تفاوت اعسار و ورشکستگی چیست؟

اعسار و ورشکستگی دو عنوان حقوقی هستند، اعسار را می توان این گونه توضیح داد که دیون و بدهی های فرد از دارایی های او بیشتر باشد در این صورت در تعریف حقوقی فرد را معسر می نامند. بر این اساس چنانچه اشخاص عادی قادر به پرداخت بدهی خود نباشد به آنها معسر گفته می شود و اما  کلمه ورشکسته، صرفاً برای تاجران و بازرگانان مورد استفاده قرار می گیرد. در خصوص نحوه پرداخت بدهی نیز تفاوت هایی میان معسر و ورشکسته وجود دارد که از مهم ترین آن می توان به این نکته اشاره نمود که در تقسیم دارایی تاجر ورشکسته، بدهکاران نسبت به هم حق تقدمی ندارند ولی در مورد اعسار هر بدهکاری که زودتر اقدام کند ارجعیت دارد. ورشکستگی باید به موجب حکم دادگاه اعلام شود و تا زمانی که دادگاه حکم ورشکستگی را ندهد نمی توان ورشکستگی تاجر را ثابت نمود.

بنر مشاوره تلفنی فوری

اعسار از ریشه عسر است و به معنی نیازمند شدن و تهیدستی است، در حقوق نیز به کسی گفته می شود که تاجر نبوده و به جهت کافی نبودن دارایی او یا عدم دسترسی به دارایی اش توان پرداخت بدهی های خود را ندارد. از نظر لغوی نیز اعسار به معنی سختی و دشواری است و در فقه این واژه به معنی افلاس است.

در اصل بدهکار باید در زمان تعیین شده بدهی و تعهداتی را که داده است انجام دهد، انجام تعهدات فقط منحصر به تعهدات مالی نیست و شامل تعهدات غیر مالی نیز می شود اما ممکن است گاهی برای شخص وضعیتی حاصل گردد که نتواند به تعهدات خود جامه عمل بپوشاند. به یکی از این شرایط اعسارگفته می شود.

در کل حکم اعسار دارای جنبه نسبی است و فقط میان معسر و شخصی که دعوی به طرفیت او طرح شده است موثر می باشد. با استناد به قانون تجارت تاجر شخصی است که به نوعی شغل او معاملات تجاری می باشد و این به این معنی می باشد که امرار معاش او از طریق تجارت صورت می گیرد.

 در برخی از مواقع این امکان وجود دارد که تاجر به جهت عدم سرمایه کافی و در نظر نگرفتن شرایط بازار و یا دلایل دیگر از پرداخت بدهی های خود ناتوان گردد، اصل بر این است که تاجر به هر دلیلی از پرداخت دیون و از انجام تعهدات مالی خود متوقف گردد ماده 412 قانون تجارت ورشکستگی را اینگونه تعریف می نماید : ورشکستگی تاجر یا شرکت تجاری در نتیجه توقف از تادیه وجوهی که بر عهده اوست حاصل می شود، حکم ورشکستگی تاجری را که حین الفوت در حال توقیف بوده تا یک سال بعد از مرگ او نیز می توان صادر کرد.

اعسار چه ویژگی هایی دارد

  1. در اعسار، معسر از اداره اموال خود منع نمی شود و خودش اداره آنها را به عهده می گیرد.
  2. معسر از تصرف در حقوق و امور مالی خود ممنوع نیست.
  3. حق دعوای انفرادی طلبکاران علیه معسر و بر عکس، معسر علیه طلبکاران وجود دارد.

ورشکسته چه ویژگی های دارد

حکم ورشکستگی علاوه بر اینکه نسبت به طرفین دعوا موثرتر هست در خصوص سایر کسانی که اقامه دعوا نکرده اند نیز اثر دارد.

