چگونه میتوان یک قرارداد را فسخ کرد؟

هر عقدی بر اساس (وجود یا عدم وجود) شرایطی که در ماده 190 قانون مدنی برای صحت معاملات آمده است، از این سه حالت خارج نیست: صحیح، یا باطل و یا غیرنافذ.
ماده 190 قانون مدنی: برای صحت هر معامله شرایط زیر الزامی است:
1. قصد طرفین و رضای آن ها؛
2. اهلیت طرفین؛
3. موضوع معین که مورد معامله باشد؛
4. مشروعیت جهت معامله.

تعریف عقد صحیح

عقدی که شرایط صحت را به طور کامل داشته باشد صحیح می باشد و آثار آن هم به وجود می آید.

انحلال عقد صحیح

انحلال فقط و فقط در عقد صحیح رخ می دهد. یعنی عقد صحیح پس از مدتی ممکن است از بین برود. که به آن انحلال می گویند.

تفاوت انحلال با بطلان:

همان طور که گفته شد، انحلال در عقد صحیح اتفاق می افتد، اما بطلان مربوط به عقدی است که اصلاً به وجود نیامده است. عقد باطل از ابتدا باطل است. مثل نوزادی که مرده به دنیا می آید. انحلال تنها به یکی از این سه طریق رخ می دهد و شکل دیگری ندارد.: اقاله، فسخ و حکم قانون.

سبب نخست: اقاله یا تفاسخ

اقاله یعنی همان دو نفری که عقد را منعقد کرده اند، توافق می کنند و عقد را به هم می زنند. به عبارت دیگر: اقاله یعنی توافق طرفین عقد در بر هم زدن عقد.
چند نکته از اقاله:
اقاله مربوط به طرفین عقد است و اگر یکی از این دو طرف بمیرد، وراث نمی توانند اقاله کنند؛
اقاله خودش یک عقد است. به عبارت دیگر تعریف عقد مشمول اقاله هم می شود؛
فقط عقد را می توان اقاله کرد و ایقاع قابل اقاله نیست. به عبارتی دیگر، موضوع اقاله عقد می باشد و مشمول ایقاع نمی شود؛
اقاله فقط مربوط به عقد لازم است و شامل عقد جایز نمی شود. چون در عقد های جایز طرفین به راحتی و بدون اجازه از یکدیگر می توانند آن را فسخ کنند؛
سه مورد از عقود را نمی توان اقاله کرد نکاح، وقف و ضمان ( نقل).

سبب دوم: فسخ

(دومین سبب انحلال عقد): فسخ به هم زدن عقد با یک اراده (ایقاع) است.

تفاوت فسخ با اقاله:

فسخ ایقاع ( وجود یک اراده) و اقاله عقد است (جمع دو اراده)؛
اقاله فقط در عقد لازم است، اما فسخ هم در عقد لازم است و هم در عقد جایز.

سبب سوم: حکم قانون (انفساخ یا منفسخ)

(سومین سبب انحلال عقد): گاهی یک حادثه ای اتفاق می افتد و قانون حکم انحلال عقد را به همین دلیل می دهد. به عبارت دیگر: اراده ای برای آن وجود ندارد و کسی خواهان انحلال عقد نیست و این یک دلیل قهری می باشد که با آن انفساخ می گویند. انفساخ هم در عقد جایز (ماده 954 قانون مدنی) و هم در عقد لازم (ماده 387 قانون مدنی) اتفاق می افتد.

نتیجه گیری:
انحلال هر عقد صحیحی با اقاله می باشد یا فسخ و یا منفسخ.

نکته
کاربرد الفاظ (( باطل شدن، باطل می شود و باطل کردن)) برای عقود صحیح اشتباه است. عقدی که به طور صحیح واقع بشود، هرگز باطل نمی شود؛ فقط ممکن است منفسخ، اقاله و یا فسخ بشود.

۵ / 5 (از مجموع 2 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!

