همه چیز در مورد نفقه - بعد از طلاق میتوانید نفقه بگیرید

مطالبه نفقه، شرایط مطالبه نفقه ، شکایت حقوقی نفقه، نفقه فرزند، مطالبه نفقه فرزند، شرایط مطالبه نفقه فرزندان

نفقه چیست؟

نفقه حق قانونی زن از مرد می باشد که در صورت تمکین می تواند ضمن مراجعه به دادگاه آن حق را طلب نماید. 

مطابق ماده 1106 قانون مدنی: در عقد دایم نفقه زن به عهده شوهر است و همچنیین مطابق ماده 1113 قانون مدنی آمده است که در ازدواج موقت زن حق نفقه ندارد مگر این که در ضمن عقد شرط شده باشد و طرفین در هنگام عقد با هم به توافق رسیده باشند که شوهر حقوق زوجه را بپردازد.

شرایط مطالبه نفقه چگونه است؟

1- شرابط مطالبه نفقه در عقد دائم:

در عقد دائم نفقه به زن تعلق نمی گیرد مگر اینکه طرفین با هم توافق کرده باشند و در ضمن عقد شرط شده باشد ولی در عقد دائم بدون الزام به شرط ،پرداخت نفقه به عهده شوهر است.

نکته : ماده 1113 قانون مدنی : در عقد موقت زن حق دریافت نفقه ندارد مگر این که شرط شده یا آنکه عقد مبتنی بر آن جاری شده باشد.

2- شرایط مطالبه نفقه در صورت تمکین زن :

حق زن جهت دریافت نفقه مشروط به تمکین است و تمکین به معنای اطاعت زن از شوهر در ازای وظایف زوجیت می باشد که باید زوجه به آن عمل کند مگر آنکه عذر موجه و قانونی قانع کننده ای داشته باشد.

نکته : ماده 1108 قانون مدنی : هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظائف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود.

راه های شکایت حقوقی نفقه چیست؟ 

زن می تواند از طریق دادگاه خانواده و تنظیم دادخواست نفقه با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا شورای حل اختلاف اقدام به ثبت دادخواست نفقه نماید.

 در این صورت پس از ثبت دادخواست و شکایت، جلسه ای با حضور طرفین تشکیل می گردد و موضوع به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می شود، سپس مرجع قضائی طبق نظر کارشناس رای به محکومیت زوج مبنی به پرداخت نفقه می دهد.

لازم به ذکر است زن باید در هنگام  تنظیم دادخواست نفقه، تاریخ دقیق و مدت زمانی که زوج نفقه را پرداخت نکرده را ذکر نماید.

شرایط شکایت کیفری نفقه چگونه است؟

عدم پرداخت نفقه به همسر و فرزندان به موجب قانون مجازات اسلامی جرم است و برای آن مجازات حبس در نظر گرفته شده است در شکایت کیفری زوجه می تواند با مراجعه به دادسرای محل زندگی مشترک، مراجعه و شکوائیه ای مبنی بر عدم پرداخت  نفقه تنظیم نماید.

در این مورد دایره ارجاع دادسرا پس از انجام تحقیقات درکلانتری حکم به مجازات زوج صادر می نماید.

نفقه بعد از طلاق به چه صورت می باشد؟

اگر طلاق از نوع طلاق رجعی باشد و طرفین حق رجوع به یکدیگر را داشته باشند در طول دوران عده که بین 2تا 3 طهر است مرد مکلف به پرداخت نفقه زن است و اما در سایر انواع طلاق ها که از نوع غیر رجعی باشد مرد تکلیفی به پرداخت نفقه پس از طلاق ندارد.

پرداخت نفقه فرزندان به عهده کیست؟ 

مطابق ماده 1190 قانون مدنی : نفقه فرزند به عهده پدر است و فرقی نمی کند که پدر حضانت فرزند را به عهده داشته باشد یا اینکه حضانت فرزند با مادر باشد در هر صورت نفقه فرزند شامل مسکن،لباس،خوراک و... .به عهده پدر است.

