امروزه در جامعه مشاهده می شود مشمولانی که به سن انجام وظیفه سربازی رسیده اند بنا به دلایلی از قبیل تحصیل و مهاجرت اقدام به تعویق انداختن سربازی و یا به دنبال راهی برای عدم انجام خدمت نظام وظیفه سربازی و حذف آن هستند، با توجه به سخت گیری مقامات و قوانین جدید در خصوص انجام وظیفه سربازی انگیزه مشمولین نسبت به یافتن راه های مختلف جهت عدم انجام خدمت سربازی بیشتر شده است و این موضوع در برخی موارد منجر به جعل  کارت پایان خدمت می شود که در این میان به تبعات این عمل مجرمانه و نحوه مجازات جرم جعل کارت پایان خدمت و استفاده از آن میپردازیم.

باید توجه داشت که جعل و استفاده از سند مجعول دو عنوان جداگانه است که هر کدام دارای مجازات است .

 

مطابق ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی 

جعل و تزویر عبارتند از: ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن‌یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر یا بکار بردن مهر دیگری ‌بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب.

 

ماده ۵۲۷ قانون مجازات اسلامی

هر کس مدارک اشتغال به تحصیل یا فارغ‌التحصیلی یا تاییدیه یا ریز نمرات تحصیلی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی‌داخل یا خارج از کشور یا ارزشنامه‌های تحصیلات خارجی را جعل کند یا با علم به جعلی بودن آن را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت، به‌حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد.

‌در صورتی که مرتکب، یکی از کارکنان وزارتخانه‌ها یا سازمانها و موسسات وابسته به دولت یا شهرداریها یا نهادهای انقلاب اسلامی باشد یا به‌ نحوی از انحاء در امر جعل یا استفاده از مدارک و اوراق جعلی شرکت داشته باشد به حداکثر مجازات محکوم می‌گردد.

 

جرم جعل کارت پایان خدمت

سربازی یکی از چالش های بزرگ برای پسران به حساب می‌آید که به محض رسیدن به سن قانونی، دغدغه چگونگی اعزام برای گذراندن این دوره را دارند. از آنجایی که اغلب جوانان این دوره را بسیار سخت و طاقت فرسا می دانند ممکن است برای اعزام نشدن به این دوره ها و فرار از آن به اعمال متعددی اقدام کنند. یکی از این اعمال جعل کارت پایان خدمت است.

از نظر قانون هرگونه جعل و یا اقدام به اعمالی چون ساخت مدارکی که اطلاعات آن‌ها واقعی نیست جرم محسوب می شود و دارای مجازات است. کارت پایان خدمت نیز یکی از این جرایم به حساب می آید. جرم بودن این عمل به آن دلیل است که اغلب افراد برای فریب دیگران دست به این کار می زنند.

از آن جایی که بدون داشتن کارت پایان خدمت نمی توان در شرکت های دولتی و خصوصی استخدام شد و یا از کشور خارج شد جوانان به جعل کارت پایان خدمت روی می آورند. اما افرادی که به این کار اقدام می کنند باید بدانند تشخیص جعلی بودن کارت پایان خدمت بسیار آسان است.

از آنجایی که امروزه کارت های پایان خدمت به صورت الکترونیکی صادر می شوند و کارت های قدیمی همه تعویض شده اند کارت ‌های پایان خدمت جعلی به راحتی قابل تشخیص هستند. تشخیص آسان آن ها به آن دلیل است که در صورت وارد شدن به سیستم نظام وظیفه، کارت پایان خدمت جعلی به صورت کارتی بدون اطلاعات نشان داده خواهد شد.

 

مصادیق جرم جعل کارت پایان خدمت سربازی

می‌توان گفت اغلب افرادی که به جعل کارت پایان خدمت اقدام می کنند اصلی ترین دلیل شان خروج از کشور است. این افراد برای آنکه بتوانند بدون داشتن کارت پایان خدمت از کشور خارج شوند به افرادی که کارشان جعل مدارک است مراجعه کرده و تقاضای جعل کارت پایان خدمت را دارند. 

