نیم عشر دولتی چیست؟ (نیم عشر مهریه – نیم عشر چگونه در اجرای احکام اجرا  می شود؟)

نیم عشر دولتی چیست؟ (نیم عشر مهریه – نیم عشر چگونه در اجرای احکام اجرا می شود؟)

31 خرداد 1401

انواع نیم عشر، محاسبه نیم ‌عشر اجرایی، موارد تخفیف نیم عشر اجرایی، اعسار در نیم عشر، مقوم کردن درنیم عشردولتی، شهود در اعسار، معافیت از پرداخت نیم عشر دولتی،ضمانت اجرای عدم پرداخت مهریه، تقسیط پرداخت نیم عشر دولتی. 

در دعاوی حقوقی دادگاه برای اجرای حکم و صدور اجرائیه علاوه بر مبلغ محکوم بها یا در واقع درخواست شما مبلغی اضافی اخذ می کند که در بیان حقوقی این مبلغ را نیم عشر دولتی می نامند و متمایز از هزینه دادرسی است که ابتدا توسط دادگاه گرفته می شود، زیرا هزینه دادرسی، هزینه رسیدگی به پرونده است نه اجرای حکم.

انواع نیم عشر چیست

به طور کلی نیم عشر را می توان به دو دسته دولتی و اجرایی تقسیم کرد که در ادامه به بررسی بیشتر آن ها می پردازیم.

نیم عشر اجرایی

در این نوع محکوم علیه ملزم به پرداخت حق الاجرا یا نیم عشر می باشد که در دو صورت از پرداخت معاف می باشد:

در صورتی که پس از صدور ابلاغ اجراییه ظرف ده روز بدهی خود یا مبلغ محکوم به را بپردازد.

در صورتی که ظرف ده روز با طرف دیگر دعوی سازش یا توافق کنند و یا ترتیبی برای اجرای حکم بدهند.

همچنین در صورتی که قبل از ده روز بخشی از مبلغ را به محکوم به بپردازد، همان میزان حق الاجرا، از وی اخذ نخواهد شد و اگر پس از ده روز با محکوم له موافقت یا سازش کنند یا ترتیبی برای اجرای حکم بدهند، باید نصف حق اجرا یا نیم عشر را بپردازد.

نیم عشر دولتی

معمولا این موضوع در بحث مهریه مطرح می شود و زن برای اجرای حکم و صدور اجراییه باید ابتدا یک بیستم مبلغ مهریه یا همان نیم عشر را به حساب دولت واریز کند. اگرچه این مبلغ در نهایت از اموال مرد برداشته شده و به زن بازگردانده می شود، اما ممکن است زن از ابتدا در تامین این پول به خصوص در مورد مهریه های سنگین دچار مشکل شود، بنابراین می تواند دادخواست اعسار بدهد.\

نیم ‌عشر اجرایی چگونه محاسبه می شود؟

محاسبه نیم عشر و حقوق دولتی در پرونده های اجرایی به شرح زیر است:

  1. ابتدا لازم است موضوع لازم الاجرا که اصل طلب به اضافه سود و جریمه تا تاریخ صدور اجرائیه است را به دست بیاوریم.
  2. پس از آن جریمه تاخیر روزانه را بدست می آوریم که حاصل ضرب تعداد روزهای تاخیر با مبلغ جریمه تاخیر روزانه است.
  3. اگر این دو عدد را جمع کنید، 5 درصد مبلغ بدست آمده یا نیم عشر از بدهکار (کسی که بر علیه او اجرائیه صادر شده است) وصول می شود.
  4.  در مواردی می توان وکالت را در صورتی که جزء مدلول سند باشد، حق الاجرا نیز تعلق گرفت؛ در این صورت برای محاسبه حق الاجرا باید مبلغ وکالت نامه به اصل طلب اضافه شود.

همچنین در صورتی که بدهکار قبل از تنظیم و امضاء صورت مجلس مزایده کلیه بدهی خود را پرداخت نماید در این صورت نیمی از حق الاجرا اخذ می شود  و ضمناً در صورتی که پس از انجام مزایده یا واگذاری مورد مزایده به بستانکار، بدهکار بدهی خود را بپردازد، جدا از نیم عشر حق مزایده به آن اضافه می شود.

موارد تخفیف در پرداخت نیم عشر اجرایی

در دو مورد برای پرداخت نیم عشر اجرایی تخفیف اعمال می شود:

محکوم در صورتی نیم عشر بدهی را پرداخت می کند که پس از گذشت مهلت 10 روزه در فوق، با طرف دعوی در خصوص نحوه پرداخت به توافق و سازش برسند.