با استناد به ماده  642 قانون مجازات اسلامی در صورتی که پدر از وظیفه خود سر باز زند و نفقه فرزند را ندهد (در صورتی که استطاعت مالی داشته باشد ) جرم محسوب شده و در صورت شکایت، پدر  محکوم به حبس از 3ماه و 1 روز تا 5 ماه  می گردد.

نکته : 
در صورت فوت پدر یا عدم توانایی او در پرداخت نفقه ی فرزند، این تکلیف به عهده پدر بزرگ و یا دیگر اجداد پدری او است
 .

2 روش مطالبه نفقه فرزند چیست؟

1- طرح دعوا به صورت مستقل توسط خود فرزند :

 نفقه یکی از واضح ترین مصادیق حقوق مالی می باشد. بالغ و رشید بودن فرزند از ارکان اصلی مطالبه دریافت نفقه توسط فرزند می باشد و سفیه نبودن آن نیز ملاک عمل است .

در این نوع مطالبه، تنها بالغ بودن فرزندان ( دختر بالای 9 سال و دختر بالای 15 سال ) کافی نیست و قانون سن رشد را نیز در نظر گرفته، به طوری که فرزند دختر و پسر تا رسیدن به سن 18 سالگی خود نمی توانند اقامه دعوا کنند.

2-طرح دعوا مطالبه نفقه فرزندتوسط مادر:

در صورتی که مادر حضانت و سرپرستی فرزند را به عهده داشته باشد، می تواند از پدر و جد پدری به نمایندگی از فرزندان اقامه دعوا کند.

شرایط مطالبه نفقه فرزندان چیست؟

در پرداخت نفقه فرزند الویت با پدر است اما در صورت عدم توانایی مالی یا فوت او، پرداخت نفقه فرزند به عهده جد پدری و پس از آن به عهده مادر و اجداد مادری است.

در قانون نیز سن نفقه فرزندان مشخص شده است اما با توجه به قانون مدنی، فرزند بعد از دوران بلوغ و یا چنانچه مال کافی داشته باشد و با کار کردن بتواند معیشت خود را تأمین کند مستحق دریافت نفقه نخواهد بود.

نکات بسیار مهم:

  • فرزند نمی تواند برای پرداخت نفقه گذشته شکایت کند مگر اینکه پدر یا  اجداد پدری (منفق) در دادگاه محکوم به پرداخت نفقه شده و از پرداخت آن خود داری کرده باشند.
  • فرزند می تواند در صورتی که پدر یا اجداد پدری استطاعت مالی داشته و نفقه پرداخت نکنند  ازتاریخ صدور رای قطعی نفقه خود را از دادگاه مطالبه نماید.
  • استطاعت مالی نفقه دهنده در مورد تعیین نفقه فرزندان تأثیر گذار خواهد بود.

نتیجه گیری :

با توجه به موارد ذکر شده می توان  این نکته را بیان کرد که اگر چه در قانون کیفری و مدنی  نسبت  به پرداخت نفقه تأکید گردیده است اما قانون در مواردی نیز این اجازه به زوج داده شده است تا در صورت عدم انجام وظایف و تکالیف زن بدون هیچ گونه ادله ای از پرداخت نفقه معاف گردد.

مسأله مهم دیگر در مورد نفقه این است که پرداخت نفقه توسط مرد ارتباطی با داشتن یا نداشتن تمکن مالی زوجه ندارد و در هر صورت باید نفقه را به او پرداخت کند.

در مورد مطالبه نفقه توسط فرزند نیز می توان به این نکته اشاره کرد که پرداخت نفقه یکی از مسئولیت های الزامی پدر بوده و به حدی در قانون جدی است که حتی بعد از طلاق نیز اگر چه مطالبه نفقه برای مادر ساقط می گردد، اما این حق برای فرزندان باقی خواهد ماند.

این موضوع از نظر قانون به قدری مهم است که حتی شامل فرزندان به دنیا آمده از رابطه نامشروع نیز می شود. علی ایحال چنانچه فرزندی دارای شناسنامه باشد و پدر او نیز مشخص باشد پدر موظف به پرداخت نفقه می باشد.

