ارث و انواع موانع ارث چیست ؟


 موانع ارث اموری است که در صورت تحقق آنها شخص از مورث خود ارث نمی برد

 انواع موانع ارث چیست ؟

 به طور کلی می توان موانع ارث را به چهار دسته تقسیم کرد یعنی :
  • کفر 
  • لعان
  • نسب نامشروع یا زنا 
  • قتل

کفر آیا مانع از ارث است ؟

 کفر یکی از موانع ارث است یعنی کافر از مسلمان ارث نمی برد .

 در این خصوص باید به موارد زیر توجه داشت؛
 در این خصوص تفاوتی بین کافر کتابی مانند یهودی و کافر غیر کتابی مانند هندو و بودایی نیست هیچ کدام از ایشان از مسلمان ارث نمی برد.

اما بر عکس این قضیه اتفاق می افتد یعنی مسلمان از کافر ارث می برد.

 لعان یکی دیگر از موانع ارث است بعد از آن زن و شوهر از هم جدا شده و بین آنها حرمت ابدی ایجاد می‌شود و از یکدیگر ارث نمی برند.


 نکات حایز اهمیت در مورد لعان چیست ؟


 فرزندی که برای این کار مورد لعان واقع شده از این پس از پدر و خویشان پدری ارث نمی برد و پدر و خویشان پدری هم از او ارث نمی برند.

 اما فرزند مزبور از مادر و خویشان مادری ارث میبرند و مادر و خویشان مادری هم از او ارث می برند.

 هرگاه پدر از آن رجوع کند فرزند مجدداً از او ارث میبرد ولی پدر از او ارث نخواهد برد.

اگر پدر از لعان رجوع کند  فقط موجب می شود که فرزندی که موضوع لعان بوده از پدر ارث ببرد ولی این فرزند همچنان از اقارب پدری ارث  نمی‌برد همچنین اقارب پدری هم از او ارث نمی‌برند.


آیا زنا از موانع ارث است ؟


ماده ۱۱۶۷ قانون مدنی طفل متولد از زنا را ملحق به زانی نمی‌داند .
عبارت زانی در این ماده هم مرد زناکار و هم زن زناکار را در بر میگیرد  بنابراین بین طفل ناشی زنا و زن و مردی که او را به صورت غیر مشروع متولد کرده‌اند و از خویشان آن پدر و مادر رابطه توارث ایجاد نمیشود.
 
در این خصوص باید به موارد زیر توجه داشت؛

 فرند زنا و یا همان فرزند رابطه نامشروع  از پدر و مادر و اقوام آنان ارث نمی برد و آنها هم از فرزند زنا ارث نمی‌برند.

تلقیح سلولهای جنسی زن و مرد بیگانه نامشروع است و فرزند ناشی از از این تلقیح در حکم زنا زاده است و ارث نمی برد.

آیا قتل از موانع ارث است ؟


 اگر وارث مورث خود را به قتل رسانده باشد از ارث او محروم است .

 در این خصوص باید به موارد زیر توجه داشت؛
  •  قتل عمد مانع ارث است  چه بالمباشر باشد و چه به تسبیب یا معاونت در قتل چه منفردا باشد یا مشترکا یا آنکه  وارث آمر قتل باشد (ماده ۸۸۰ قانون مدنی )
  • قتل شبه عمد و خطای محض و قتل غیر عمد ناشی از تصادفات رانندگی مانع ارث نیست اما وارث از دیه ارث نمی برد .
  •  ارتکاب قتل عمدی توسط صغیر و مجنون در خطای محض است و مانع ارث نیست .
  •  اولاد و اقوام کسانی که به دلیل قتل از ارث ممنوع می شوند محروم از ارث نیستند برای مثال اگر شخصی پدر خود را به قتل برساند اولاد آن  شخص قاتل در صورت نبودن وراث نزدیکتر از جد مقتول خود ارث میبرند.(ماده ۸۸۵ قانون مدنی )


 اگر پدری فرزند خود را به قتل برساند قصاص نمی شود آیا آن پدر از ارث فرزند خود محروم خواهد بود یا خیر؟

 پاسخ ؛ درست است که در فرض فوق پدر قصاص نمی شود اما این قتل یک قتل غیرقانونی است از همین روست که پدر مکلف به پرداخت دیه به وراث است بنابراین پدر از ارث ممنوع خواهد بود جز در مواردی که قتل به دلایلی مانند مهدورالدم بودن فرزند یک قتل قانونی باشد.

 در صورتی که وارث مورث خود را به قتل برساند آیا تفاوتی در خصوص ارث بری بین قتل عمد و غیر عمد وجود دارد ؟

مطابق ماده 451 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 در صورتی که قاتل از ورثه مقتول باشد چنانچه قتل عمدی باشد از اموال و دیه مقتول ارث نمی‌برد  و در صورتی که خطای محض یا شبه‌عمدی (غیر عمد ) باشد  از دیه وی ارث نمیبرد لیکن از اموال ارث میبرد .

۵ / 4.75 (از مجموع 4 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
مشاوره رایگان با وکیل