مجازات سو استفاده از سفید امضا چیست؟



⬅️زمانی که برگه ای یا سند تجاری ای به شخصی داده میشود به گونه ای که کسی که برگه را داده فقط آن را امضا می‌کند ولی متنی را در آن نمی نویسد و بعد شخص در یافت کننده متن دلخواه خود را وارد میکند و طرف دیگر را به طور غیر مجاز متعهد به پرداخت میکند .
در ادامه به بررسی عنصر قانونی جرم سو استفاده از سفید امضا پرداخته ایم ؛

✍️عنصر قانونی جرم سو استفاده از سفید امضا

⬅️ قانون گذار در ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات به بیان عنصر قانونی سو استفاده از سفید امضا پرداخته است ؛

ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی

هر کس از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده است یا به هر طریق به دست‌آورده سوء‌استفاده نماید به یک تا سه سال حبس‌ محکوم خواهد شد.
اما در کنار این ماده خوب است که نگاهی هم به 
 ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات بیاندازیم چراکه تا حدودی این ماده با ماده ۶۷۳ در مورد سوءاستفاده از سفید امضا مشابهت بسیاری دارند هرچندکه ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات به عنصر قانونی جرم خیانت در امانت اختصاص دارد؛

ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی

هر گاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشته‌هایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی‌اجرت، به کسی داده شده و بنا بر این بوده است که اشیاء مذکور، مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.

✍️ نخستین شرط تحقق جرم سو استفاده از سفید امضا 
⬅️ نخستین شرط تحقق جرم سوءاستفاده از از سفیدمهر و سفید امضا این است که نوشته‌ای به صورت ناقص به دیگری سپرده شود،این جرم در قانون مجازات عمومی در مبحث جعل مطرح شده و در آن عنوان شده بود که اگر کسی مرتکب جرم سوءاستفاده از سفیدمهر و سفید امضا شود، در حکم جاعل است و در صورتی که این اقدام وی منجر به ورود خسارت به دیگری شود، مرتکب به یک تا سه سال حبس و نیز در صورتی که در حد شروع به جرم باشد یا گذشت شود، یک تا 6 ماه حبس در انتظار مرتکب این جرم خواهد بود. این مجازات عینا در قانون مجازات فعلی در مورد جرم سوء استفاده از سفیدمهر و سفید امضا آمده است.

✍️ چرا در حقوق ایران سو استفاده از سفید امضا نوعی خیانت در امانت دانسته شده است ؟

⬅️در حقوق ایران‌، جرم‌ سوء استفاده‌ از سفید مهر یا سفید امضاء، موضوع‌ ماده‌ ۶۷۳ قانون‌ مجازات‌ اسلامی‌ است‌ که‌ تحت‌ عنوان‌"فصل‌ بیست‌ و چهارم‌ ، خیانت‌ در امانت‌" است‌ و می‌گوید:" هر کس‌ از سفید مهر یا سفید امضایی‌ که‌ به‌ او سپرده‌ شده‌ است‌ یا به‌ هرطریق‌ بدست‌ آورده‌ سوء استفاده‌ نماید به‌ یک‌ تا سه‌ سال‌ حبس‌ محکوم‌ خواهد شد."


