طلاق غیابی و شرایط طلاق غیابی از سمت زوج و زوجه

هرگاه موضوع طلاق به میان می آید، یکی از سوالاتی که برای زوجین به وجود می آید این است که طلاق غیابی چیست؟ و اعتبار آن چگونه است. به طور خلاصه باید بیان داشت طلاق غیابی به طلاقی گفته می شود که خوانده پرونده در هیچ یک از جلسات دادرسی شرکت نکرده است و همچنین ابلاغ واقعی ای نیز صورت نگرفته است، در چنین شرایطی دادگاه موظف است رای را بصورت غیابی صادر نماید و به همین علت به رسیدگی به درخواست طلاقی که رای آن بصورت غیابی صادر شده است، طلاق غیابی گفته می شود که در ادامه به بررسی آن خواهیم پرداخت.

رای غیابی

بر اساس ماده 303 قانون آئین دادرسی مدنی هرگاه خوانده یا وکیل و یا قائم مقام قانونی خوانده در هیچ یک از جلسات دادگاه حضور پیدا نکند و همچنین لایحه ای جهت دفاع از حقوق خود تقدیم دادگاه ننماید و یا اخطاریه ، ابلاغ واقعی نشده باشد، در چنین شرایطی رای صادره دادگاه بصورت غیابی خواهد بود.همچنین براساس ماده 304 قانون آیین دادرسی مدنی درخصوص رسیدگی هایی که چندین خوانده در پرونده وجود دارد اگر تعدادی از خواندگان حضور پیدا کنند و تعدادی از خواندگان حضور پیدا نکرده و نه لایحه مکتوبی دهند و یا اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد ، دادگاه مکلف به صدور رای خواهد بود و رای صادره نسبت به اشخاصی که در جلسه حضور پیدا نکرده اند بصورت غیابی صادر خواهد شد.

درصورتی که خواهان دسترسی به نشانی خوانده نداشته باشد در این حالت می بایست نشانی خوانده را مجهول المکان تعیین نماید و در این حالت دادگاه موظف است ابلاغیه را با هزینه خواهان در روزنامه ای کثیر الانتشار آگهی و به چاپ برساند در این حالت اگر خوانده در دادگاه حضور نیافت ، رای دادگاه بصورت غیابی صادر خواهد شد.

 

طلاق غیابی

درخواست طلاق می تواند از سوی یکی از زوجین انجام شود اما همانطور که میدانیم در این میان تنها زوج بر اساس ماده 1133 قانون مدنی می تواند در هر زمانی که بخواهد درخواست طلاق بدهد و زوجه تنها منوط به شرایط خاصی این حق را خواهد داشت.  به همین دلیل می بایست طلاق غیابی را از دو منظر(از سوی زوج و زوجه) مورد بررسی قراردهیم.

·      درخواست طلاق غیابی از سوی زوج

همانطور که بیان شد ماده 1133 قانون مدنی این حق را به زوج داده است تا هر زمان که بخواهد بتواند درخواست طلاق خود را تقدیم دادگاه نماید و درصورت عدم حضور زوجه در مراحل رسدیگی رای صادره غیابی خواهد بود و حق واخواهی برای زوجه وجود خواهد داشت. باید توجه داشت  که ثبت واقعه طلاق منوط به پرداخت کلیه حقوق مالی زوجه اعم از مهریه، نفقه و... می باشد. حال اگر زوج حقوق مالی زوجه را پرداخت ننماید، هرچند رای طلاق صادر شده است ولیکن تا زمان پرداخت حقوق مالی زوجه قابلیت اجرایی نخواهد داشت.

چنانچه زوجه منزل زوج را ترک کرده باشد بهتر است زوج نشانی محل اقامت جدید و یا محل کار زوجه را در دادگاه اعلام نماید چراکه رای غیابی قابلیت واخواهی داشته و زوجه می تواند هر زمان که متوجه صدور رای شد درخواست واخواهی خود را تقدیم نماید و بار دیگر به پرونده رسیدگی شود.

چنانچه زوج توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد می تواند درخواست اعسار خود را در همان شعبه صادر کننده رای تقدیم نماید و درصورتی که زوجه حضور نیافت، دادگاه بابررسی درخواست زوج در نهایت رای به تقسط مهریه صادر خواهد شد.

