چگونه میتوان یک قرارداد را فسخ کرد؟

هر عقدی بر اساس (وجود یا عدم وجود) شرایطی که در ماده 190 قانون مدنی برای صحت معاملات آمده است، از این سه حالت خارج نیست: صحیح، یا باطل و یا غیرنافذ.
ماده 190 قانون مدنی: برای صحت هر معامله شرایط زیر الزامی است:
1. قصد طرفین و رضای آن ها؛
2. اهلیت طرفین؛
3. موضوع معین که مورد معامله باشد؛
4. مشروعیت جهت معامله.

تعریف عقد صحیح

عقدی که شرایط صحت را به طور کامل داشته باشد صحیح می باشد و آثار آن هم به وجود می آید.

انحلال عقد صحیح

انحلال فقط و فقط در عقد صحیح رخ می دهد. یعنی عقد صحیح پس از مدتی ممکن است از بین برود. که به آن انحلال می گویند.

تفاوت انحلال با بطلان:

همان طور که گفته شد، انحلال در عقد صحیح اتفاق می افتد، اما بطلان مربوط به عقدی است که اصلاً به وجود نیامده است. عقد باطل از ابتدا باطل است. مثل نوزادی که مرده به دنیا می آید. انحلال تنها به یکی از این سه طریق رخ می دهد و شکل دیگری ندارد.: اقاله، فسخ و حکم قانون.

سبب نخست: اقاله یا تفاسخ

اقاله یعنی همان دو نفری که عقد را منعقد کرده اند، توافق می کنند و عقد را به هم می زنند. به عبارت دیگر: اقاله یعنی توافق طرفین عقد در بر هم زدن عقد.
چند نکته از اقاله:
اقاله مربوط به طرفین عقد است و اگر یکی از این دو طرف بمیرد، وراث نمی توانند اقاله کنند؛
اقاله خودش یک عقد است. به عبارت دیگر تعریف عقد مشمول اقاله هم می شود؛
فقط عقد را می توان اقاله کرد و ایقاع قابل اقاله نیست. به عبارتی دیگر، موضوع اقاله عقد می باشد و مشمول ایقاع نمی شود؛
اقاله فقط مربوط به عقد لازم است و شامل عقد جایز نمی شود. چون در عقد های جایز طرفین به راحتی و بدون اجازه از یکدیگر می توانند آن را فسخ کنند؛
سه مورد از عقود را نمی توان اقاله کرد نکاح، وقف و ضمان ( نقل).

سبب دوم: فسخ

(دومین سبب انحلال عقد): فسخ به هم زدن عقد با یک اراده (ایقاع) است.

تفاوت فسخ با اقاله:

فسخ ایقاع ( وجود یک اراده) و اقاله عقد است (جمع دو اراده)؛
اقاله فقط در عقد لازم است، اما فسخ هم در عقد لازم است و هم در عقد جایز.

سبب سوم: حکم قانون (انفساخ یا منفسخ)

(سومین سبب انحلال عقد): گاهی یک حادثه ای اتفاق می افتد و قانون حکم انحلال عقد را به همین دلیل می دهد. به عبارت دیگر: اراده ای برای آن وجود ندارد و کسی خواهان انحلال عقد نیست و این یک دلیل قهری می باشد که با آن انفساخ می گویند. انفساخ هم در عقد جایز (ماده 954 قانون مدنی) و هم در عقد لازم (ماده 387 قانون مدنی) اتفاق می افتد.

نتیجه گیری:
انحلال هر عقد صحیحی با اقاله می باشد یا فسخ و یا منفسخ.

نکته
کاربرد الفاظ (( باطل شدن، باطل می شود و باطل کردن)) برای عقود صحیح اشتباه است. عقدی که به طور صحیح واقع بشود، هرگز باطل نمی شود؛ فقط ممکن است منفسخ، اقاله و یا فسخ بشود.

۵ / 5 (از مجموع 2 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!