هرکس‌ که‌ مبادرت‌ به‌ سوء استفاده‌ از سفید امضایی‌ که‌ به‌ او سپرده‌ شده‌ است‌ کرده‌ باشد و انجام‌ تعهد یا سلب‌ تعهدی‌ راکه‌ می‌توانست‌ شخص‌ یا دارایی‌ امضاء کننده‌ را تهدید کند به‌ خطر اندازد، مستوجب‌ مجازات‌ است. به‌ علاوه‌، در مواردی‌ هم‌که‌ به‌ حکم‌ قانون‌، ید متصرف‌ و تحصیل‌ کننده‌ سفید امضاء یا سفید مهر، مشروعیت‌ قانونی‌ داشته‌ باشد، جرم‌ مزبور قابل‌ تحقق‌است‌.
چنانچه‌ سارق، جاعل‌ و اخذ کننده‌ی‌ سند (سفید مهر یا سفید امضاء) به‌ عنف‌ و تهدید واکراه‌ مبادرت‌ به‌ تحصیل ‌سفید امضاء یا سفید مهر کرده‌ باشند و از آن‌ سوء استفاده‌ کنند، مرتکب‌ جرايم‌ سرقت‌، جعل‌ و اخذ سند به‌ عنف‌ و تهدید و اکراه‌ شده‌اند که‌ موضوع‌ جرايم‌ خاص‌ هستند و با منتفی‌ بودن‌ امانت‌ قانونی‌ یا قراردادی‌، موضوع‌ از شمول‌ جرايم‌ تحت‌ عنوان‌ خیانت‌در امانت‌های‌ ذیل‌ عنوان‌ فصل‌ بیست‌ و چهارم‌ قانون‌ مجازات‌ اسلامی‌ خارج‌ است.


✍️ وارد شدن خسارت به شخص صاحب سند یا شخص ثالث شرط وقوع جرم سو استفاده از سفید امضا ؛

⬅️ برای اینکه جرم سوء استفاده از سفید مهر یا سفید امضاء محقق شود ، حتماً باید خسارتی به شخص صاحب سند یا شخص ثالث وارد شود ؛ بنابراین صرف تکمیل مندرجات سندی که ناقص بوده و دارای مهر یا امضای صاحب آن است ، مجرمانه نبوده و نمی تواند موجب محکومیت فرد شود.

در فرضی که مرتکب به تکمیل اطلاعات مندرج در سند بپردازد می توان از تحقق این عنوان مجرمانه صحبت کرد. در غیر این صورت در فرضی که سند تکمیل شده تنظیم می گردد و مرتکب بر روی آن عملیاتی مانند الحاق ، قلم بردن و… را انجام می دهند ،  جرم جعل به وقوع می پیوندد که مجازات آن از مجازات این عنوان مجرمانه متفاوت است.

✍️ نحوه اثبات جرم سو استفاده از سفید امضا 

از میان راه های اثباتی که در قانون برای عموم جرایم پیش بینی شده است سه مورد آن قابلیت تحقق در خصوص جرم سفید مهر و سفید امضا را دارد که از قرار زیر است:

✓اقرار  مرتکب که یک مرتبه کفایت می کند.

✓شهادت شهود که با شهادت ۲ مرد عادل امکان پذیر است .

✓علم قاضی که سومین راه اثبات جرم سوء استفاده از سفید مهر و سفید امضا است.


✍️ در ادامه نمونه شکواییه سفید امضا در اختیار کاربران محترم سایت وکیلوند اولین استارتاپ حقوقی ایران قرار میگیرد ؛

✓ نمونه شکواییه اول 

بسمه تعالی
شاکی : آقا /خانم —
مشتکی عنه : آقا / خانم —
موضوع جرم : ۱ – سوء استفاده از سفید امضاء ۲ – خیانت در امانت
محل وقوع جرم : — تاریخ وقوع جرم : —
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب
با سلام
احتراماً اینجانب در منزل اشتراکی با مشتکی عنه تعدادی اسناد و مدارک از جمله ؟؟؟ میلیون تومان سفته سفید امضاء نگهداری می نمودم که متأسفانه بنا به مشکلات به وجود آمده مشارالیه اقدام به سوء استفاده از سفیدامضاء یک فقره سفته به شماره — علیه اینجانب طرح دعوی در شعبه …. دادگاه عمومی حقوقی تحت کلاسه پرونده ……… نموده است که در این راستا شهود متعددی حاضر به شهادت مبنی بر سفید بودن سفته ها و سوء استفاده مشتکی عنه از آنها هستند .
لهذا با عنایت به مطالب صدرالاشاره و توجهاً به اینکه مشتکی عنه از سفیدامضاء اینجانب سوء استفاده نموده است مستنداً به ماده ۶۷۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ تقاضای تعقیب مجازات مشتکی عنه مورد استدعاست .
با تجدید احترام


✓ نمونه شکواییه دوم 

شاکی …………………. به نشانی ……………………………………………….