  1. در ورشکستگی اداره ی اموال ورشکسته توسط مدیر تصفیه و یا اداره تصفیه صورت می گیرد.
  2. ورشکسته از تصرف در امور مالی خود ممنوع است.
  3. حق اقامه یا تعقیب دعوای مالی تاجر ورشکسته علیه دیگران با مدیر تصفیه خواهد بود و نیز دعوای مالی علیه تاجر نیز باید به طرفیت مدیر تصفیه اقامه گردد.

انواع اعسار

  1. اعسار از پرداخت محکوم به
  2. اعسار در مقابل اجرائیه ثبتی
  3. اعسار از هزینه دادرسی

مزایایی که فرد معسر از آن برخوردار می شود عبارتنداز:

  • کسی که مدعی اعسار است و ادعای خود را نیز در دادگاه بتواند ثابت کند از معافیت موقت به جهت پرداخت تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی برخوردار می شود.
  • معسر می تواند از حق داشتن وکیل معاضدتی و معافیت موقت از پرداخت حق الوکاله ی او برخوردار شود.
  • در مورد دعاوی خانوادگی و طلاق چنانچه معسر مرد باشد با تقسیط ( مهریه، جهیزیه،نفقه) و سایر حقوق مالی زن حکم طلاق صادر و طلاق بدون پرداخت کلیه حقوق مالی ثبت می شود اما زوج باید مطابق حکم دادگاه بدهی های خود را بر اساس زمان پیش بینی شده در حکم بپردازد.

بنر مشاوره تلفنی فوری

تفاوت اعسار و ورشکستگی 

  1. همانگونه که گفته شد در اعسار، معسر از اداره اموال خود منع نمی شود در حالی که در ورشکستگی اداره اموال محکوم علیه از تاریخ ورشکستگی به مدیر تصفیه یا اداره تصفیه واگذار می شود.
  2. حق دعوای انفرادی طلبکاران علیه معسر از میان نمی رود در صورتی که با صدور حکم ورشکستگی تاجر از اقامه دعوا محروم می گردد و طلبکاران باید به صورت دسته جمعی به نمایندگی مدیر تصفیه اقامه دعوا کنند.
  3. حکم اعسار جنبه نسبی دارد و فقط میان معسر و شخصی که دعوا به طرفیت او طرح شده است قابل ترتیب اثر است در حالی که حکم ورشکستگی عام است و در مورد تمامی طلبکاران چه اقامه دعوا کرده باشند و چه نکرده باشند لازم الاجرا است.
  4. در اعسار اگر بعد از صدور حکم اموالی کشف شود قابل توقیف است اما در ورشکستگی به اینگونه نیست و اموال تحصیل شده در اختیار مدیر تصفیه قرار می گیرد.
  5. اثبات اعسار با شهادت شهود امکان پذیر است اما ورشکستگی صرفاً با نظر کارشناس رسمی دادگستری با محاسبه رسمی دقیق دفاتر شرکت صورت می پذیرد.
  6. شخص مدعی اعسار نمی تواند معاملات بعدی خود را انجام دهد اما تاجر ورشکسته نیاز به اعاده اعتبار دارد.
  7. در اعسار عدم توانایی مالی افراد غیر تاجر ملاک است اما در ورشکستگی توان تأدیه دیون تاجر ورشکسته ملاک عمل می باشد.
  8. اعسار در قانون مدنی و قانون اجرای محکومیت های مالی مطرح شده است در حالی که ورشکستگی در قانون تجارت بیان گردیده است.
  9. اعسار در دعاوی غیر تجاری اعم از مالی و خانوادگی کاربرد دارد ولی ورشکستگی مختص اشخاص تجاری و تجار شرکت های تجاری می باشد.

استثناعات تاجر بودن

  • کسبه جزء، علی رغم اینکه تاجر هستند به استناد ماده 512 قانون آیین دادرسی مدنی مشمول مقررات ورشکستگی نمی شوند.
  • اتحادیه های تعاونی با آنکه تاجر تلقی نمی شوند اما مطابق بند 6 ماده 54 قانون بخش تعاونی اقتصادی جمهوری اسلامی مشمول مقررات ورشکستگی می شوند.
  • شرکت های تعاونی به طور کلی مشمول مقررات ورشکستگی هستند چه موضوع آن ها تجاری باشد و چه نباشد.

