شروط عقد نکاح باید دارای چه شرایطی باشد؟


نکاح یکی از عقود معین بوده و مانند تمامی عقود نیازمند قصد و رضای طرفین می باشد اما بر خلاف سایر قراردادها که طرفین مختار هستند هرگونه توافقی در حدود قوانین با یکدیگر داشته باشند، در عقد نکاح اینگونه نبوده و در صورت انعقاد عقد نکاح آثار آن همان است که در قوانین تعیین شده مانند شرایط ارث بری زوجین از یکدیگر و زوجین نمی توانند شروطی بر خلاف مقتضای ذات عقد نکاح در عقدنامه بگنجانند. اما قانونگذار در ماده 1119 قانون مدنی تا حدودی این اختیار را برای اشخاص در بحث  شروط  فراهم نموده که بر اساس این ماده طرفین می توانند هر شرط و شروطی را که بر خلاف مقتضای ذات عقد نکاح،شرع و قوانین نباشد، درضمن عقد ازدواج یا عقد لازم خارج شروط مد نظر خود را قید کنند. حال اگر شما قصد دارید شروطی را به عقد خود اضافه نمایید حتما باید شرایط ذیل را رعایت کرده تا صحت عقد مورد ایراد قرار نگیرد.
شرایط صحت عقد
هر گونه عقد و قراردادی نیازمند شرایط خاص مربوط به خود بوده که باید رعایت شود و در صورتی که طرفیت آن را رعایت نکنند ممکن است صحت عقد مورد ایراد قرارگرفته و حتی باطل شود در نتیجه در هنگام انعقاد عقد نکاح اگر قصد اضافه کردن شرطی را دارید، باید توجه داشته باشید که این شرط نباید به مقتصای ذات عقد لطمه ای وارد نماید و همچنین باید مشروع،عقلانی و قابلیت اجرایی داشته.شروطی که قابلیت اجرایی نداشته باشند باطل بوده اما این به معنای باطل شدن خود عقد نیست و تنها شرط ذکر شده باطل خواهد بود و عقد همچنان پابرجاست همچنین زوجین می توانند شروط مد نظر خود را در عقدنامه قید نمایند و یا آن را در عقد خارج لازمی قید و به امضا به رسانند.

شروط ضمن عقد باید دارای چه شرایطی باشند؟

1- عدم مخالفت با شرع


 دین رسمی کشور ما اسلام بوده و تمامی قوانین مصوب آن بر اساس دین اسلام و شرع می باشد اشخاص نمی توانند شرطی بر خلاف شرع در عقد نکاح خود قید نمایند و در صورتی که به این موضوع توجه ننمایند آن شرط باطل شده و تعهدی برای طرفین به وجود نخواهد آورد ولیکن عقد نکاح همچنان پابرجا خواهد بود به استثنای شرط باطل.

2- عدم مخالفت با قانون


 قانون گذار آزادی اراده را برای اشخاص در انعقاد قراردادها درنظر گرفته است اما این دلیل نخواهد شد که اشخاص بتوانند شروطی برخلاف قوانین موضوعه کشور در ضمن عقد خود بیان نمایند اما با این حال قانون گذار برای برخی از قوانین این حق را برای طرفین قائل شده است که بتوانند شروطی را که بر خلاف قواینن موضوعه نبوده، ضمن عقد نکاح بیان کنند در این خصوص باید توجه داشت که قوانین به دو دسته قوانین امری و قوانین تکمیلی تقسیم می شوند قوانین امری در راستای حمایت و حفاظت از حقوق اشخاص وضع شده اند مانند پرداخت نفقه و اشخاص نمی توانند شرطی بر خلاف آن با یکدیگر توافق نمایند ولیکن برخی از قواینن که تکمیلی بوده ماننده ماده 1083 قانون مدنی که بیان داشته:« می توان برای پرداخت مهریه،مدت یا اقساط قرار داد». این ماده قانونی یکی از قوانین تکمیلی محسوب شده و می توان بر خلاف آن شرطی را ضمن عقد قید نمود واین امر هیچگونه لطمه ای به صحت عقد و شرط ذکر شده وارد نخواهد کرد.

3- عدم مخالفت با نظم عمومی و اخلاق حسنه

ماده 975 قانون مدنی بیان داشته «محاکم نمی توانند قوانین خارجی و یا قراردادهای خصوصی که بر خلاف اخلاق حسنه بوده و یا به واسطه جریحه دار کردن احساسات جامعه و یا به علت دیگری که مخالف با نظم عمومی محسوب می شوند به موقع اجرا گذارد اگرچه اجرای قوانین مزبور اصولا مجاز باشد.»
قوانین مربوطه به نظم عمومی، قوانینی هستند که هدف از وضع آنها حفظ منافع عمومی و حفظ ساختار جامعه می باشد به نحوی که عدم رعایت آن سبب ایجاد زمینه های برهم زدن نظام خانواده می شود مانند آنکه زن و شوهری با یکدیگر توافق کنند که زیر یک سقف زندگی نخواهند کرد. هرچند که این شرط نه بر خلاف شرع است و نه قوانین موضوعه ولیکن با نظم عمومی و بنیان خانواده و همچینین اصل انعقاد عقد نکاح در تعارض می باشد.

4- عدم مخالفت با عرف


عرف در واقع قوانین نانوشته هر جامعه و کشوری می باشد که اشخاص خود را ملزم به رعایت این دسته از قوانین می دانند و رعایت آن از جمله موارد ضرروی و لازم برای زندگی در یک جامعه است.
درخصوص عرف باید توجه داشت که عرف به دودسته تقسیم می شود:
الف- عرف هایی که رابطه مستقیم با نظم و اخلاق حسنه داشته و توافق بر شروطی که مخالف با این دسته باشد مجاز نبوده.
ب- شروطی که رابطه مستقیم و تاثیرگذاری با اخلاق حسنه و نظم عمومی نداشته اند و اشخاص مجاز هستند تا بر خلاف آن با یکدیگر توافق نمایند بعنوان مثال معیار تعیین نفقه در ایران عرف بوده اما این امر سبب نمی شود تا اشخاص نتوانند میزان نفقه را بیشتر یا کمتر از عرف مشخص نمایند.

عدم مخالفت با مقتضای ذات عقد

مقتضای ذات عقد، نتیجه و اثری است که طرفین با منعقد نمودن عقد قصد بدست آوردن آن را دارند مانند عقد بیع که اشخاص زمانی قصد تملیک شئ را داشته باشند منعقد خواهند نمود(تملیک عین به عوض معلوم) و به محض انعقاد عقد فروشنده مالک ثمن و خریدار مالک مبیع خواهد شد حال اگر طرفین شرطی را مخالف با مقتضای ذات عقد بیع با یکدیگر شرط کنند، آن شرط مخالف با مقتضای ذات عقد بوده و باطل می باشد.
همچنین است در عقد نکاح، مقتضای ذات عقد نکاح علقه زوجیت است و اگر زوجین شرطی مخالف با علقه زوجیت با یکدیگر توافق کنند، شرط مزکور بلااثر و باطل خواهد بود و تاثیری بروی مقتضای ذات عقد نخواهد گذاشت. مانند آنکه زوجین با یکدیگر شرط کنند که به هیچ عنوان با یکدیگر رابطه نزدیکی برقرار نکنند،این شرط باطل خواهد بود ولی ایرادی بر خود عقد وارد نخواهد کرد.

۵ / 4.5 (از مجموع 1 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
مشاوره رایگان با وکیل