عقد بیع و تسلیم در عقد بیع چیست؟

عقد بیع و تسلیم در عقد بیع چیست؟

عقد بیع ، عقدی است که به موجب آن شخصی عین مال خود را به دیگری تملیک می‌کند و در مقابل آن ثمن دریافت میکند .
یا به عبارت دیگر بیع تملیک عین به عوض معلوم است .

مطابقماده ۳۳۸ قانون مدنی
بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم.


در عقد بیع عین مال مورد انتقال قرار میگیرد و تفاوت آن با اجاره در این است که در اجاره ،میگوییم اجاره تملیک منافع به عوض معلوم است .

عقد بیع یکی از عقود معین است یعنی در قانون مدنی هم عنوان خاص آن بیان شده است و هم احکام آن مشخص است و با عقود شبه معین که فقط دارای عنوان است ولی احکام آن در قانون ذکر نشده است تفاوت دارد .
عقد بیع دارای اوصافی و ارکانی است که در ادامه این مقاله ،وکیلوند به توضیح و تفسیر آن خواهد پرداخت پس تا انتها همراه وکیلوند اولین استارتاپ حقوقی ایران بمانید .

ارکان و اوصاف و طرفین عقد بیع 

ایجاب و قبول یکی از ارکان عقود و در این مورد خاص از ارکان عقد بیع است ، ایجاب را موجب یعنی ایجاب دهنده میدهد و قبول را قابل میدهد .
مثلا موجب این چنین میگوید ؛ این خانه را به تو ۱۰۰ میلیون تومان فروختم و قابل هم قبول میکند و میگوید خریدم .
طرفین عقد بیع یا متعاملین شامل بایع و مشتری می‌باشند ، بایع که همان فروشنده و مشتری که همان خریدار است از طرفی اگر بخواهیم قدری فنی تر به قضیه نگاه کنیم به طرفین عقد بیع متبابعین یعنی کسانی که عقد بیع را منعقد میکنند گفته میشود .

اوصاف عقد بیع چیست ؟

اوصاف عقد بیع را میتوانیم به طور کلی در ماده ۳۴۸ قانون مدنی نظاره کنیم 
بر اساس ماده ۳۴۸ قانون مدنی

بیع چیزی که خرید و فروش آن قانوناً ممنوع است و یا چیزی که مالیت و یا منفعت عقلائی ندارد یا چیزی که بایع قدرت بر تسلیم آن‌ ندارد باطل است مگر این که مشتری خود قادر بر تسلّم باشد.

در این ماده به مالیت داشتن مبیع اشاره شده است ، مالیت داشتن یعنی داشتن ارزش اقتصادی که جنبه ی شخصی دارد نه نوعی یعنی کافی است که در نزد متعاملین دارای جنبه اقتصادی باشد و مالیت داشته باشد ولو اینکه در نظر اکثر مردم و عرف فاقد مالیت باشد به طور مثال عکسهای خانوادگی یک شخص بسیار برای آن شخص مهم است و در نزد آن شخص مالیت دارد ولی همین عکسها ممکن است در نظر شخص دیگر بی ارزش باشد.
پس مالیت داشتن جنبه شخصی دارد نه نوعی .


مطابق ماده ۳۴۸ قانون مدنی مبیع باید قابل خرید و فروش باشد به طور مثال از اموال عمومی نباشد مثلا میدانگاههای شهر ها و خیابان ها را نمیتوان فروخت .
مالی که وقف شده است را نمیتوان فروخت چرا که مال موقوفه علی الاصول غیر قابل انتقال است و در تعریف آن در ماده ۵۵ قانون مدنی می‌خوانیم وقف عبارتست از حبس عین و تسبیل منفعت .

اشیای عتیقه و مواد مخدر و مشروبات الکلی را هم به دلیل حفظ نظم عمومی نمیتوان مورد معامله قرار داد .


مبیع باید معلوم باشد و مبهم نباشد یعنی مردد و مجهول نباشد .
یعنی بایع باید بداند که چه چیزی را می‌فروشد و خریدار نیز باید بداند که چه چیزی را خریداری می‌کند .
مبیع باید معلوم باشد یعنی جنس ،وصف و مقدار آن مشخص باشد .

نکته دیگر که بسیار حایز اهمیت است اینکه شرایط صحت عقود که در ماده ۱۹۰ قانون مدنی بیان شده است در عقد بیع نیز کاملا مراعات گردد.
بر اساس ماده ۱۹۰ قانون مدنی

برای صحت هر معامله شرایط ذیل اساسی است:

۱) قصد طرفین و رضای آنها
یعنی اینکه متعاملین واقعا قصد انجام بیع را داشته باشند و از روی اکراه و اجبار یا به صورت اشتباه دست به انعقاد معامله نزنند ، باید توجه داشت که عیوب اراده شامل اکراه و اشتباه است ، که در صورت اکراه بودن ، حکم معامله غیر نافذ است و در صورت اشتباه معامله باطل خواهد بود .
۲) اهلیت طرفین
یعنی طرفین اهل باشند و حجر نداشته باشند و محجور نباشند .

چه کسی اهلیت دارد ؟

به کسی که عاقل ، بالغ و رشید باشد در اصطلاح حقوقی میگوییم که اهلیت دارد و به کسی که صغیر باشد یا مجنون باشد یا سفیه باشد در اصطلاح میگوییم که محجور است .
۳) موضوع معین که مورد معامله باشد
منظور این است که مورد معامله معین باشد و مردد نباشد یعنی این یا آن نباشد به طور مثال بایع بگوید این خانه را فروختم ۱۰۰ میلیون نه اینکه بگوید این خانه یا آن خانه را فروختم ۱۰۰ میلیون .
۴) مشروعیت جهت معامله
جهت و انگیزه معامله باید اگر بیان میشود مشروع باشد مثلا اگر مشتری بگوید این خانه را میخواهم بخرم که در آن قمار خانه تاسیس کنم معامله باطل است .

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد عقد بیع میتوانید به وکلا و مشاوران و کارشناسان حقوقی سایت وکیلوند اولین استارتاپ حقوقی ایران مراجعه نمایید.

۵ / 4.5 (از مجموع 1 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
مشاوره رایگان با وکیل