هبه چیست؟

مطابق ماده ۷۹۵ قانون مدنی ؛هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را به طرف مقابل تملیک می‌کند تملیک کننده را واهب  و طرف دیگر یعنی شخصی را که مالی به مالکیت او درآمده متهب  و مالی را که مورد هبه است عین موهوبه می‌گویند .

اوصاف عقد هبه 

✓ عقد تملیکی است زیرا موجب انتقال مالکیت عین موهوبه به متهب می‌شود.
✓ عقدی لازم است.
✓ عقد عینی است یعنی قبض شرط صحت است.
✓فوریت قبض لازم نیست اما بین قبض و ایجاب و قبول باید توالی عرفی برقرار باشد .
✓ بلاعوض و مجانی است البته می‌توان در آن شرط عوض درج کرد .
✓واهب باید مالک عین مال موهوبه باشد.

آیا جهیزیه زن هبه او به مرد تلقی می شود ؟

خیر ، آوردن جهیزیه توسط زن نوعی اذن در انتفاع  برای مرد ایجاد می کند و هبه بودن آن نیازمند تصریح است.

رجوع واهب از هبه 

هبه از جانب متهب قابل رجوع نیست اما از جانب واهب جز در استثنائاتی قابل رجوع است این رجوع با فسخ تفاوت‌هایی دارد برای مثال اگر شخصی که دارنده حق فسخ است فوت کند حق فسخ علی الاصول به وراث او می‌رسد اما اگر واهب فوت کند حق رجوع به ورثه نمیرسد.

در چه مواردی واهب نمی‌تواند از هبه رجوع کند ؟

مطابق ماده ۸۰۳ قانون مدنی واهب در این موارد نمی‌تواند از هبه رجوع کند؛

بعد از قبض نیز واهب میتواند با بقاء عین موهوبه از هبه رجوع کند مگر در موارد ذیل:
۱) در صورتی که متهب پدر یا مادر یا اولاد واهب باشد.
۲) در صورتی که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد.
۳) در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر واقع شود خواه قهراً مثل اینکه عین موهوبه برهن داده شود.
۴) در صورتی که در عین موهوبه تغییری حاصل شود.

بخشش طلب 

آیا بخشش طلب به معنای هبه است یا با هبه متفاوت است ؟
برای بررسی این موضوع ابتدا باید تعریفی از بخشش طلب ارایه کنیم ؛
بخشش طلب به این معناست که شخصی طلبکار طلب خود را  به مدیون یا به شخص ثالثی ببخشید درخصوص بخشش طلب با دو بخشش طلب مواجهیم؛

۱-بخشش طلب به مدیون: بخشش طلب به مدیون یعنی  دائن طلب خود را به همان مدیونی که او از او طلبکار است می بخشد این امر موجب می‌شود که آن مدیون دارنده طلب شود و در نتیجه به واسطه مالکیت مافی الذمه بری شود در این خصوص باید توجه داشت که؛
 ✓بخشش طلب به مدیون برخلاف دیگر اقسام هبه  نیاز به قبض و اقباض ندارد.
 ✓ براساس ماده ۸۰۶ قانون مدنی ،بخشش طلب به مدیون قابل رجوع نیست.

۲_بخشش طلب به شخص ثالث: بخشش طلب به شخص ثالث یعنی دائن طلب خود را به شخص ثالثی می بخشد این امر موجب می‌شود که از این پس آن شخص ثالث دارنده طلب تلقی شود و بتواند به مدیون رجوع کند .
در این خصوص باید توجه داشت که ؛
✓ بخشش طلب به ثالث بر خلاف بخشش طلب به مدیون عقدی عینی است و نیاز به قبض و اقباض دارد قبض و اقباض عرفی در این خصوص کافی است و همین که طلبکار اصلی اسناد طلب را به شخص ثالث تحویل دهد قبض و اقباض محقق شده است.
✓ در قانون فقط بخشش طلب به مدیون غیرقابل رجوع دانسته شده است بنابراین بخش طلب به ثالث قابل رجوع است.

منبع ؛«کتاب آموزش جامع حقوق مدنی، دکتر محمد مهدی توکلی»

۵ / 4.75 (از مجموع 2 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!
مشاوره رایگان با وکیل