حجر چیست و نحوه اثبات حجر چگونه است؟

افراد در هر جامعه ای دارای حقوقی از قبیل فردی و اجتماعی هستند برخی اشخاص نیز به دلیل نداشتن قوه عقلانی، نرسیدن به سن بلوغ و یا عدم تشخیص بین خوب و بد، توانایی و شایستگی اجرا و انجام این حقوق را ندارند که در علم حقوق به این اشخاص محجور گفته می شود.
دین اسلام که بر پایه قواعد و اصول حقوقی بنا شده است از ابتدای تولد  در جامعه حمایت از حقوق افراد را مد نظر قرار داده  است به گونه ای که در قانون مدنی که برگرفته از فقه شیعه است نسبت به حفظ حقوق محجورین و مسئولیت اصلی قیم ،توضیحات کاملی بیان شده است که این خود نشان دهنده اهمیت موضوع حقوق محجورین در جامعه  می باشد.
صدور حکم حجر باعث ایجاد وضعیت حقوقی در فرد محجور می شود و او را در دخالت برخی امور خود به خصوص حقوق مالی آن شخص منع می کند.

حجر

در لغت به معنی منع و بازداشتن است و حجر در اصطلاح حقوقی منع شخص به حکم قانون است از اینکه بتواند امور خود را بطور مستقیم و بدون دخالت کسی اداره کند و خود شخصا اعمال حقوقی انجام دهد.

محجور

محجور شخصی است که اهلیت استیفاء و تمتع ندارد و نمی تواند اعمال حقوقی خود را انجام دهد.

تاز مانی که توده مردم برای بهبود حال یکدیگر احساس مسئولیت نکنند عدالت اجتماعی تحقق نمی یابد.
                                                                                                                                                                                                         هلن کلر

در اینکه حجر فقط در امور مالی است یا شامل امور غیر مالی هم می شود اختلاف نظر است برخی آن را فقط امور مالی می دانند و در مقابل برخی آن را  هم امور مالی و هم غیر مالی می دانند.

محجور کیست

به افرادی که هم اهلیت استیفاء و هم تمتع ندارند محجور می گویند . محجورین افرادی هستند که قدرت تشخیص مسائل مالی خود را ندارند ونمی توانند مصلحت خود را تشخیص دهند که قانون برای این افراد تدابیری از جمله صدور حکم حجر را  اندیشیده است  تا از سوء استفاده از این افراد جلو گیری شود .در قانون برای این افراد محدودیت هایی در نظر گرفته شده است . این افراد بر طبق قانون اجازه هیچ گونه تصرف در امر مالی خود ندارند و وظیفه دادگاه این است که برای این افراد قیم تعیین کنند و پس از تعیین قیم تمام دارایی های فرد محجور را مدیریت کند؛ قیم حق هیچ گونه تصرفی در اموال محجور که به مصلحت او نباشد را ندارد.

محجورین به سه دسته تقسیم می شوند

الف-صغار:به کسی گفته می شود که هنوز به سن بلوغ نرسیده است و به همین دلیل قادر به تشخیص امور خود نیست.
ب - غیر رشید یا سفیه : به کسی گفته می شود که با آنکه به سن قانونی هم رسیده اند توانایی و درک تشخیص خوب و بد مسائل را ندارند.
ج – مجانین: به اشخاص دیوانه که فاقد قوه عقل هستند و نمی توانند امور مالی و غیر مالی خود را انجام بدهند.

انواع حجر

با توجه به نوع ممنوعیت شخص به تصرفات اموال خود می توان حجر را تقسیم بندی کرد:
الف – حجرعام: حجر عام آن است که شخص به طور کامل از اجرای حق و انجام دادن اعمال حقوقی ممنوع است مثل حجر مجنون که حجر عام است زیرا دیوانه در تصرف تمام امور خود به دلیل فقدان اراده ممنوع است و نمی تواند هیچ نوع عمل حقوقی انجام دهد.
ب – حجر خاص :ورود فرد در پاره ای از تصرفات خود ممنوع است نه همه ی آنها مثل حجر سفیه که محدود به امور مالی است ولی می توان در امور غیر مالی تصمیم بگیرد.