۵ / 4.75 (از مجموع 2 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!

پرسش و پاسخ های مرتبط

سلام وقت بخیر در چه صورت نفقه به زن تعلق نمی‌گیره من خونم تو یکی از شهرهای استان بوشهر هس و تصمیم گرفتم بخاطر شرایط گرونی و وضعیت اقماری کارم و وضعیت بد جسمانی پدرم خونم به شهر محل تولد خودم انتقال بدم ولی خانم مخالفت میکنه کارهای عدم تمکین هم دارم انجام میدم آیا با ابن وجود هنوز هم باید نفقه پرداخت کنم به خانم یا نه؟ از برج قبلی هم ی خونه درشهرستان آماده کردم برا نفقه چکار باید بکنم ممنون

چهارشنبه ، 08 تیر 1401

با سلام و احترام با شروع رابطه زوجیت مرد مکلف به پرداخت نفقه به زوجه می باشد مگر اینکه زوجه ناشزه باشد یعنی از تمکین عام و خاص خودداری کند به عنوان مثال منزل مشترک را بدون جهت ترک نماید. لکن زوجه مکلف به زندگی در منزل پدر شوهر نبوده و شوهر باید یک منزل مستقل برای ایشان تهیه نماید هرچند در شهرستان باشد.

سلام و عرض ادب یسوال داشتم که واسم خیلی حیاتیه ممنون میشم راهنماییم کنید من شوهرم یه خاهر بیوه داره که ۴۵ سالشه با مادرش زندگی میکنه هر ماه برادر بزرگترش و مادرش بهش مبلغی رو میدن خودشم دستش بدهنش میرسه ولی متوجه شدم که شوهر منم هر ماه همون مبلغی رو که واس من در نظر گرفته دقیقا به خاهرشم همون مبلغ رو میده و من خیلی از این قضیه ناراحتم و بیشترم بخاطر این که من و خاهرش رو تو یجایگاه قرار داده من تو خونه اون کار میکنم بچه هاشو نگه میدارم بعد حق من و اون باید یکی باشه ؟؟؟ حالا بنظر شما من باید چیکار کنم

دوشنبه ، 06 تیر 1401

با سلام و احترام اشخاص در امور مالی خود دارای استقلال کامل می باشند و حتی اگر شوهر شما تکلیفی بر‌ پرداخت نفقه به خواهرش نداشته باشد باز هم منع قانونی برای چنین پرداختی وجود ندارد و شوهر شما می تواند هرگونه دخل و تصرفی در دارایی خود انجام دهد. لکن اگر شوهر شما نفقه شما را به صورت کامل پرداخت نمی کنند می توانید برای دریافت نفقه اقدام به طرح دادخواست نمایید. موید باشید

سلام میخواستم بدونم با داشتن وکالت کامل حضانت فرزند که داخلش نفقه فرزندان قید نشده ولی دریک برگه معمولی نوشته شده مبلغ نفقه و اینکه سالانه چقدر اضافه بشه وبین من و وکیلشون امضا شده ولی محضری نشده و الان باشرایط اقتصادی نفقه خیلی پایین هستش،میشه فرزندم که ۱۲ ساله هستش بابت نفقه شکایت کنه بواسطه من که وکالت حضانتشو دارم ؟

پنجشنبه ، 02 تیر 1401

با سلام و احترام وکالتنامه مزبور در خصوص میزان نفقه فرزند فاقد اعتبار بوده و فرزند شما می تواند در خصوص نفقه اقدام به شکایت نماید.

