شکایت از کارکنان و قضات شورای حل اختلاف

پیشینه شورای حل اختلاف به قبل از انقلاب جمهوری اسلامی باز میگرد در آن دوران برای رسیدگی به شکایت روستایین به دلیل دسترسی نداشتن به خدمات قضایی دولت مراکزی را تحت عنوان خانه های انصاف تاسیس و سپس بعد از مدتی این مراکز به شوراهای داوری تغییر اسم دادند و محدودشان گسترش یافت اما پس از انقلاب اسلامی بدلیل اینکه حاکمان این محاکم مجتهد نبودند و شرایط شرعی از دیدگاه اسلام برای رسیدگی به حل اختلاف بین اشخاص را نداشتند این محاکم به کلی تعطیل گردید و بعد از گذشت چندین سال در نهایت سال 1379 دولت تصمیم به راه اندازی سیستمی جهت حل اختلافات اشخاص برای کاهش مراجعه به دادگستری گرفت که در نهایت شوراهای حل اختلاف تاسیس گردید. همانطور که می دانیم در قضاوت و داوری می تواند حتی در مراجع دادگستری هم حق و حقوق اشخاص به دلیل صدور رای اشتباه و به ناحق و یا تخلفات اعضای آن ذایل شود. حال راهکار چیست؟

درصورتی که شخصی به رای صادره این محاکم اعتراضی داشته باشد می تواند ا طریق مراجع تجدیدنظر خواهی درخواست رسیدگی به اعتراض خود را ثبت نماید اما گاهی این اشتباه از سوی قضات و یا کارمندان این شورا صورت میگیرد

حال اگر بخواهیم از کارکنان یا قضات شوراهای حل اختلاف شکایت کنیم چگونه باید اقدام کنیم ؟

هیئت نظارت بر شوراهای حل اختلاف

حل اختلاف خوشبختانه قانون گذار در این خصوص تدابیری دیده و برای اشخاص معترض به عملکرد شوراهای حل اختلاف و قضات این محکمه هیئتی تحت عنوان هیئت نظارت بر تخلاف شورای حل اختلاف به وجود آورده که وظیفه آن رسیدگی به تخلفات اعضا و کارمندان این شورا است و برای قضای متخلف نیز باید از طریق دادگاه انتظامی قضات اقدام نمود.

اعضای این هیئت عبارتند از :

یک قاضی که توسط رئیس کل دادگستری استان می گردد.

رئیس شورای حل اختلاف استان.

مسئول حفاظت و اطلاعات دادگستری استان.

یک عضو علی البدل که از بین قضات پایه 9 به بالاتر که توسط رئییس قوه قضائیه منصوب می شود.

تخلفات اعضا و کارکنان

در این خصوص که چه اقدامی توسط اعضای این شورا تخلف محسوب شده و شما می توانید آن را پیگیری کنید در ماده 35 قانون شوراهای حل اختلاف آمده عبارتند از:

عدم انجام کار ارباب رجوع و یا تاخیر در انجام آن

تبعیض یا اعمال غرض یا برقراری روابط خارج از عرف اداری با اشخاص مراجعه کننده

ایجاد روابط خارج از عرف اداری با مراجه کنندگان 

تبعیض در بین مراجعه کنندگان 

دریافت هرگونه پول یا مال و حتی امتیاز از ارباب رجوع برای تسریع در انجام کار

کوتاهی در حفظ اسناد و اموال شورا و ارباب رجوع

ارائه گزارش خلاف واقعه به شورا

افشا مدارک پرونده مراجعه کنندگان و یا عدم اجازه مطالعه پرونده توسط شخص ذی سمت

رفتار های خارج از عرف و شئون شغلی – اخلاقی

کوتاهی و سهل انگاری در انجم وظایف محوله

مجازات کارکنان و اعضای متخلف

پس از تعیین وقت رسیدگی ، خوانده می بایست در جلسه هیئت رسیدگی به تخلفات حضور یافته و دفاعیات و توضیحات لازم را عرض نماید و سپس اعضای شورا پس از بررسی مدارک و دفاعیت یا رای برائت صادر کرده و یا یکی از مجازات های ذیل را بر اساس نوع تخلف صورت گرفته برای شخص خاطی در نظر خواهد گرفت:

اخطار کتبی بدون درج در پرونده 

توبیخ کتبی با درج در پرونده

کسر پاداش تا یک سوم به مدت یک ماه تا یک سال

محرومیت از کار در شورا از یک ماه تا یک سال

محرومیت دائمی از کار در شورا

تمامی آرا صادره این هیئت قابلیت اعتراض ظرف مدت 20 روز پس از ابلاغ در هیئت تجدیدنظر را خواهند داشت.

تخلفات قضات

قضات محاکم رسیدگی به شکایات چه در محاکم شورای حل اختلاف و چه دیگر محاکم قضایی گاهی عمدا یا سهوا اشتباهاتی را مرتکب خواهند شد که می تواند موجب اطاله دادرسی و یا ذایل شدن حق یکی از طرفین پرونده شود.