معاملات مجنون چگونه است 
ماده 1211 قانون مدنی: جنون به هر درجه که باشد موجب حجر است.
معامله مجنون به دلیل نداشتن قصد باطل است .
جنون به دو دسته تقسیم می شود :1دائم 2ادواری 
معامله مجنون دائم کلاً باطل است ولی معاملات مجنون ادواری در زمان جنون باطل و در زمان هوشیاری صحیح است.

نحوه اثباط حجر افراد 

یکی از ساده ترین راه های اثباط حجر مراجعه به پزشک قانونی است  پزشک قانونی با رفتاری که از شخص می بیند و انجام تحقیقات نسبت به ارسال نامه پزشکی محجور فرد به دادگاه اقدام می نماید دادگاه نیز ضمن دعوت از فرد محجور و بررسی و تحقیقات در این خصوص اقدام به صدور حکم حجر فرد محجور می کند . راه دیگر اثباط حجر شهادت شهود و افرادی است که با محجور در رابطه هستند و رفتارهای آن فرد را تحت نظر دارند در این صورت می توانند با تنظیم وارسال دادخواست از طریق دفاتر خدمات قضایی خواهان صدور حکم حجر و تقاضای قیومت برای این اشخاص نمایند. 

دادگاه صالح برای صدور حکم حجر و نصب قیم 

صدور حکم حجر و نصب قیم با داد گاه عمومی است.
در اصل 21 قانون اساسی مصوبه 1376 نصب قیم و امین و عزل آنها در صلاحیت دادگاه خانواده قرار گرفته است .

آثار صدور حکم محجور 
هنگامی که حکم حجرصادر شد آثاری بر این حکم ایجاد می شود که زندگی شخص محجور را از منظر حقوقی مورد نظارت قرار می دهد و شامل :
الف –ممنوع شدن محجور از دخالت در امور مالی و جلوگیری ازتعهدات مالی برای محجور می شود.
ب – تعین قیم جهت اداره اموال مالی برای شخص محجور.
ج – فروش اموال شخص محجور تنها با اجازه دادستان و توسط قیم به جهت مصلحت محجور انجام خواهد شد.

چگونگی اعتراض به حکم حجر

هنگامی که شخص محجور با درمان و مراقبت بهبود یابد و محجوریت او به پایان رسیده باشدمی تواند نسبت ابطال حکم حجر اقدام نماید.
شخص محجور که بهبود یافته است می تواند پس از مراجعه و اعتراض به دادگاه و دریافت احضاریه نسبت به تقاضای تغییر نظر قاضی اقدام  نماید سپس دادگاه تجدید نظر بعد از برسی مدارک و گزارش پزشکی قانونی  رای به باطل شدن حکم می دهد و یا آن حکم را پا برجا می داند اگر نظر دادگاه باطل شدن حکم حجر بود اختیار اموال مجنون را از قیم سلب می کند و به خود فرد باز می گرداند.

نتیجه گیری
وقتی که فرد متولد می شود از همان بدو تولد صاحب حق و تکلیف می شود اما برخی معاملات نیاز به برخی زمینه ها و شرایط دارد مثلا کسی که معامله ای انجام می دهد باید دارای یکسری شرایط از جمله دارا بودن قوه عقلانی باشد تا معامله او صحیح باشد زیرا در صورت نبودن قوه عقل نمی توان خوب را از بد تشخیص داد و ممکن است به ضرر خود کاری را یا معامله ای را انجام دهد  به همین دلیل قانون به جهت انجام  امور حقوقی برای افراد فاقد قوه عقلانی،مجنون و  یا افرادی که هنوز به سن قانونی و بلوغ نرسیده اند  ولی یا سرپرست در نظر  گرفته است درقانون مدنی به این گونه اشخاص به دلیل عدم توانایی اداره امور خود محجور گفته می شود مطابق قانون می توان برای این افراد از طریق پزشک قانونی و یا شهادت شهود پس از طی مراحل تحقیقاتی توسط دادگاه (پس اثبات محجوریت شخص )حکم به محجوریت صادر گردد دادگاه نیز  بر اساس حجر دائم یا ادواری برای او قیم تعیین می کند در حجر دائم فرد کلا نسبت به اموال خود حق هیچ گونه دخل و تصرفی ندارد ولی در حجر ادواری فقط در مواقعی که در حالت سلامت است می تواند نسبت به اموال خود تصرف کند .