سلام رفتم سرکار همسرم دیگه در رو باز نکرد و کلید ها رو هم عوض کرد برای نفقه جاریه اقدام کردم همسرم تمکین زد و دادگاه رای داد ک از زمانی ک تمکین کنی نفقه بهت تعلق میگیره. همسرم اجرائیه برای تمکین نمیگیره و میگه حق نداری بیای خونه. من چکار کنم حداقل بتونم به نفقه ام برسم؟

سه شنبه ، 31 خرداد 1401

. سلام. یک اظهارنامه بدوا با اعلام آمادگی به برگشت برای اوارسال کنید چنانچه افاقه نکرد موقعی که ایشون از سرکار برمیگرده با حضورچند تن از خانواده بریددرب منزل اگر اجازه نداد 110رادرجریان تا صورت جلسه کند وبعد در پرونده نفقه استفاده کنید

پرونده ی تمکین برای خانمم داده بودم در شورا نتونست جواب بگیره و رفت دادگاه ولی پرونده ی نفقه ی خانمم برای ۷ ماه گذشته موفق شد و من رو به پرداخت ۸ م محکوم کرد با اینکه ۷ ماه است ترک منزل کردند الان من باید بدون اینکه خانمم تمکین کرده باشند از ۷ ماه قبل تا الان، باید نفقه برای ۷ ماه گذشته رو بپردازم؟ طبق رای شورا..!؟ و قید شده در دادنامه که من حق اعسار و تقسیط ندارم. چون قبول کردم بدم. الان میتونم پول ندم. چون بنظر من ۷ ماه تا الان تمکین نکردن و میتونم ندم

یکشنبه ، 29 خرداد 1401

مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ زوجه مادامی ک ناشزه نشده مستحق نفقه هست و میبایست دعوای تمکین ب نتیجه رسیده ک زوجه ناشزه شود ک مستحق نفقه نباشد بنابر این نفقه معوقه را بر مبنای توافق در شورا میبایست بپردازید همچنین امکان طرح دعوای اعسار در خصوص نفقه بطور کلی بلامانع هست لیکن اگر در شورا بر مبلغی توافق و سازش و گزارش اصلاحی صادر شده مشخصا میبایست پرداخت شود زیرا در گزارش اصلاحی طرح دعوای اعسار اصولا موضوعیتی ندارد موید باشید

من حکم قطعی نفقم اومده اما بعد از بیست روز عدم تمکین زده شوهرم برام که حکم تمکین هم به نفع دو نفرمون بود اون باید خونه مستقل بگیر غیر از خونه پدری منم تو همین خونه پدریش باید تمکین کنم ایا این حکم تمکین تاثیری هم داره تو حکم نفقه که من دارم نفقه بریدن برام یک ملیونو صد هرماه منم حکم گذاشتم اجراییه اما یک ماه و نیم خبری نشده

شنبه ، 28 خرداد 1401

بااحترام کاربر محترم نفقه مشخص شده جهت ادامه زندکی و تمکین شما میباشد اگر قاضی تشخیص دهد که شما بدون عسروحرج از طرف پدر و مادر زوج تمکین نمیکنید و ناشزه شوید نفقه تعیین شده منتفی و به شما تعلق نخواهد گرفت حال اگر قاضی تشخیص دهد که زوج باید مسکن جدایی تامین نماید تا زمانی که تامین ننموده باشد به شما نفقه تعلق خواهد گرفت

سلام آیا فرزندی که حضانتش با پدر است،ولی به هیچ عنوان پیش پدر نمیرود و جای مادرشه،آیا مادر میتونه درخواست نفقه فررند بده؟

شنبه ، 28 خرداد 1401

با سلام وقتی حضانت با پدر است پرداخت نفقه نیز منتفی است شما ابتدا باید در مورد حضانت تعیین تکلیف کرده و سال حضانت پدر را درخواست کنید سپس اقدام‌به مطالبه نفقه نمایید .مگر اینکه دادگاه در این فرض حکم له مرداخت نفقه فرزند بدهد

همسرم بیکار هست و خرجی خونه رو با یارانه فقط در حد نون میخره و گاهی سیب زمینی.میگه که خرجی ربط به من نداده اگه هم چیزی بگم دعوا و سر و صدا می‌کنه

جمعه ، 20 خرداد 1401

مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ لطفا سوال خود را مطرح فرمایید!!!زوج مکلف ب تامین مایحتاج خانه و نفقه همسر و فرزندان واجد الشرایط هست اگر در این امور قصوری دارند امکان طرح دعوای مطالبه نفقه و پیگیری موضوع وجود دارد البته ک بهتر هست موضوع را مسالمت آمیز حل و فصل کنید و ب صرف این موارد با طرح دعوا روابط خود را مکدر کنید با توجه ب اوضاع فعلی اقتصادی و در جهت حفظ مصالح خانوادگی بهتر است قبل از طرح دعوا حتی الامکان با هم مدارا کنید موید باشید

