فسخ نکاح و انواع نکاح | هر آنچه که باید در مورد نکاح بدانید

قوانین نکاح و ازدواج در ایران

” نکاح عقدی است که به موجب آن زن ومرد به منظور تشکیل خانواده و شرکت در زندگی با هم متحد می شوند.

 نکاح از جمله عقودی است که جنبه مالی و غیر مالی را با هم داراست .زن نیز معمولا مالی را تحت عنوان جهیزیه به خانه شوهر می برد که البته این عمل تکلیفی برای زن محسوب نمی شود و هر زمان بخواهند می تواند با ارائه دادخواست استرداد جهیزیه آن را پس بگیرد . از سوی دیگر زن و مرد موظف می شوند برای تقویت مبانی خانوادگی و تربیت فرزندان با هم همکاری کنند . 

مطابق قانون مدنی ، عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن 13 سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به سن 15 سال شمسی منوط به اذن ولی اوست ؛ به شرطی که مصلحت طفل نیز رعایت شده باشد و دادگاه صالح نیز آن را تایید کند .

موانع نکاح 

در قانون و شرع مواردی پیش بینی شده است که در صورت وجود داشتن آنها ، زن و مرد نمی توانند با هم ازدواج کنند . موانع نکاح مطابق قانون مدنی عبارتند از قرابت نسبی ، قرابت رضاعی ، قرابت سببی ، نکاح با زن شوهردار و ...

شرایط صحت عقد نکاح 

بر اساس ماده 1070 قانون مدنی رضایت زوجین شرط نافذ بودن عقد است . یعنی اگر یکی از زوجین به عقد رضایت نداشته باشند ، عقد غیر نافذ است ؛ لکن این شخص می تواند بعدا آن را تنفیذ نماید . 

زن و مردی که می خواهند به عقد هم درآیند باید قصد انجام این کار را داشته باشند ؛ یعنی نباید مست یا بیهوش باشند که در این صورت عقد باطل است .  

فسخ نکاح

به موجب ماده 1120 قانون مدنی ، عقد دائم به فسخ یا طلاق منحل می شود . بر این اساس ، یکی از مواردی که به موجب آن عقد می تواند انحلال پیدا کرده و زوجین از هم جدا شوند ، فسخ نکاح می باشد 

طور کلی فسخ نکاح زمانی می تواند مورد تقاضای زن یا مرد قرار بگیرد که یکی از عیوبی که مطابق فقه و قانون مدنی بری هر کدام از آنها شناخته شده اند وجود داشته باشد . یعنی فسخ نکاح فقط در صورتی است که عیوب مذکور در زن یا مرد به اثبات برسد . همانطور که از این ماده مشخص است ، فسخ نکاح با طلاق متفاوت است و هر کدام از آنها شرایط و آثار ویژه خود را دارند . بعنوان مثال اگر یکی از زوجین بخواهد ازدواج را فسخ کند ، باید یکی از موارد فسخ نکاح را در مورد طرف مقابل به دادگاه ثابت کند ، اما در طلاق ، اثبات این موارد ضرورتی ندارد .



موارد فسخ نکاح کدامند؟  

1-موارد فسخ نکاخ از طرف مرد :

ماده 1122 قانون مدنی ، عیوب مرد برای فسخ نکاح را می توان شامل خصاء (ختنه نکردن)، عَنَن(ناتوانی جنسی ) و مقطوع بودن آلت تناسلی دانست 

2-موارد فسخ نکاح از طرف زن  

 عیوب زنان برای فسخ نکاح شامل قَرَن(شاخ داشتن ) ، جُذام(نوعی بیماری عفونی              

 بَرَص(بیماری پوستی سفید شدن ) ، اِفضاء(همسر خردسال ) ، زمین گیری و نابینایی از هر دو چشم دانست 

 

3-جنون

جنون را نیز می توان بعنوان عیبی که در میان مردان و زنان مشترک می باشد و هریک از زوجین می تواند با استناد به آن نکاح را فسخ کند . 