پرسش و پاسخ های مرتبط

  • سلام من هزینه مشاوره تلفنی با آقای مصیب قادری پرداخت کردم شماره تماس ندارم که صحبت کنم

    سه شنبه ، 21 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ با رزرو مشاوره تلفنی بنام همکار عزیزمان، شماره تلفن ایشان برایتان پیامک می گردد.. چنانچه به هر دلیلی پیامک مذکور را دریافت ننمودید، با پشتیبانی سایت تماس بگیرید.. مؤید باشید..

  • با سلام زمینی به مساحت ۵۰۰ متر قولنامه در شمال خریداری نمودم بعد از چندسال تصمیم به فروش گرفتم و دهداری نقشه کش با دوربین آوردن و حریم را مشخص کردند و ۵۶ متر از زمین به عنوان حریم کم شد و ۴۴۴ متر بصورت قولنامه ای در بنگاه فروختم حالا بعداز گذشت مدت حدودا ۶ ماه خریدار تماس گرفته که زمین بعداز دریافت مجوز ساخت ۳۳۱ متر مسکونی اعلام شده و در در حریم می‌باشد الان باید چیکار کنم ممنون از راهنمایی شما

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ حسب مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی؛ اگر بعد از قبض ثمن، مبیع از لحاط مساحت کم و یا جزیی از مبیع مستحق للغیر درآید، بایع (فروشنده) ضـامن است و باید ثمن را مسترد دارد و در صـورت جهل مشتری به وجود فساد، از عهده غرامات وارده بر مشتری نیز بر آید. لیکن چنانچه مبیع کمتر از مساحت فروش بوده باشد و یا جزئی از مبیع مستحق للغیر در آید، در اینصورت خریدار می تواند مطابق ماده ۴۴۱ قانون مدنی از خیار تبعض صفقه استفاده کرده و قرارداد را نسبت به آن بخش از مبیع که معامله راجع به آن صحیح نبوده، فسخ نماید و ثمن معامله را از شما مسترد کند.. مؤید باشید..

  • با سلام، من میتونم بابت خونه ای که سه دانگ آن به نام منه،از شوهرم اجاره بگیرم؟ ساکن همون خونه ایم؟

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ اساسا تکلیف تهـیه منزل مسکونی جهت سکونت زوجین بر عهده زوج می باشد.. حال شما می توانید نسبت به سه دانگ منزل مسکونی که در آن سکونت دارید، از شوهرتان درخواست اجاره بها و یا اجرت المثل مطالبه نمایید.. مؤید باشید..

  • سلام میخاستم ببینم اگر وکالت نامه محضری پاره شود یا ازبین برود حکم آن هم از بین میرود

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • حسین امامی

      مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ وکالتنامه های محضری در دفاتر اسناد رسمی ثبت می‌شوند بنابر این با پاره شدن یا از بین رفتن یا فقدان آن هریک از طرفین قرارداد می‌توانند ب دفترخانه مراجعه نموده و تقاضای رونوشت وکالتنامه را داشته باشند بنابر این مفاد آن کماکان پابرجا خواهد بود موید باشید

  • سلام ، من و همسرم ی آپارتمان 63 متری داریم که من دو دانگ و همسرم چهار دانگ هست ، و من خلع ید گرفتم جوابش اومده رای صادر شده ، فعلا اجرا نشده ، حالا همسرم عنوان می‌کنه میخواد چهار دونگ خودش رو با فرد غریبه ای معامله کنه ، آیا ممکن هست ؟ غیر قانونی نیست ؟

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • زهرا زارعی

      سلام کاربرگرامی همسر شما می تواند سهم خود را به هرکس که بخواهد واگذار کند اما برای فروش آن باید از دادگاه اجازه صادر شود

  • من داور بردم قضایی ولی هنوز برام اسمس نیومده نمیدونم ثبت شده یانه چکارکنم

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ اساسا برای ثبت داور، پیامکی برایتان ارسال نمی گردد و صـرفا در موارد نیاز به احضار و یا ابلاغ ثبت اوراق قضایی و یا تصمیمات قضایی، پیامک ارسال می گردد.. در صورت لزوم می توانید از شعبه حضوری پیگیری نمایید.. مؤید باشید..