  • 16 آذر 0
۵ / 4.75 (از مجموع 2 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!

پرسش و پاسخ های مرتبط

  • سلام بنده قرارداد ۶ ماهه. شرکت با کارفرما تنظیم کرده و ۳۰ میلیون سفته دادم الان دوماه میجذره ازامضا قراردادم ازکارفرما و ریس شرکت ناراضیم ومیخوام ترک کارکنم. ایا میتونم باعذرموجه جراحی و شکستگی پام گچ فسخ کنم و دیگه سرکارنرم یانه؟؟به مشکل قانونی برنمیخورم؟؟؟

    جمعه ، 29 بهمن 1400

    • محمد بابایی فیشانی

      بااحترام کاربر محترم در کل باید طبق قرارداد عمل شود اما اگر بخواهید ادامه همکاری ندهید باید درخواست استعفا داده و ظرف یکماه بعد از استعفا ادامه همکاری دهید اگر موافق نشد بعد از یکماه ترک کار نموده و استرداد سفته را بخواهید مشکلی ندارد

  • ما به یک نفر در غرفه های ثابت قارچ در مهرآباد قارچ فروختیم به مبلغ ۴۵۰۰۰۰۰ تومان و مبلغ ۲۰۰۰۰۰۰ تومن را ریختن و مابقی را نمیریزن و فقط شماره موبایلش را داریم وچون اونجا ثابت نیستن هیچ آدرس دیگری نداریم آیا میتوانیم شکایت کنیم ؟

    پنجشنبه ، 28 بهمن 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام کاربر گرامی، بله امکان دادخواست مطالبه وجه باقیمانده شما به طرفیت فرد خریدار پابرجا و قابل پیگیری است. بدین منظور به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی رفته و دادخواست خود را تقدیم نمایید و باید هویت فرد خریدار را مشخص و به درستی اعلام نمایید در غیر اینصورت و در صورت عدم رفع نقص، دادخواست شما رد خواهد شد. موید باشید.

  • سلام اگر کسی کدملی من را داشته باشه میتونه به وضعیت تاهل و اطلاعات خانوادم دست پیدا کنه؟

    پنجشنبه ، 28 بهمن 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام کاربر گرامی اطلاعات هویتی و خانوادگی هر شخصی، جزو اسرار محسوب و به صرف داشتن کد ملی شخص نمیتوانند به آن دسترسی داشته باشند. این اطلاعات در ثبت احوال ثبت شده که کارمندان و مسئولان این نهاد به این اطلاعات دسترسی دارند. موید باشید.

  • سلام یک لایحه داشتم روز شنبه ساعت ۸ و۳۰ دادگاه دارم فراموش کردم امروز برم دفتر قضایی راه دیگه هست لایحه را ارسال کنم

    پنجشنبه ، 28 بهمن 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      سلام کاربر گرامی، به سامانه adliran رفته و وارد قسمت پنل کاربری شده و ببینید آیا می توانید لایحه بفرستید یا خیر، چون این خدمت برای وکلا فراهم است. اگر این قسمت برای شما فعال نیست به ناچار باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و یا حضورا در شعبه حاضر و لایحه را تقدیم نمایید. موید باشید.

  • سلام وقتتون بخیر،قرارداد مشارکت درساخت داشتیم و باید تو تاریخ مقرر سند خونه رو به نام طرف سازنده میکردیم و بابت انجام ندادن اینکار جریمه روزانه تعیین کردیم،حالا ایشون شکایت کردن و مطالبه ۸۵ میلیون پول کردن ،جلو حسابهام بسته شده ،آیا میتونن بیان داخل منزل و ماشین رو توقیف کنن ؟؟

    پنجشنبه ، 28 بهمن 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام کاربر گرامی در صورتی که ایشان قرار تامین خواسته را از دادگاه خواسته باشند به احتمال زیاد ماشین شما توقیف خواهد شد. اما اگر فقط جلوی حسابهای شما بسته شده باشد، نمی توانند ماشین شما را توقیف کنند مگر بعد از صدور حکم محکومیت شما توسط دادگاه و در زمان صدور اجرای حکم. اجرای حکم توقیف ماشین بدون حکم قضایی ممکن و عملی نیست. موید باشید.

