هر آنچه که باید در مورد برات بدانید

برات چیست


 برات سند تجاری است که به موجب آن صادر کننده با صدور و تقدیم آن به دارنده برات او  را برای دریافت مبلغی پول به سوی شخص دیگری به نام برات گیر یا محال علیه میفرستد ؛بدین نحو که اگر برات گیر ،برات را قبول کند ،دارنده برات میتواند با ارائه برات به برات گیر ،مبلغی پول از او دریافت کند .

در قانون تجارت برات در مواد ۲۴۱ تا ۲۴۴ قانون تجارت مورد بررسی قرار گرفته است .


کارکرد برات امروزه چیست ؟

 
 برات وسیله پرداخت در زمان آینده است؛ یعنی بدهکار در مقابل طلبکار با صدور برات، تعهد می‌کند که در زمان معینی، مبلغ مندرج در آن را شخص ثالثی، به طلبکار یا هر کس دیگری که دارنده برات باشد بپردازد. اینجاست که تفاوت برات با چک مشخص می‌شود چون چک وسیله پرداخت حال است؛ اما برات وسیله پرداخت در زمان آینده.
 
 البته امروز مردم از چک هم برای پرداخت در زمان آینده استفاده می‌کنند که متاسفانه قانونگذار نیز از این موضوع حمایت کرده و امکان چنین کاری را تقویت کرده است، همین‌جا باید پیشنهاد کرد که چک و برات هر کدام به کارکرد اصلی خود برگردند و توجه ویژه به چک در مقایسه با سایر اسناد تجاری کمتر شود.


طرفین برات چه کسانی هستند ؟


طرفین و کسانی که با برات ارتباط پیدا میکنند ،شامل ؛

  • برات کش یا صادر کننده برات یا برات دهنده ؛

شخصی که برات را صادر میکند و آن را به دیگری میدهد تا این شخص وجه برات را از شخص دیگری دریافت کند.

  • دارنده برات

شخصی که در حال حاظر برات در اختیار اوست و میتواند با رجوع به محال علیه وجه برات را دریافت کند .

  • ظهرنویس؛

شخصی که سابقا دارنده برات بوده و او برات را به شخص دیگری منتقل کرده و در حال حاظر دارنده برات نیست .


  • برات گیر یا محال علیه ؛

همان شخص ثالث یا محال علیهی است که در برات برای پرداخت مبلغ برات تعیین شده است .


شرایط شکلی برات چیست و برات باید حاوی چه نکاتی باشد ؟


در پاسخ به این سوال میگوییم که برات باید حاوی مفاد ذیل باشد ؛

قانون‌گذار، آنچه را که در هنگام صدور، باید در ورقه‌ی برات قید شود، در ماده‌ی 223 قانون تجارت ذکر نموده است؛ و این موارد عبارت هستند از:

  •  قید کلمه‌ی «برات» در روی ورقه
  • تاریخ نوشتن ورقه‌ی برات
  •  اسم شخص که باید مبلغ برات را بپردازد. (براتگیر)
  • تعیین مبلغ برات
  • تاریخ پرداخت مبلغ برات
  •  مکان پرداخت وجه برات
  • اسم شخصی که وجه برات باید به وی پرداخته شود (دارنده‌ی برات)


 تصریح به اینکه ورقه حاضر، نسخه‌ی چندم برات است. به موجب ماده‌ی 226 ق.ت، در صورتی که برات متضمن یکی از موارد مذکور در بندهای 2 الی 8 ماده 223 نباشد، مشمول مقررات راجعه به بروات تجارتی نخواهد بود. معنا و مفهوم این جمله این است که در صورت فقدان یکی از شرایط مذکور، ورقه‌ی برات دیگر از امتیازاتی که قانون‌گذار برای یک برات بعنوان سندی تجاری مقرر فرموده است، برخودار نخواهد بود و تنها می‌تواند در حد یک سند عادی غیر تجاری، کارایی داشته باشد.



آیا صادر کننده برات ممکن است ،دارنده برات واقع شود؟


 بله ،صادر کننده برات ،میتواند دارنده برات واقع شود ؛ یعنی شخصی میتواند به نفع خودش براتی صادر کند .

آیا صادر کننده برات میتواند ،برات گیر واقع شود ؟


خیر ،چرا که این حالت همان صدور سفته است و دیگر برات تلقی نمی‌شود .


 اقسام وعده برات 


  •  اولین مورد وعده برات، به رویت (عندالمطالبه یا بی وعده) است: در این صورت اگر براتگیر برات را قبول داشته باشد، باید وجه برات را فورا و در زمان رویت پرداخت کند.
در ماده 242 قانون تجارت، منظور از «برات بی وعده» همین برات به رویت است.

به چنین براتی، «برات دیداری» نیز گفته می شود.

  •  دومین مورد وعده برات، به وعده از رویت است: این وعده ممکن است یک یا چند روز یا یک یا چند ماه از روزی باشد که برات به رویت براتگیر می رسد.
برای مثال در سر رسید براتی چنین درج می گردد: «به وعده دو ماه از رویت».

موعد پرداخت برات به وسیله تاریخ قبولی یا درصورت عدم قبولی، به وسیله تاریخ اعتراض قابل محاسبه است. یعنی برات در هر زمان که به رویت براتگیر برسد، در صورتی که توسط او قبول شود، باید پس از مدت مقرر وجه برات توسط او پرداخت گردد.

همچنین در صورت نکول، تاریخ نکول در اعتراض نامه نکول قید می شود که سررسید پرداخت برات توسط صادرکننده و ظهرنویسان، پس از مدت مقرر از همان تاریخی است که در اعتراض نامه نکول درج شده است.

  •  سومین مورد وعده برات به وعده از تاریخ صدوراست: این وعده ممکن است یک یا چند روز یا یک یا چند ماه از صدور برات توسط صادرکننده برات باشد، برای مثال سررسید برات چنین درج می گردد: «به وعده دو ماه از تاریخ صدور».

  •  چهارمین مورد وعده برات، تاریخ معین است:  در این صورت روز معینی، به عنوان زمان تادیه وجه برات در نظر گرفته می شود، برای مثال سررسید برات چنین درج می گردد: « سررسید: یکم بهمن ماه سال هزار و سیصد و نود و شش».

۵ / 4.75 (از مجموع 4 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
مشاوره رایگان با وکیل