·      درخواست طلاق غیابی از سوی زوجه

قانون گذار درخصوص درخواست طلاق زوجه نسبت به زوج شرایط سختگیرانه تری را درنظر گرفته برخلاف ماده 1133 قانون مدنی که زوج هر زمان بخواهد می تواند درخواست طلاق خود را تقدیم دادگاه نماید، زوجه این حق را نداشته و تنها در شرایط خاصی تحت عنوان عسر و حرج که در ماده 1130 قانون مدنی مصادیق آن بیان شده است، این حق را برای زوجه متصور شده حال اگر زوجه به استناد یکی از شرایط ماده 1130 قانون مدنی درخواست طلاق خود را به ثبت برساند و براساس توضیحات ماده 303 قانون آئین دادرسی مدنی، زوج و یا وکیل وی در جلسات دادگاه شرکت ننماید و یا ابلاغ واقعی صورت نگیرد رای صادره بصورت غیابی خواهد بود و زوج تنها می تواند درخواست واخواهی نماید.

مصادیق عسر و حرج در ماده 1130 قانون مدنی به شرح ذیل می باشد:

-       ترک زندگی توسط زوج به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یکسال بدون عذر موجه.

-       اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا مشروبات الکلی و امتناع از ترک اعتیاد.

-       محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر.

-       سود رفتار و یا ضرب و شتم زوج که عرفا برای زوجه قابل تحمل نباشد.

-       ابتلا به هرگونه بیماری صعب الاعلاجی که زندگی مشترک را مختل نماید.

البته باید توجه داشت که این موارد تمثیلی بوده یعنی قانون گذار این اجازه را به دادگاه داده است که در صورت بروز شرایط دیگری که دلالت بر عسر و حرج زوج دارد بتواند اقدام به صدور رای طلاق نماید.

در مواردی که زوجه وکالت کامل در طلاق از سوی زوج داشته باشد برای آنکه رای بصورت غیابی صادر نشود می تواند با انتخاب وکیل دادگستری برای شوهر خود ،اقدام به درخواست طلاق توافقی نماید. در این خصوص رای صادره از دادگاه بصورت غیابی صادر نخواهد شد.

واخواهی رای غیابی طلاق

واخواهی حقی است که به موجب ماده 305 قانون آئین دادرسی برای خوانده پرونده در نظر گرفته شده است و بر اساس این اصل زمانی که رای بصورت غیابی صادر شود خوانده این حق را دارد که درخواست واخواهی خود را تقدیم دادگاه نماید موضوعی که در این میان مطرح است برخی تصور میکنند با ثبت درخواست واخواهی پرونده به مرجع تجدیدنظر رفته و آن مرجع اقدام به صدور رای می نماید اما اینگونه نبوده و زمانی که خوانده پرونده درخواست واخواهی نماید دادگاه صادر کننده رای بدوی مکلف است جلسه ای دیگر برای بررسی مجدد پرونده برگزار نماید و پس از آن اقدام به صدور مجدد رای نماید.

بر اساس ماده 306 قانون آئین دادرسی مدنی مهلت واخواهی از احکام غیابی برای اشخاص مقیم در ایران  20 روز از تاریخ صدور رای و برای اشخاص مقیم در خارج از کشور 2 ماه می باشد و درصورتی که خوانده موفق نشود در این بازه زمانی درخواست خود را به ثبت برساند و چنانچه شخص معترض در این بازه زمانی اقدامی به عمل نیاورد تنها درصورت داشتن عذرموجه می تواند اقدام به واخواهی پس از مهلت مقرر در ماده 306 قانون آئین دارسی مدنی نماید.

برخی از مصادیق عذر موجه که در ماده 306 قانون آئین دادرسی مدنی بیان شده است:

1-    بیماری که مانع از حرکت شخص شود.

2-    فوت یکی از والدین یا همسر و یا اولاد شخص.

3-    حوادث قهریه مانند زلزله و.. که سبب تاخیر در تقدیم درخواست شود.

4-    توقیف یا حبس بودن به نحوی که نتوان در مهلت مقرر دادخواست واخواهی تقدیم کرد.

درصورتی که درخواست واخواهی شخص مورد پذیرش دادگاه قرارگیرد اجرای حکم تا زمان صدور رای قطعی متوقف خواهد شد و  اگر پس از رسیدگی مجدد رای قطعی به نفع خوانده پرونده صادر شود، خواهان مکلف است در صورت درخواست خوانده تمامی خساراتی که به وی وارد شده است را پرداخت نماید.

۵ / 5 (از مجموع 1 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
مشاوره رایگان با وکیل