در این صورت هم فردی که درخواست جعل کرده و هم شخصی که کارت پایان خدمت را به جعل رسانده مجرم بوده و مجازات خواهند شد.

برخی مواقع نیز ممکن است شخص به سربازی برود اما در میانه دوره فرار کرده و محل خدمت خود را ترک کند که در این صورت او سرباز فراری محسوب می شود و کارت پایان خدمت به او تعلق نمی گیرد. این فرد در صورتی که اقدام به جعل کارت پایان خدمت خود کند مجازات خواهد شد.

این مجازات ها برای افرادی که پس از آمدن به مرخصی به محل خدمت خود باز نمی‌گردند نیز صدق می کند. لازم به ذکر است برخی مواقع افراد به جعل خود کارت پایان خدمت اقدام نمی ‌کنند بلکه اسناد و مدارک دیگر خود را تغییر می دهند تا بتوانند از خدمت سربازی فرار کند.

ماده ۶۰ قانون نظام وظیفه در این باره چنین می گوید: » کسانی که با ارتکاب اعمالی، چون جعل شناسنامه، مهر، امضاء، کارت پایان خدمت، کارت معافیت، استفاده از شناسنامه دیگران، اعمال نفوذ، شهادت کذب، گواهی خلاف واقع، مکتوم داشتن حقیقت، اخذ رشوه یا فریب دادن مشمول موجبات معافیت خود یا دیگران را از خدمت وظیفه‌عمومی فراهم سازند، به اتهام آنان در دادگاه صالحه رسیدگی شده و با رعایت شرایط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و مراتب تادیب از وعظ و توبیخ و تهدید، به حبس تعزیری از یک سال تا پنج سال محکوم می‌شوند. «

 

قانون گذار در ماده ۵۳۸ و ۵۳۹ قانون مجازات اسلامی  بخش تعزیرات به جرم انگاری جرم جعل کارت پایان خدمت پرداخته است که در ادامه این مواد مشاهده خواهد شد ؛

ماده ۵۳۸ قانون مجازات اسلامی

هر کس شخصاً یا توسط دیگری برای معافیت خود یا شخص دیگری از خدمت دولت یا نظام وظیفه یا برای تقدیم به دادگاه گواهی ‌پزشکی به اسم طبیب جعل کند به حبس از شش ماه تا یکسال یا به سه تا شش میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

ماده ۵۳۹ قانون مجازات اسلامی

هر گاه طبیب تصدیق‌نامه بر خلاف واقع درباره شخصی برای معافیت از خدمت در ادارات رسمی یا نظام وظیفه یا برای تقدیم به مراجع‌قضائی بدهد به حبس از شش ماه تا دو سال یا به سه تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

و هر گاه تصدیق‌نامه مزبور به واسطه اخذ‌مال یا وجهی انجام گرفته علاوه بر استرداد و ضبط آن به عنوان جریمه، به مجازات مقرر برای رشوه‌گیرنده محکوم میگردد.

 

برای استعلام اصل بودن کارت پایان خدمت باید شرایطی ذیل وجود داشته باشد ؛

مخدوش و خط‌خوردگی و ناخوانا بودن کارت

عدم ذکر تاریخ شروع و پایان خدمت سربازی

مدت خدمت ذکر شده در کارت بیش از ۳۰ ماه باشد

عدم تطابق و مغایرت تاریخ شروع واتمام خدمت با مجموع مدت ذکر شده در کارت

 

برای استعلام آخرين وضعيت کارت پايان خدمت باید از طریق سامانه خدمات الکترونيک سازمان وظيفه عمومی اقدام کنید بر این منظور لازم به ذکر است که افرادی که از سال ۱۳۶۰ به بعد کارت پایان خدمت یا کارت معافیت گرفته‌اند باید کارت خود را تعویض کنند. اگر اطلاعات افراد در سیستم کامل نباشد ممکن است روند استعلام و مدت آن کمی طولانی شود. تمام متقاضیان در سیستم کد سخا دارد و می‌توانند از طریق دفاتر پلیس +۱۰ برای دریافت کد خود اقدام کنند.