  • درمورد سوالی ک پرسیدم درمورد گواهی عدم حضور نوشته اگر خریدار ب تعهداتش عمل نکنه مگر درموارد فورس ماژور یا حوادث غیر مترقبه فروشنده میتونه با کسر ۱۵ درصد از ثمن‌ معامله معامله رو فسخ کنه ک اونم با تشخیص دستگاه قضایی ولی در قسمت توضیحات نوشته شده که مبلغ ۲۵۰ میلیون بصورت وام مسکن به فروشنده پرداخت میشه خب اگ وام مسکن ب فرض یک هفته دیر بشه دست من ک نیست یعنی در این صورت میتونه معامله رو فسخ کنه؟؟؟؟؟؟؟؟؟

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • زهرا زارعی

      سلام کاربر گرامی خیر باعث فسخ نمی شود چرا که از اراده واختیار شما خارج است اما درهر صورت تصمیم قضایی با دادگاه است

  • سلام من دارم یک مقاله راجب معاملات مینویسم به یک ترکیب نامفهوم برخورد کردم.میشه بگید درست این ترکیب چیه. *در قراردادها و معاملات خود سند کتبی تنظیم کنید که عدم تنظیم سند نه موجب عتاب است و نه بطلان معامله* موجب عتاب یا یه چیز دیگه؟

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام نه موجب اثبات است نه بطلان معامله. موفق باشید.

  • با سلام ملکی خریدم و در قولنامه تاریخ انتقال سند 16 بهمن ماه میباشد ... من 15دی ماه اقدام ب تشکیل پرونده کردم و در قولنامه هم قید شده ک باید مبلغی رو وام مسکن بگیرم حالا اگ تا 16 بهمن وام آماده نشه فروشنده میتونه علیه من اقدامی بکنه و گواهی عدم حضور بگیره با توجه ب اینکه قید شده باید وام مسکن بگیرم؟؟؟ و اگ بگیره من باید خسارتی بدم؟؟

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام کاربر گرامی باید دید در قرارداد مابین شما و فروشنده چه مقرره ای وارد متن قرارداد و قولنامه شده است. اگر نوشته شده باشه بر فرض مثال در صورت تاخیر در انتقال به ازای هر روز، خریدار باید ۱ میلیون به فروشنده بدهد شما ملزم به پرداخت هستید. در کل باید قرارداد شما با فروشنده را ملاحظه نمود. اگر همچنین وجه التزام هایی دیده نشده نمیتواد مطالبه وجهی از شما بنماید. موفق و سربلند باشید...

  • من در تاریخ ۲ ابان ماه استخدام شدم (قرارداد سه ماه ازمایشی) و در تاریخ ۳ آذر ماه تصادف کردم.و یک استلاجی تا تاریخ ۲۷ اذر ماه به شرکت تحویل دادم و در تاریخ ۲۲ دی ماه عمل دارم و دکتر اعلام کرده بعد از عمل استلاجی میدهد و شرکت به من اعلام کرده باید قبل از تاریج ۲۰ دی ماه باید استلاجی دوم را تحویل میدادید. و برای شما غیبت لحاظ میشود. یا استعفا بده. من در تاریج ۲ بهمن قرارداد ازمایشی ام تموم میشه. ایا لازم هست استعفا بدهم؟؟ یا منتظر باشم تا قرارداد ازمایشی به اتمام برسد؟ و یه مورد دیگه اینکه شرکت بعد از دوماه بیمه برای من رد کرده و من یک ماه تمام مخارج بیمارستانم را ازاد پرداخت کردم.در این مورد باید چیکار کنم؟

    دوشنبه ، 20 دی 1400

    • فرشته نوری

      با سلام،کاربر گرامی بگذارید دوره آزمایشی شما تمام شود نیازی به استعفا نیست.در ارتباط با بیمه یک‌ماه آخر می توانید از اداره کار مطالبه نمایید.

سوال حقوقی