محکوم علیه در صورتی که بخشی از محکومیت خود را در مدت 10 روز فوق که گفته شده بپردازد اما نه تمام آن را به اندازه ای که قبلا پرداخت کرده است از نیم عشر اجرایی خود کسر می شود.

نیم عشر دولتی را چه کسی پرداخت می کند؟

قبل از پاسخ به این سوال باید نیم عشر دولتی و نیم عشر اجرایی را از هم تفکیک کرد.
در نیم عشر اجرایی محکوم ملزم به پرداخت نیم عشر یا همان هزینه‌ حق الاجرا می باشد؛ در نیم عشر دولتی اما که ارتباط مستقیمی با مهریه دارد، در وهله اول زن باید یک بیستم مبلغ مهریه و یا همان نیم عشر را برای اجرای حکم و صدور اجراییه به حساب دولت واریز کند.

اعسار در نیم عشر

وقتی توانایی پرداخت نیم عشر دولتی را ندارید باید این موضوع را به قاضی اجرای حکم ارائه دهید و 2 شاهد برای صحت  ادعای خود معرفی کنید در واقع، شما از دادگاه برای پرداخت نیم عشر دولتی مبلغی که برای آن محکوم شده اید، درخواست حکم اعسار می کنید.

مقوم کردن درنیم عشردولتی

یک جایگزین می تواند تقویم باشد که در آن زن می تواند نیم عشر دولتی به صورت تقویم بپردازد یعنی اساساً اعلام می کند که ارزش واقعی و دقیق مهریه مشخص نیست، که باعث می شود که آن ها فقط بخش کمی از مبلغ واقعی نیم عشر را واریز نمایند. پس از این مرحله در صورت قبولی اعسار زن،  مرد به پرداخت مهریه محکوم می شود و این حکم صادر و برای ابلاغ و تایپ رای می رود. این رای در دادگاه تجدیدنظر، قابل تجدید نظرخواهی است با توجه به اینکه محکومیت پرداخت مهریه معمولاً بر اساس سند رسمی عقدنامه است، دادگاه تجدیدنظر نیز باید رأی دادگاه بدوی را تأیید کند و تنها مورد قابل تجدیدنظر خواهی، اعسار زن است که در بسیاری از موارد، رای و نظر توسط دادگاه بدوی تایید می گردد.
در صورتی که مرد به پرداخت مهریه محکوم شده باشد و اعسار زن نیز پذیرفته شده باشد، زن به دادگاه مراجعه و تقاضای صدور اجراییه می کند. به همسرش نیز این حکم تایید شده ابلاغ می شود.

شهود در اعسار نیم عشر دولتی

شهود در حالی که کارت ملی یا شناسنامه در دست دارد برای ارائه دادن به قاضی، همزمان لب به سخن از شهادت دهان باز می کنند بدون اینکه مثلاً گفته شود فلانی N تومان دارایی دارد و از فلان منبع زندگی را می گذراند و  توان پرداخت عشر دولتی را ندارد. اما ذکر این نکته ضروری است که دادگاه همچنان تشخیص اعسار را خواهد داد.

جلب به دلیل عدم پرداخت نیم عشر دولتی

مدنظر قرار دهید در صورت عدم پرداخت نیم عشر دولتی ابتدا حکم جلب برای شما صادر می شود و پس از آن راه حلی وجود دارد که آن راه حل است است که به دلیل عدم توانایی در پرداخت نیم عشر دولتی تقاضای اعسار نمایید به طور کلی، در صورت وجود شواهد و قرائن، قاضی اعسار شما را می پذیرد.

معافیت از پرداخت نیم عشر دولتی

برای معافیت از پرداخت نیم عشر دولتی باید دو دسته نیم عشر دولتی و نیم عشر اجرایی را از هم تفکیک کرد در مورد نیم عشر اجرایی چنانچه محکوم علیه ظرف 10 روز پس از صدور ابلاغیه بدهی خود یا به همان مبلغ را به محکوم به بپردازد یا ظرف 10 روز با خواهان موافقت یا سازش کند، ملزم به پرداخت نیم عشر اجرایی نخواهد بود.
حال اگر بعد از 10 روز بخشی از محکوم به را پرداخت کند به همان میزان حق الاجرا دریافت می شود؛ یا فرض کنید طبق ماده 160 قانون اجرای احکام مدنی در صورت مصالحه با طرف دعوا پس از گذشت 10 روز باید نصف نیم عشر را بپردازد. هنگام پرداخت مهریه باید گواهی نیم عشر به دادگاه ارائه شود یا اگر با همسرش به توافق برسند، باید نصف نیم عشر را بپردازد. در غیر این صورت در غیر باید نیم عشر دولتی را کامل بپردازد. اگر ظرف 3 سال پس از صدور اجراییه معلوم شود که مرد قادر به پرداخت بدهی خود بوده و این بدهی را نپرداخته یا قسمتی از اموال خود را مخفی کرده است به مجازات حبس محکوم می شود.