دادگاه صالح برای رسیدگی به اعسار

دادخواست اعسار باید به دادگاه صادر کننده حکم دعوی اصلی و یا دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به دعوی اصلی را دارد تقدیم گردد.

مطابق ماده 505 قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص اعسار پرداخت هزینه دادرسی دادگاه تجدید نظر و فرجام خواهی رسیدگی به دعوای اعسار با دادگاه اول صادر کننده حکم است.

دادگاه صالح برای رسیدگی دعوای ورشکستگی

دعوای ورشکستگی یک نوع دعوای تجاری محسوب می شود اما مطابق ماده 10 قانون آیین دادرسی مدنی رسیدگی به دعوای ورشکستگی در صلاحیت محاکم عمومی است مگر اینکه قانونگذار خود مرجع اختصاصی بر ای رسیدگی به دعاوی تجاری تعیین نموده باشد که در این مورد خواهان دعوای ورشکستگی باید دعوا را در یکی از محاکم عمومی حقوقی دادگستری طرح نماید.

کلمات کلیدی

  • اوصاف حکم ورشکستگی
  • سوالات قاضی از شهود اعسار
  • اعلام ورشکستگی
  • مقایسه ورشکستگی با اعسار در حقوق ایران
  • تاجر ورشکسته کیست
  • مزایا و معایب ورشکستگی
  • قانون ورشکستگی جدید
  • شرایط تحقق ورشکستگی
  • نمونه دادخواست افلاس
  • تفاوت اعسار و ورشکستگی
  • تفاوت مفلس با مفلس
  • جدیدترین قانون اعسار

۵ / 0 (از مجموع 1 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!

پرسش و پاسخ های مرتبط

با سلام میخاستم بدون برا اعلام افلاس و ورشکستگی شخص حقیقی باید چکار کنم و به کجا مراجعه کنم؟

شنبه ، 01 مرداد 1401

مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ مستحضر باشید ورشکستگی مختص تجار و شرکت های تجاری هست و در خصوص اشخاص حقیقی عادی معمولا دعوای اعسار میبایست مطرح گردد تا دادگاه بدان رسیدگی کند.تجار یا شرکت های تجاری در صورت توقف در پرداخت دیون برای صدور حکم ورشکستگی میبایست دادخواست صدور حکم ورشکستگی را از طریق دفاتر خدمات قضایی ب ثبت برسانند تا دادگاه محل اقامت شخص تاجر یا محل شرکت بدان رسیدگی کند در خصوص دعوای اعسار نیز اگر دعوایی منجر ب محکومیت در پرداخت دینی شده است شخص فاقد تمکن مالی میبایست دادخواست اعسار از پرداخت محکوم به را از طریف دفاتر خدمات قضایی ب دادگاه صادر کننده رای ارسال نماید موید باشید

سلام .اگر شخص متهمی که چندین بار اعسار ان اعم از محکوم به در مرحله تجدید نظر و اعاده دادرسی روی یک پرونده برای یک موضوع به دفعات ۳ مرتبه رد شده و قطعی شده است . و همین طور اعسار مرتب دادخواست اعسار میگذارد چگونه میتوانیم جلوی چنین دادخواستی را بگیرم ؟

پنجشنبه ، 09 تیر 1401

با سلام دادخواست اعسار مطابق با قانون آیین دادرسی مدنی،تنها یک بار قابل اقامه در مراجع بدوی(مگر به دلایل شکلی رد شده باشد که در این صورت بیشتر میشود)و یک بار قابل تجدیدنظرخواهی در ظرف زمانی بیست روز بوده و غیر قابل فرجام خواهی است‌.اما طبق تبصره دو ماده11قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی هریک از طرفین دعوی اعسار می توانند تعدیل اقساط پرداخت دین را از دادگاه بخواهند و محدودیتی در تعداد دفعات نیست. شما میتوانید با معرفی اموال ایشان و توقیف آن محکوم به را وصول کنید. موفق باشید

سلام ببخشید مزاحم شدم من ب ی نفر تلب کار بودم .اقساط نزده بودم امروز اس اومد که پروندم رفته اجرای احکام .میخام اقساط کنم چهل روز از روش گذشته میشه کاری کرد لطفا راهنماییم کنین

یکشنبه ، 14 فروردین 1401

باسلام کاربرگرامی بله میتوانید دادخواست اعسار مطرح نمایید .