سلام وقتتون بخیر. چرا از دادگاه یا از شورای حل اختلاف پیگیر این نیستن که علت ترک منزل زن چی بوده و اگه بدون دلیل موجه ترک منزل کرده نفقه بهش تعلق نگیره اما همین که زن درخواست نفقه میده فوری شوهرو محکوم به پرداخت نفقه میکنن. خانمم ۸ ماهه بدون دلیل خونه رو ترک کرده از سال قبل و من ماهی ۵۰۰ و ۶۰۰ تومن به کارتش جهت خرجی واریز کردم و واریزی هاشو ارائه دادم و دوشاهد آقا از همسایه هامون ترک منزلشو امضا کردن و اظهارنامه فرستادم برنگشته ولی درشورا گفتن برای ۴ ماه ماهی ۵۰۰ و ۶۰۰ کمه منو محکوم کردن ۲۵۰۰ دیگه واریز کردم به حساب خانمم. بعدش دادخواست الزام به تمکین فرستادم. مگر قانون نفقه این نیست که زن برای نفقه باید توی خونه شوهر باشه و تمکین عام و خاص داشته باشه پس چرا توی شورا و دادگاه اصلا قبول نداشتن و بازم با اینکه خونه من نیست وتمکین نداره بازم باید نفقشو بدم؟ از شورا میگفتن باید جلسه الزام به تمکین برگزار بشه و قاضی ، خانم رو محکوم به تمکین کنه اگر به خانه برنگرده اون موقع ناشزه هست و نفقه بهش تعلق نمیگیره. خب از زمان دادخواست تا وقت جلسه هم ۳ ماه طول کشید و خانمم برنگشته بود تکلیف این ۳ ماه و قبل از آن چه میشود یعنی کلا ۸ ماه؟ از سال جدید ماهانه ۷۵۰ هزارتومن جهت خرجه به کارت خانمم واریز کردم تازه با وجود واریزی ها بازم از من شکایت کرده و شورا از من کپی واریزی ها و کپی الزام به تمکین گرفته داخل پرونده گذاشته. آیا این ۸ ماه واقعا حق نفقه اگه نداشته چطور اثبات میشه و راهی هست که پولهایی که حقش نبوده رو شورا یا دادگاه از خانمم پس بگیره؟ چون واقعا در تنگنا و سختی هستم مهریه اش اجرا گذاشته و اجرت المثل و کل پول رهنمو توقیف کرده و به عنوان مستثنیات حساب نشده. حالا قراره کارشناس بیاد وسایل خونه رو برای تمکین ببینه اگه تایید کنه قاضی دوباره من و خانمم رو برای جلسه حضوری میخواد طبق نظر کارشناس حکم تمکین به خانمم میده؟ ممنون میشم توضیح بدید.

چهارشنبه ، 18 خرداد 1401

بااحترام کاربر محترم متاسفانه حکم صادره و بیانات قاضی صحیح می باشد ولتی زوجه از من خارج شددبایددبعدداز ۳ روز اظهارنامه جهت تمکین و سپس الزام به تمکین نماییددتا در ندت کمتر از ۳ ماه ناشزه و نفقه قطع شود اما بعلت در عمل نمودن شما موضوع به ضرر شما اتمام یافته و در ضمندنفقه واریزی نباید کمتر از ۷۰۰ تومان باشد که شما ۶۰۰ واریزی داشته اید

من یک پدر دارم که من و مادرم را از خانه بیرون کرده و اگر شکایت‌کنم به نتیجه میرسم؟

یکشنبه ، 15 خرداد 1401

باسلام کاربرگرامی مادرتان میتواند شکایت نماید و شما درصورتیکه زیر ۱۸سال سن داشته باشید و‌ شاغل نباشید میتوانید شکایت نمایید.

سوال حقوقی