ضمانت اجرای عدم پرداخت مهریه

ضمانت اجرا در صورت عدم پرداخت نیم عشر به این صورت است که در صورت عدم پرداخت نیم عشر توسط محکوم، از اموال توقیف شده وی اخذ و فروخته می‌شود و از محل فروش اموال او پرداخت می‌شود.
مثلاً اگر مهریه زن 900 میلیون تومان و اموال توقیف شده مرد 100 میلیون تومان باشد، نیم عشر در این صورت؛ چگونه پرداخت می شود؟
به طور کلی نیم عشر به شرح زیر محاسبه می شود: 900 میلیون تومان از 100 میلیون تومان توقیف شده کسر می شود به طور کلی، در این صورت خانم مبلغ کمی دریافت می کند لازم به ذکر است که در این صورت به نسبت اموال توقیف شده از مرد، نیم عشر دولتی محاسبه می شود، اما در مجموع  می بایست نیم عشر پرداخت گردد.

اگر کسی مالی نداشت چگونه نیم عشر پرداخت می شود؟

این یک سوال جالب و بحث برانگیز است در تبصره 1 ماده 35 قانون نحوه قانون اجرای احکام مدنی به دنبال تحلیل این ماده درمی یابیم که در صورت نداشتن مال حق دارد هر زمان که مالی به دست آورد، استیفای او از مال به دست آورده دریافت کرد.

آیا می توانیم نیم عشر دولتی را به صورت تقسیط پرداخت کرد؟

می توان نیم عشر دولتی را تقسیط کرد و آن را به صورت قسطی پرداخت کرد. به خصوص برای خانم هایی که باید رقم زیادی را به عنوان مهریه پرداخت کنند.
بنابراین دادخواست اعساری زوجه، در صورت آوردن دو شاهد قابل اثبات است. پس همان طور که مهریه به صورت اقساطی پرداخت می شود هزینه نیم عشر دولتی به صورت اقساط پرداخت می شود مبلغ نیم عشر دولتی هم باید اضافه شود که زوج باید آن را بپردازند.
پس از صدور حکم قطعی در این پرونده و تعیین مقدار پرداخت نیم عشر ، در صورت توافق طرفین پس از صدور حکم قطعی، پرداخت نیم عشر دولتی در این صورت، نیم بها خواهد بود. در صورت ناتوانی در پرداخت نصف عشر، دادگاه اموال را توقیف و یا حساب او توقیف می کند.
سایت مشاوره حقوقی آنلاین وکیل وند بهترین سایت در تهران و تمام شهرهای ایران می باشد. ما یکی از حاذق ترین و معتبرترین سایت ها، در زمینه حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی ملکی، دعاوی حقوقی، دعاوی کیفری و غیره جهت ارائه خدمات مشاوره حقوقی و مشاور املاک و وکالت (وکیل حقوقی در تهران، وکیل ملکی، وکیل کیفری، وکیل مهاجرت و وکیل شهرداری) می باشیم. ما نماینده اشخاص حقیقی و حقوقی هستیم. به شما عزیزان این سایت حقوقی در مبحث های تجارت الکترونیک و شرکت های دانش بنیان، حقوق استارتاپ ها، حقوق شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و مالکیت و مشاوره حقوقی ارائه می دهد.
قاعدتا یک وکیل پایه یک دادگستری نمی تواند در همه زمینه های حقوقی خدمات ارائه دهد و به هر موکلی مشاوره تخصصی ارائه دهد از این رو تعدادی وکیل در سایت حضور دارند و در موارد مختلف تخصص دارند و گاهی به صورت جمعی موارد رو کارشناسی خواهند کرد که این می تواند کمک بسیار زیادی به شما در حل پرونده ها و مشکل شما داشته باشد.

وکیل و مشاوره حقوقی مناسب در این حوزه

۵ / 0 (از مجموع 0 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

اشتراک گذاری مقاله