مشتکی‌عنه ……………. به نشانی……………………………………………

تاریخ وقوع جرم ……….. محل وقوع جرم……………………………..

موضوع: سو ء استفاده از سفید امضاء

ادله: فیش برداشتی، استعلام از بانک و شهادت شهود

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ………………………….

با سلام و احترام، به استحضار می‌رساند:

مشتکی‌عنه به عنوان یکی از کارمندان بانک … می‌باشد به جهت رابطه دوستی که با ایشان داشتم فیشی را بدون اینکه مبلغ آن پر شود و اطلاعات درج گردد به صورت سفید، امضاء نموده و به ایشان اعلام نمودم که مبلغ … در آن قید گردد و همان مبلغ از حساب بانکی اینجانب کسر شود، متأسفانه بعد از مراجعت به بانک متوجه شدم برخلاف توافقات صورت گرفته مشتکی‌عنه مبلغی معادل دو برابر آنچه مقرر بر برداشت بوده را در فیش سفید امضاء تحریر نموده و آن را از حساب اینجانب برداشت نموده است. علی‌هذا نظر به مراتب فوق، تقاضای تعقیب و جلب به دادرسی مشتکی‌عنه مورد استدعاست.

با تشکر و سپاس فراوان

✍️ نمونه رای سو استفاده از سفید امضا چک 

درتاریخ : 1391/09/25 به شماره : 9109970223401534

موضوعات مرتبط با این نمونه رأی و مرجع صدور

این نمونه رای که در شعبه 34 دادگاه تجدید نظر استان تهران صادرشده است درباره این موضوعات می باشد: تکمیل مندرجات چک، چک، چک سفید امضا، سفید امضا، سوء استفاده از سفید امضاسوء استفاده از سفید امضا، چک، چک سفید امضا، سفید امضا، تکمیل مندرجات چک

چکیده رای

تکمیل کردن مندرجات چک سفید امضا اگر توأم با سوءنیت باشد مصداق سوءاستفاده از سفید امضا است و وکالت در تکمیل مندرجات محسوب نمی‌شود.

رای بدوی

درخصوص اتهام آقای م. فرزند ح. با وکالت آقای ب. و ق. دایر بر سوءاستفاده از سفید بودن امضاء (یک فقره چک به شماره … عهده بانک ت) موضوع شکایت آقای ف. یا وکالت آقای م. به شرح کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه 6 تهران. دادگاه با عنایت به شکایت شاکی،گزارش مرجع انتظامی، نظریه کارشناسی مبنی برسفید امضاء بودن چک موصوف، دادنامه‌های صادره به شماره 256 از شعبه 1041 دادگاه عمومی جزایی تهران در شعبه 89 دادگاه عمومی حقوقی تهران به شماره‌های 751 و752 که حکایت از سفید امضاء بودن چک موصوف دارند و در نظر گرفتن مفاد سایر اوراق پرونده ارتکاب بزه انتسابی از سوی نامبرده محرز است. لذا به استناد ماده 673 قانون مجازات اسلامی متهم موصوف به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم می‌نماید و در خصوص اتهام‌های دیگر نامبرده دایر برخیانت در امانت نسبت به اموال و اسناد شرکت ژ. و مشارکت درشروع به کلاهبرداری و همچنین اتهام آقای م. فرزند ع. با وکالت آقای ب.ج. دایر بر مشارکت در شروع به کلاهبرداری با توجه به اینکه دلیلی از تحویل اسناد و اموال شرکت به متهم صدرالذکر باشد ارائه نشده و همچنین عناصر و ارکان بزه شروع به کلاهبرداری تحقق نیافته، علی‌هذا به استناد به اصل 37 قانون اساسی حکم به برائت نامبردگان از اتهامات اعلام شده صادر و اعلام می‌گردد، رأی صادره حضوری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان تهران است.