سلام علیکم پرونده ای در اجرای احکام کیفری با موضوع محکومیت به پرداخت ارزش ریالی دیه مطرح میباشد، حکم اعسار صادر شده ؛ آیا قرار تامین کفالت پرونده کیفری جهت ضمانت پرداخت به موقع اقساط به قوت خود باقی است یا مطابق قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و آیین نامه جدید الصدور توسط ریاست قوه قضاییه با قطعیت حکم اعسار رفع اثر میگردد؟

یکشنبه ، 08 اسفند 1400

سلام وظایف کفیل تا تعیین تکلیف پرونده ادامه خواهد داشت. وبا صدور حکم اعسار شما ایشان می‌توانند رفع قرار کفالت را درخواست نمایند.

باسلام بنده دردادگاه محکوم به پرداخت ۷۰ میلیون و تاخیر تادیه شدم واعسار زدم ولی شاکی لایحه داده که وام مسکن به نام بنده آیا اعسار بنده رد میشود

جمعه ، 06 اسفند 1400

سلام دادخواست اعسار شما باید از چنان قدرتی برخوردار باشد که طرف مقابل نتواند ایرادی به خواسته شما داشته باشد. به هر حال اگر دعوای اعسار شما در مرحله بدوی توسط لایحه ایشان رد شود باز قابلیت اعتراض را دارد. اصولاً با توجه به اخذ وام از طرف شما دلیلی بر رد اعسار شما نمی باشد.

دادگاه اعسار چگونه دفاع کنم از خود برای پرداخت دیه

چهارشنبه ، 04 اسفند 1400

با درود؛ کاربر محترم؛ اساسا در جلسه رسیدگی به درخواست اعسار؛ بیشنر مدارک و مستندات ابرازی از طرف شما بر عدم تمکن مالی و اظهارت شهود مبنی بر شناخت کافی و وقوف به وضیعت زندگی و معیشتی تان در این راسـتا مهـم و مورد توجه بوده و بتوسط قضی دادگاه بررسی و اتخاذ تصمیم می گردد.. مؤید باشید..

باسلام وقت بخیر،بنده یک اختلاف داشتم بایکنفراتهام کیفری زددر دادگاه کیفری تبرعه شدم وتجدیدنظرهم رای راتاییدکردبعدایشان رفت شوراشکایت کردبرای قراردادکاری که به مبلغ ۱۵میلیون بودکه دومیلیون نقداقبلی که شوراشکایت کنه پرداخت ویک چک هم قبل از دوشکایت گرفته بودبعداینکه رفت شوراشکایت کردمن هم بعنوان افتراوتهمت شکایت کردم درهمین حین شوراوقت رسیدگی من عراق بودم رای به پرداخت ۱۵میلیون ۲۲۰تومن درحق دولت رای داده بودازمهلت اعتراض نیز گذشت اعتراض راقبول نکردن تاایشان دیدمن شکایت کردم بهمون اتهامی که عرض کردم پیغام دادگفت شمانرو دنبال ماراش منم نمیرم نه اون رفت نه (سال۹۸)ناگهان امسال دوباره رای شورافرستاده شدومهلت درخواست اعتراض ده روزه وسکماه برای اموال تمام نشده بودکه درخواست اعساردادم ازجلسه امروز امدیم بیرون یقه بنده راکرفت ونمیزاشت من برم بعد دیدم برای همین پرونده از اجرای احکام شوراحکم جلب مراگرفته بود که منم فرارکردم از دستش لطف کنیدبگید الان بایدچکارکتم ممنون