 

1 – اگر جعل کننده خود فرد یا جاعل باشد مجازات آنان بر طبق ماده 538 این است که : اگر هر کس شخصاً برای معافیت خود از خدمت اقدام به جعل کند یا توسط شخص دیگری برای فرار از خدمت دولت یا نظام وظیفه یا برای تقدیم به دادگاه گواهی ‌پزشکی به اسم طبیب جعل کند به حبس از شش ماه تا یکسال یا به سه تا شش میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد . 

2- اگر پزشک مدرک یا تصدیق نامه خلاف واقع به دیگری بدهد بر طبق ماده 539 مجازات او اینگونه بیان شده است که اگر پزشک یا طبیب تصدیق‌ نامه بر خلاف واقع درباره شخصی برای معافیت از خدمت در ادارات رسمی یا نظام وظیفه یا برای تقدیم به مراجع ‌قضائی بدهد به حبس از شش ماه تا دو سال یا به سه تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد و هر گاه تصدیق‌ نامه مزبور به واسطه اخذ‌ مال یا وجهی انجام گرفته علاوه بر استرداد و ضبط آن به عنوان جریمه ، به مجازات مقرر برای رشوه‌ گیرنده محکوم می گردد . 

 

مجازات کارمند نظام وظیفه برای جعل کارت پایان خدمت

برخی مواقع ممکن است کارمندان بخش نظام وظیفه برای شخصی که خدمت خود را به پایان رسانده است یا به خدمت اعزام نشده کارت پایان خدمت صادر کنند. 

در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح به این مسئله اشاره شده است در صورتی که کارمندان این بخش فردی را که مشمول سربازی نیست را برای خدمت سربازی معرفی کنند و شخصی را که مشمول است را در لیست مشمولان قرار ندهند به حداکثر مجازات محکوم خواهند شد.

همچنین در این قانون برای افرادی که از جعل این مدارک سود می برند و نسبت به این کار اطلاع دارند و از این مدارک استفاده می کنند نیز مجازات تعیین شده است.

ماده ۷۹ جرایم نیروهای مسلح در این باره این گونه می گوید که:« هرکس با علم و اطلاع، از اوراق و تصدیق نامه‌های خلاف واقع مذکور در این ماده استفاده نماید و یا امتیازاتی کسب کند به حبس از شش ماه تا سه سال و یا سه میلیون ریال تا ۱۸ میلیون ریال جزای نقدی محکوم می ‌شود. «

حداکثر مجازات شش ماه تا سه سال حبس و جزای نقدی معرفی شده است اما اگر در قوانین دیگری مجازات بیشتری نیز در نظر گرفته شده باشد فرد به آن مجازات محکوم خواهد شد. در صورتی که کارمند مذکور به دریافت رشوه نیز اقدام کند باید مجازات دریافت رشوه را نیز بپذیرید.

 

کسی که مشمول سربازی است در صورتی که هر یک از شرایط زیر را داشته باشد میتواند از خدمت سربازی معاف شود :

معافیت پزشکی در صورتی که واجد شرایط باشید

معافیت ایثارگری برای متقاضیانی که شرایط آن را دارند

معافیت برای موارد خاص بر طبق قانون

معافیت تحصیلی

معافیت سربازی با پروژه کسری خدمت

معافیت تعهد به خدمت

معافیت به واسطه کفالت در صورتی که واجد شرایط باشید

معافیت مشمولان مددجو با حمایت و پوشش کمیته امداد امام خمینی

معافیت یا کسر خدمت به واسطه تاهل

معافیت با بخشودگی سنی

معافیت از طریق بنیاد ملی نخبگان

 