 رئیس شعبه 1041 دادگاه عمومی جزایی تهران ـ علوی

رای دادگاه تجدید نظر

در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای م. با وکالت آقای م.ش. و خانم پ. نسبت به دادنامه شماره 798 مورخ 25/7/91 صادره از شعبه 1041 دادگاه عمومی تهران که متضمن محکومیت وی به تحمل یک سال حبس به اتهام سوء استفاده از سفید امضاء یک فقره چک به شرح دادنامه بدوی می‌باشد با توجه به مجموع محتویات پرونده دادنامه مذکور وفق موازین و مقررات قانونی صادر و تجدیدنظرخواهی واصله با هیچ یک از شقوق ماده 240 قانون آیین دادرسی کیفری انطباق ندارد. علی‌هذا دادگاه آن را مردود اعلام و دادنامه تجدیدنظرخواسته را مستنداً به ماده 257 همان قانون تأیید و استوار می‌نماید. رأی صادره حضوری و قطعی است.

رئیس شعبه 34 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه 

 سلیمی ـ کمالی


✓ چنانچه فردی با سوءنیت و برخلاف توافق قبلی مبادرت به تکمیل مندرجات چک سفید امضا نموده و آن‌را به بانک ارایه نماید، عملش وکالتی نبوده و مصداق جرم سوء استفاده از سفید امضاست.

تاریخ رای نهایی: 1391/07/29
شماره رای نهایی: 9109970222300991

رای دادگاه بدوی

در خصوص اتهام آقای م.ع. فرزند م. دایر بر سوء استفاده از سفید امضاء موضوع شکایت خانم ف.ر. با عنایت به جامع اوراق و محتویات پرونده از جمله شکایت شاکی خصوصی و نظریه کارشناس رسمی دادگستری و دفاعیات غیر موجه متهم و اینکه دلیلی بر طلبکار بودن و داین بودن ابراز ننموده است و حسب اظهارات خودش بر فرض که چک بابت امور تجاری و خرید و فروش بوده است درج مبلغ آن بنام خود و ارائه آن به بانک بر خلاف توافق اولیه طرفین بوده است و متعاقب طرح دعاوی خانوادگی اقدام به درج مبلغ و ارائه آن به بانک، معادل ادعای شاکی نموده است که از مصادیق سوء استفاده از سند امضاء است و با توجه به سایر امارات موجود در پرونده وقوع جرم محرز بوده و به استناد ماده 674 قانون مجازات اسلامی حکم بر محکومیت وی به تحمل یک سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت احتمالی و سابق صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران است.
??دادرس شعبه 1103 دادگاه عمومی جزایی تهران

رای دادگاه تجدید نظر

تجدیدنظرخواهی آقای ح. به وکالت از آقای م.ع. فرزند م. از دادنامه شماره 9109972167600357 مورخ 31/4/91 صادره از شعبه 1103 دادگاه عمومی جزایی تهران که به موجب آن آقای تجدیدنظرخواه به لحاظ سوء استفاده از سفید امضاء به تحمل یک سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم گردیده است که با توجه به محتویات پرونده خصوصاً استدلال دادگاه بدوی چون ایراد و اعتراض موجه و مؤثری که به اساس دادنامه تجدیدنظرخواسته خدشه‌ای وارد سازد به عمل نیامده است و با توجه به رسیدگی‌های معموله در دادگاه بدوی و سایر محتویات پرونده از جهت رعایت تشریفات دادرسی نیز فاقد ایراد و اشکال مؤثر قانونی به نظر می‌رسد، لذا به استناد بند الف از ماده 257 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری ضمن رد تقاضای تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته تأیید می‌گردد. رأی صادره قطعی است.
رئیس شعبه 23دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه

۵ / 5 (از مجموع 1 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
مشاوره رایگان با وکیل