جمعه ، 29 بهمن 1400

با دزود؛ کاربر محترم؛ اساسا قبل از صدور اجراییه و ابلاغ به محکوم علیه و قبل از اتمام مهلت سی روزه درخواست اعسار، صدور حکم جلب جایگاهی ندارد و بایستی بررسی گردد که تخلقی صورت گرفته یا نه.؟ فاما در حالت کلی؛ در صورت پذیرش و صدور حکم اعسار از پرداخت محکوم به، می توانید حکم اعسار صادره را در پرونده اجرایی اجرای احکام ضمیمه نمایید که به محض واریز پیش پرداخت، حکم جلب صادره نیز کان لم یکن تلقی خواهد شد.. مؤید باشید..

سلام‌ من ۴ تا پرونده مالی دارم‌ در یک پرونده حکم قطعی اعسار. گرفتم واسه بقیه هم میتوانم

چهارشنبه ، 27 بهمن 1400

با درود؛ کاربر محترم؛ اساسا ادعای اعسار امری حادث می باشد؛ بدین مفهوم که ممکن است فردی در یک برهه زمانی معسر و در برهه زمانی دیگر دارای تمکن مالی شناخته شود،، بنابراین برای هر پرونده بایستی دادخواست جداگانه ای طرح شود تا مراتب اعسار شما پس از اثبات، منجر به صدور حکم گردد.. مؤید باشید..

باسلام. بنده تقاضای اعسار از هزینه دادرسی داشتم که رد شده بدلیل عدم رعایت ماده ۵۰۶قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی انقلاب و مدنی و همچنین ماده ۱۹۷ . به چه دلیل بوده رد اعسار ؟ و آیا برای تجدیدنظر هزینه دادرسی مجدد باید پرداخت کرد ؟ و چه میزان باید برای تجدید نظر هزینه دادرسی داد؟ به همان اندازه که درمرحله بدوی داده ام‌؟ با تشکر

سه شنبه ، 12 بهمن 1400

با درود؛ کاربر محترم؛ ماده 506 ق.آ.د.م در خصوص شهادت شـهود می باشد که شـهود بایستی بطور کامل از وضیعت زندگی و معیشتی شما مطلع بوده باشند. و ماده ۱۹۷ قانون آیین دادرسی مدنی نیز بیان می دارد؛ اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد، باید آن را اثبات کند، در غیر این صورت با سوگند خوانده حکم به برائت صادر خواهد شد.. در حالت کلی؛ در دعاوی حقوقی؛ هزینه دادرسی برای مرحله بدوی 3/5 درصد از ارزش خواسـته و برای مرحله تجدیدنظر 4/5درصد از ارزش خواسـته دادخواست اصلی محاسبه و وصـول می گردد. ولی برای اعتراض شما به قرار رد اعسار از هزینه دادرسی؛ هزینه تمبر ناچیـزی دریافت می گردد و در واقع مبلغی به همان اندازه مرحله بدوی، کمی بیشتر اخذ می گردد.. مؤید باشید..

باسلام.در یک پرونده تقاضای اعسار از هزینه دادرسی را داشتم . میخواستم بدونم قاضی به اطلاعات حساب و اموال بنده دسترسی داره و روی چه حسابی شهادت شهود بنده را نپذیرفته و رد کرده اعسارو. ممنون

سه شنبه ، 12 بهمن 1400

با درود؛ کاربر محتزم؛ در موضوع طرح دادخواست اعسار؛ قاصی دادگاه میتواتد استعلام سه گانه حسابهای بانکی و راهور و وجود اموال از اداره ثبت اسناد را اخذ نماید و در صورت وجود اموال بنام متقاضی و تمکن مالی وی؛ حکم بر رد اعسار از هزینـه دادرسی دعوی مطروحه صادر می نماید.. مؤید باشید..

سوال حقوقی