید توجه داشت که اگر کسی ملک مذکور را بدون اذن و اجازه مالک از تصرف آن خارج کند مالک ملک مذکور این حق را خواهد داشت که نسبت به مطالبه اجرت المثل زمین اقدام کند .

اما معنی و مفهوم اجرت المثل چیست ؟

اجرت در لغت به معنی پاداش و مبلغی که باید پرداخت و کلمه المثل در این جا در مقابل کلمه المسمی است ،
المسمی یعنی ثابت شده و توافق شده اما المثل به معنی عدم توافق است و باید کارشناس با توجه به مواردی آن را تعیین کند .
پس اجرت المثل به معنی مبلغی است که توافق نشده و کارشناس آن را تعیین می‌کند و اجرت المسمی به معنی مبلغی است که در ابتدا بین طرفین توافق شده است .

مقدار اجرت المثل با توجه به نوع پرونده و نحوه استفاده از ملک و سایر موارد مختلف خواهد بود و بدین گونه نیست که بگوییم در تمامی موارد یکسان است بلکه با یکدیگر کاملا متفاوت خواهد بود و کارشناس ملکی و یا خود دادگاه با توجه به موارد مشابه تعیین خواهد کرد .

در ادامه به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت که شخص به کدام مرجع برای مطالبه اجرت المثل ایام تصرف می‌تواند مراجعه کند ؛
باید توجه داشت که مقدار مبلغ تقویم شده در این دعوا بسیار حایز اهمیت است ، بدین ترتیب که اگر مبلغ آن را تا دویست میلیون ریال تقویم کنیم در صلاحیت شورای حل اختلاف و اگر مبلغ اجرت المثل را بیش از دویست میلیون ریال تقویم کنیم در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی خواهد بود .

اما از میان تمامی دادگاه های موجود در کشور و تمامی شوراهای حل اختلاف در کشور کدام دادگاه یا شورا حسب مورد صالح خواهد بود ؟
از میان دادگاه ها و شورا های حل اختلاف در ایران دادگاه و شورای حل اختلاف محل وقوع ملک ملک صالح است یعنی باید نگاه کنیم که محل وقوع ملک کجاست .
پس در این دعوا محل وقوع ملک در تعیین صلاحیت بسیار حایز اهمیت است و دادگاه یا شورا برای راحتی کار و جلوگیری از اطاله دادرسی برای این امر تسهیل تر است .
ممکن است خواهان این دعوا خود در شهری دیگر ساکن و خوانده این دعوا نیز در شهر دیگری اقامت داشته باشد که هیچ کدام از این موارد مهم نیست و آن چیزی که معیار و ملاک صلاحیت است در این دعوا ، محل وقوع ملک است .
اگر شخصی که خود در شهری ساکن است و محل وقوع ملک در حوزه قضایی شهرستان دیگر باشد و خواهان بدون توجه به این امر و در محل اقامت خود اقدام به طرح دعوا کند شعبه محترم همان دادگاه قرار عدم صلاحیت صادر خواهد کرد .


مطالبه اجرت المثل ایام تصرف ملک مشاع 

گاهی اوقات ممکن است یک ملک مفروز  نباشد و به صورت مشاع باشد یعنی ملک بین چند نفر به صورت مشاع و مشارکتی باشد و بعضی از شرکا‌ بدون اذن و اجازه سایر شرکا در ملک مذکور تصرفاتی نمایند ، سوالی که در اینجا مطرح است اینکه آیا شرکا در ملک مشاعی میتوانند  تصرف داشته باشند و در صورت تصرف آیا محکوم به پرداخت اجرت المثل خواهند شد ؟
باید توجه داشت که تصرف شرکا در ملک مشاعی را میتوان به تصرف مادی و تصرف حقوقی تقسیم کرد و هر کدام از این تصرف ها را هم در سهم خود و سهم دیگران در نظر گرفت .
تصرف حقوقی هر شریک در سهم خود امکان پذیر است به طور مثال هر شریک میتواند سهم خود را بفروشد و اجاره دهد 
اما تصرف حقوقی در سهم دیگران غیر نافذ است .
اما تصرف مادی چه در سهم خود و چه در سهم دیگران کاملا غیر نافذ است .
پس اگر یکی از شرکا در سهم دیگران بدون اذن و اجازه تصرف مادی کند باید اجرت المثل دوران تصرف خود را بپردازد بدین ترتیب که شرکای دیگر در ابتدا می‌بایست اظهارنامه ای به شریک بدهند و رفع تصرف را خواهان شوند و اگر رفع تصرف نکرد باید دادخواست تخلیه ملک مشاع را به همراه مطالبه اجرت المثل از او خواهان شوند و نسبت به تقدیم آن به دادگاه اقدام کنند .
خاصیت و ویژگی مهمی که در تقدیم اظهارنامه نهفته است این است که آغاز محاسبه مقدار اجرت المثل از زمان تقدیم اظهارنامه محاسبه خواهد شد .
پس توصیه میشود در این موارد هر چه سریعتر نسبت به ارسال اظهارنامه اقدام نمایید .


مطالبه اجرت المثل ایام تصرف از مستاجر 

آیا میشود اجرت المثل ایام تصرف را از مستاجر مطالبه کرد ؟
باید توجه نمود که مستاجر در زمانی که عنوان مستاجر بر آن بار میشود خب مسلما نسبت به پرداخت اجاره بها اقدام نموده و در این زمان نمیشود از او اجرت المثل مطالبه کرد و در زمانی میشود اجرت المثل ایام تصرف را ا‌و گرفت که دیگر مستاجر نباشد و برای مستاجر نبودن آن احتیاج به یک سری شرایط دارد .
اولاً باید مدت اجاره منقضی شود.
ثانیاً باید تخلیه را از مستاجر به موجب ارسال اظهارنامه درخواست کند و اگر چنین اقدامی نکند به معنی اذن ضمنی و رضایت برای ادامه تصرف مستاجر است .
ثالثا باید مستاجر به تصرف خود بعد از انقضای مدت اجاره ادامه دهد .
با وجود شرایط فوق میتوان از مستاجر مطالبه اجرت المثل ایام تصرف را در خواست نمود و دادگاه با ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری حسب مورد با توجه به مدت تصرف و نوع ملک مستاجر را به پرداخت مبلغی تحت عنوان اجرت المثل محکوم خواهد نمود .

جهت کسب اطلاعات تکمیلی در خصوص مطالبه اجرت المثل میتوانید به وکلا و مشاوران و کارشناسان حقوقی سایت وکیلوند اولین استارتاپ حقوقی ایران به صورت طرح سوال و یا رززو‌تلفنی اقدام نمایید. 

۵ / 4.33 (از مجموع 3 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
سوال حقوقی