پرونده کلاسه…….شعبه 102 دادگاه کیفری دو شهرستان شهریار

 

متهم:آقای ………..با وکالت آقای احسان عابدین فرزند مهدی به نشانی استان تهران ،سعادت آباد،خیایان علامه شمالی،برج علامه،پلاک55،طبقه 8،واحدB

 

اتهام: استفاده از کارت معافیت جعلی

 

گردشکار پرونده:به تاریخ 99/04/16 جلسه رسیدگی شعبه 102 دادگاه کیفری دو شهرستان شهریار به تصدی اینجانب امضا کننده ذیل تشکیل و پرونده کلاسه فوق تحت نظر است ملاحظه می شود پرونده معد اصدار رای می باشد با این وصف دادگاه با توجه به جامع اوراق و محتویات پرونده به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید.

 

 

در خصوص کیفرخواست صادر شده از دادسرای شهریار علیه آقای ….. با وکالت بعدی آقای احسان عابدین دایر بر استفاده از سند مجعول (کارت معافیت خدمت وظیفه )

این دادگاه با توجه به محتویات پرونده و تحقیقات معموله اظهارات وکیل محترم متهم در شعبه دادگاه و سایر اوراق پرونده با توجه به اظهارات وکیل محترم  متهم و لایحه تقدیمی ایشان که شدیدا بزه یادشده را منکر شدند و اذعان نمودند:

از علم و اطلاع این موضوع که کارت معافیت جعلی بوده و موکل خبری نداشته  و چنانچه موکل در ایران حاضر بود سر جلسه دادگاه حاضر می شدند و الان در استرالیا بوده با این اوصاف علم و اطلاع متهم احراز نمی شود.

با توجه به حاکمیت اصل برائت مستندا به ماده 4 قانون آیین دادرسی کیفری و اصل 37 قانون اساسی حکم بر برائت متهم یادشده صادر می شود.

و در اجرای ماده 215  قانون مجازات اسلامی سال 92 آثار مجعول میبایست معدوم گردد.

رای صادر شده مطابق ماده 406 و 427 قانون آیین دادرسی کیفری حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم تجدید نظر استان تهران است.

 

آیا جرم جعل کارت پایان خدمت قابل بخشش است؟

همانطور که می دانید صدور کارت پایان خدمت فقط باید زیر نظر و توسط سازمان نظام وظیفه صورت بگیرد و شخصی که به جعل کارت پایان خدمت اقدام کند مجرم شناخته شده و عمل او غیر قابل بخشش است چرا که این کار جنبه فریبکاری دارد.

جالب است بدانید حتی اگر سازمان نظام وظیفه به جرم جعل کارت پایان خدمت از شخصی شکایت کند و پس از آن شکایت خود را پس بگیرد و رضایت دهد باز هم مجازات شخص بخشیده نخواهد شد. دلیل این عمل در قانون اینطور بیان شده که جعل مدارک موجب بر هم خوردن نظم و امنیت کشور می شود و این کار عملی بخشودنی نیست.

 

سخن نهایی

در این مقاله تلاش کردیم شما را با قوانین مرتبط با جعل کارت پایان خدمت و مجازات آن آشنا کنیم. 

در این مقاله به تعریف جرم جعل، عناصر قانونی جرم جعل مدارک تحصیلی و کارت پایان خدمت، مصادیق این جرم، مجازات تعیین شده برای جعل کارت سربازی، مجازات کارمندانی که به این کار اقدام می‌کنند و همچنین راه هایی برای معافیت از سربازی اشاره کردیم.

در ادامه نیز نمونه رایی در خصوص استفاده کارت معافیت جعلی را برای شما شرح دادیم و گفتیم جرم و مجازات جعل کارت پایان خدمت نابخشودنی است چرا که این عمل نظم و امنیت کشور را به خطر می اندازد. امیدواریم این مطالب برایتان کارآمد بوده باشد.