  • سلام ، بعد از ارایه نظریه کارشناسی به دادگاه تقاضای گزارش تکمیلی داده ام ، آیا بعد از اینکه کارشناس گزارش تکمیلی را ارایه داد ، هنوز حق اعتراض به اصل نظر کارشناسی و ارجاع امر به هیات سه نفره کارشناسی باقی است ؟

    پنجشنبه ، 28 بهمن 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      سلام کاربر گرامی، در صورت اعتراض هر یک از اصحاب دعوا به نظریه کارشناسی، قاضی رسیدگی کننده به پرونده ، ابتدا تلاش کرده تا با اخذ توضیح از کارشناس اولیه، نظریه کارشناسی را تکمیل نموده و موجب اعتراض را رفع نماید. اما چنانچه، این امر میسر نشود، موضوع برای کارشناسی دقیق تر، به هیات سه نفره کارشناسی، ارجاع می شود و بازهم، در صوت اعتراض هر یک از اصحاب دعوا به نظریه کارشناسی، موضوع مجددا به هیات پنج نفره و در مرحله بعد، در صورت ضرورت، به هیات هفت نفره کارشناسی ارجاع می گردد. لذا شما میتوانید به نظریه تکمیلی کترشناسی نیز اعتراض به عمل آورده و در این خصوص محدودیتی ندارید. موید باشید.

  • دادخواست دعوای اضافی مطالبه بهای ملک را میتوان در اثنا ضمیمه دعوای اعتراض به رای کمیسیون ماده۱۲ که ملک را موات اعلام کرده کرد؟

    پنجشنبه ، 28 بهمن 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام کاربر گرامی مطابق ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی که مصادیق دعوای اضافی را مطرح نموده است، شما میتوانید تا پایان اولین جلسه دادرسی، مطالبه بهای ملک را نیز از خوانده مطرح نمایید. در این خصوص هیچ مانعی بر سر راه شما نمی باشد. موید باشید.

  • با سلام بنده حدود ۱۰ روز در کارگاهی کار کردم و در روز آخر با کارفرما مشاجره کرده و من رو اخراج کرد ایشان گفت که پول این ده روز را می دهد اما تاکنون پرداخت نکرده و فکر کنم قصد پرداخت ندارد آیا روشی برای بازپس گیری حقوق من وجود دارد؟

    پنجشنبه ، 28 بهمن 1400

    • سلام و درود کاربر محترم شما می توانید با معرفی 2 نفر شاهد به اداره کار شهرستانی که مشغول به کار بودین معرفی نمایید و دادخواست مطالبه حق و حقوق خود را به این مرجع ارائه دهید موفق باشید

  • باسلام واحترام قاضی حکم را به نفع بنده صادر کرده مساله مالی بوده و متهم در هیچکدام از ابلاغ ها حاضر نشده و حکم غیابی صادر شده ولی ۲۰روز مهلت واخلاقی داره که متهم شکایت کنه آیا من فردا میتونم دستور مسدودی حساب و توقیف اموال بگیرم؟

    چهارشنبه ، 27 بهمن 1400

    • سلام و درود کاربر محترم بعد از گذشت مدت زمان اعتراض به حکم و تجدیدنظر خواهی می توانید تقاضای اجرايیه کنید موفق باشید

  • سلام،اعسار از هزینه دادرسی مهریه همان اعتراض ب مهریه هس یا میتوان حکم اجرا برای مهریه گرفت

    چهارشنبه ، 27 بهمن 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      سلام کاربر گرامی اعسار از هزینه دادرسی مهریه، اعتراض به حکم مهریه نیست. در صورت موافقت دادگاه و صدور حکم نسبت به اعسار از هزینه دادرسی، در خلال اجرای حکم، مرجع اجرای حکم هزینه دادرسی را وصول می نماید. موید باشید.

سوال حقوقی