تفاوت فسخ نکاح و طلاق 

علیرغم شباهت های فسخ نکاح و طلاق ، فسخ نکاح و طلاق با یکدیگر متفاوتند و ماهیت متفاوتی دارند . تفاوت فسخ نکاح و طلاق را می توان اینگونه خلاصه نمود :


- طلاق یک عمل حقوقی تشریفاتی است . به این معنا که قانونگذار برای صحت آن شرایطی را در نظر گرفته است و تا این تشریفات انجام نشود ، این طلاق صحیح نیست . بر اساس مقررات قانونی و شرعی ، طلاق از طریق صیغه خاص و با حضور دو مرد عادل انجام می شود . ولی فسخ نکاح تشریفات خاص ندارد و به صرف اراده صاحب حق فسخ انجام می شود .


- برای اینکه عمل طلاق صحیح باشد ، زن باید دارای شرایط خاصی باشد . مثلا طلاق در حین عادت ماهیانه امکانپذیر نیست ؛ اما برای فسخ نکاح چنین شرایطی در نظر گرفته نشده است . بنابراین ، فسخ نکاح در این شرایط صحیح است .


- در مواقعی که طلاق از نوع طلاق رجعی باشد ، شوهر در مدت عده می تواند رجوع کند . اما در فسخ نکاح امکان رجوع وجود ندارد . بنابراین ، اینکه دوباره طرفین بتوانند با هم زندگی کنند منوط به انعقاد عقد نکاح جدید است . 


- مطابق قوانین و مقررات جدید طلاق از طرف مرد تنها در صورتی مجاز است که طرفین به دادگاه مراجعه کرده و با ارجاع به داوری در طلاق ، گواهی عدم امکان سازش بگیرند . در طلاق از طرف زن نیز زن باید به دادگاه رجوع کرده و با استفاده از موجبات طلاق از طرف زن به دادگاه مراجعه و گواهی عدم امکان سازش دریافت کنند . اما در فسخ نکاح رسیدگی دادگاه تنها منوط به احراز وجود حق فسخ است . بنابراین ، دادگاه وظیفه ای در اصلاح روابط میان زن و مرد و ارجاع آنها به داوری نخواهد داشت .

عده فسخ نکاح 

بر اساس قانون و شرع در زمان منحل شدن نکاح بواسطه طلاق ، فسخ نکاح ، بذل مدت و فوت مرد ، زن ملزم است تا زمانی را سپری کرده و پس از آن در صورت تمایل به عقد دیگری درآید . هر کدام از این موارد نیازمند سپری شدن مدت متفاوتی است . 

مدت زمان عده فسخ نکاح چقدر است ؟

 مطابق قانون مدنی در ماده 1151 قانون مدنی مدت عده در فسخ نکاح را بیان کرده است . " عده فسخ نکاح سه طُهر است ؛ مگر آنکه زن به اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در این صورت عده او سه ماه است . همچنین ، در ماده 1153 عده فسخ نکاح زنان باردار چنین مقرر نموده است

 : عده فسخ نکاح در مورد زن حامله تا وضع حمل است ". 

بنابراین ، بر اساس این دو ماده ، عده فسخ نکاح پس از پاکیزه شدن از سومین عادت زنانگی است ؛ مگر اینکه زن یائسه باشد که در این صورت عده او سه ماه است . در موردی هم که زنی باردار باشد ، مدت عده فسخ نکاح برای او تا زمان وضع حمل اوست . 

در صورت داشتن هرگونه سوال حقوقی در مورد نکاح و سایر موارد حقوقی می توانید از لینک طرح سوال حقوقی با وکیل آنلاین آن را در میان بگذارید

طرح سوال حقوقی و دریافت مشاوره

مشاوره حقوقی تلفنی شبانه روزی


۵ / 5 (از مجموع 1 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
مشاوره رایگان با وکیل