از آنجایی که هیچ تفواتی میان قضای شورای حل اختلاف و سایر محکم قضایی وجود نداشته برای بررسی نوع تخلفات قضات باید به قانون نظارت بر رفتار قضات رجوع کرد که مواد 14 ، 15 ، 16 و17 این قانون تخلفات قضات را به چهار دسته از لحاظ نوع مجازات تقسیم نموده که به اختصار عبارتند از: 

تخلفاتی که دارای مجازات انتظامی درجه 1 تا 4 می باشند:

الف – عدم درج مشخصات خود و یا امضا نکردن صورتجلسات،تصمیمات و اوراق تحقیق

ب – رعایت نکردن قواعد نگراشی که سبب ناخوانا و یا ناپسند شدن متن احکام صادره توسط قضات باشد.

ج – بی انضباطی در برگزاری جلسات رسیدگی و انجام وظایف مختص خود بدون عذر موجه

ح – عدم نظارت درست بر عملکرد متصدیان امور شعبه

چ – عدم نظارت صحیح بر رفتار مراجع قضایی پایین دست خود، دادسان نسبت به دادیار و بازپرس ، قضات عالی نسبت به قضات تالی.

د – غیبت غیر موجه 

ذ – اظهار نظر ماهوی قاضی قبل از صدور رای نهایی

تخلفاتی که دارای مجازات انتظامی درجه 4 تا 7 می باشند:

الف – صدور رای غیر مستند و مستدل

ب – دستور تعیین وقت خارج از مقررات اداری و بدون علت موجه

پ- تجدید جلسه و یا تاخیر در برگزاری بدون علت موجه

ج – عدم رعایت صلاحیت ( ذاتی یا محلی)

چ- عدم رعایت شئونات اخلاقی و برخورد خارج از عرف با ارباب رجوع

ح- تاخیر غیر موجه در صدور رای به مدت یک ماه

د – سرپوشی تخلفات کارمندان اداری و گزارش ندادن به مقامات صالح به رسیدگی تخلفات

ذ – رعایت نکردن قوانین برگزاری جلسه و ابلاغ وقت رسیدگی

تخلفاتی که دارای مجازات انتظامی درجه 6 تا 10 می باشند:

الف – سوء استفاده از اموال دولتی، عمومی و توقیفی

ب- خوداری از اعتبار دادن به مفاد اسناد ثبتی بدون جهت قانونی

ج – خوداری از پذیرش لوایح وکلا و مستندات طرفین پرونده به جهت ضبط و ثبت فوری در پرونده

چ- خروج غیر موجه از محل کار و یا ترک خدمت بیش از سی روز

د – استنکاف از رسیدگی و امتناع از انجام وظیفه

تخلفاتی که دارای مجازات انتظامی درجه 8 تا 13 می باشند:

الف – گزارش خلاف واقه که بصورت عمدی و با هدف انجام شده باشد

ب- خارج کردن مدارک و اسناد از پرونده

ج- اشتغال هم زمان به شغل دیگر

چ- پذیرش هدایا،امتیاز درواقع هرگونه رشوه

د- رفتار خلاف شان قضایی ( هرگونه عملی که توسط قانون جرم عمدی شناخته شده و خارج از عرف قضات است)

ذ- خرج از اصل بی طرفی در رسیدگی به پرونده

مجازات قضات متخلف

بر اساس قانون نظارت بر رفتار قضات در صورتی که هر یک از قضات محاکم قضایی مرتکب تخلفی شود بسته به نوع و شدت آن بر اساس ماده 13 این قانون مجازاتی بر وی اعمال خواهد شد:

توبیخ کتبی بدون درج در پرونده

توبیخ کتبی با درج در پرونده

کسر حقوق ماهانه تا یک سوم از یک ماه تا شش ماه

کسر حقوق ماهانه تا یک سوم از شش ماه تا یک سال

کسر حقوق ماهانه تا یک سوم از یک سال تا دو سال

تنزل یک پایه قضایی 

تنزل دو پایه قضایی

انفصال موقت از یک ماه تا شش ماه

انفصال موقت از شش ماه تا یکسال

درصورت داشتن 25 سال سابقه خدمت الزام به بازنشستگی و سابقه خدمت کمتر از 25 سال الزام به باز خرید خدمت 

تبدیل به وضعیت اداری

انفصال دائم از خدمات قضایی

انفصال دائم از خدمات دولتی

رسیدگی به تخلفات

رسیدگی به تخلفات قضات در صلاحیت دادگاه عالی انتظامی قضات می باشد و شکایات اشخاص در این مرجع رسیدگی خواهد شد. و آرای صادره آن تا 20 روز پس از ابلاغ قابلیت تجدیدنظرخواهی در دادگاه عالی تجدیدنظرخواهی را دارد.


دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

اشتراک گذاری مقاله