پرسش و پاسخ های مرتبط

  • سلام، بنده یه ماشین پراید قولنامه کردم الانم فروشنده برا تعویض پلاک حضوری تشریف میاره، با توجه به اختیاری بودن سند ثبتی طبق صحبت های این مدت و همچنین در اختیار داشتن تمام از اسناد ماشین، در آینده برا فروش ماشین برای من مشکلی به وجود میاد؟ یا وکالت فروش از ایشون بگیرم؟

    پنجشنبه ، 16 دی 1400

    • حسین امامی

      مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ با صحت معامله و انتقال قانونی خودرو ب شما از جانب فروشنده با قولنامه و دیگر اسناد و تیز تعویض پلاک ک همگی دلالت بر مالکیت شما خواهد داشت مشکلی برای فروش و معامله خودرو در آینده از جانب شما وجود ندارد بنابر این اخذ وکالت کاملا اختیاری هست هرچند بهتر هست علیرغم داشتن اسناد مثبت مالکیت جهت انتقال سند در دفترخانه نیز اقدام شود موید باشید

  • سلام ، من با یک شخص معامله ای (تیک ابی اینستاگرام و غیره) انجام دادیم و ایشون هزینه هارو با ارز دیجیتال برای من واریز میکردن ، بعد اینکه کار انجام شد ویکمی از کار مونده میگن من شکایت میکنم پولمو برمیگردونم درصورتی ک نصف کار انجام شده ایا میشه پولی که با ارز دیجیتال انتقال داده شدرو برگردوند؟

    چهارشنبه ، 15 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ اصـولا در صورتیکه با مدارک و مستندات، مراتب واریزی بصورت ارز دیجیتال را اثبات نماید، می تواند نسبت به استرداد آنها اقدام نماید.. مؤید باشید..

  • سلام من قطعه طلایی با کسی معامله کردم ولی قبل از دادن پول اون ایشون فوت شدن ورثه ایشون مادر و خواهر و برادران هستن ازم خاستن که طلا رو پس بدم بر خلاف میل من من با ایشان به نرخ اون زمان طی کردم ولی الان به نرخ روز میخان باید چیکار کنم طبق قانون

    چهارشنبه ، 15 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ در صورتیکه توافقی در اینخصوص وجود داشته باشد،‌ مطابق توافق عمل می شود، در غیراینصورت چون بایع قبل از قبض ثمن، فوت شده، در واقع مالکیت قهـرا به وراث منتقل گردیده، شما بایستی عین و یا مثل آن و یا در صورت تلف، بهای مبیع را به وراث عودت نمایید.. مؤید باشید..

  • سلام یک تصادف داشتم که افسر من رو مقصر تشخیص‌ داد ماشین خودم هیچ صدمه ای ندید اما ماشین طرف قسمتی از در و گلگیر فرو رفت قرار شد یا خودم درست کنم یا بریم بیمه اما ایشون رفته خودش ماشینشو درست کرده والان بعد از یک ماه رفته شکایت کرده و ادعای خسارت کرده و ازطرف شورای حل اختلاف ابلاغیه اومده باید چکار کنم

    چهارشنبه ، 15 دی 1400

    • زهرا زارعی

      سلام کاربر گرامی شما اگر نظریه کارشناس ومبلغ خسارت را قبول ندارید می توانید به آن اعتراض کنیدامادرهرصورت شما باید رضایت طرف را جلب کنید باهم به توافق برسید تا خسارات بیشتری از جمله دادرسی ونیم عشرو....به شما تحمیل نشود.

  • با سلام پدر من یه خونه ای رو سال ۷۳ میخره و به قولنامه دستی به نام خودش نوشته شده به عنوان خریدار و در خرید ملک طبق ادعای عموهام پدربزرگم مقداری پول کمک پدرم کرده و که طبق ادعای الان عموهام نصفشو پدر بزرگم داده و پشت قولنامه نوشته شده سایر برادران خریدار در ملک خریداری شده شریک هستند و بصورت اشتراکی میباشد و پدرم زیرشو امضا کرده و پدرم ۴ تا برادر داره و بصورت شفاهی ۲ تا از برادرش گفتن نمیخایم و ۲ تاش گفتن بفروش یچیزی بهمون بده و پدرم سال ۹۵ خونرو میفروشه و بخاطر سهم الارث پدر بزرگم که پیش عموهام بوده پدرم اون سهم فروخته شدرو نمیده تا تکلیف همه چی مشخص شه و یکی از عموهام بعد از ۳ سال از فروش خونه فوت میکنه و پسرش بعد از ۵ سال از فروش خونه الان پدرمو به عنوان فروش مال غیر شکایت کرده میخاستم بدونم آیا بعد ۵ سال در صورتی که خود عموم تا زنده بود گفت بفروشه بهش یچیزی بدن میتونه بعد ۵ سال از فروش شکایت الان شامل فروش مال غیر یا ابطال معامله اون موقع بشه یا شامل مرور زمان میشه و شکایتش مورد قبول نیست؟ و اینکه اون ادعا داره به قیمت الان خونرو کارشناسی کنن و قیمت روز سهمشو بدن آیا اینجوری هست یا پول همون موقع که فروخته شده سهمش هست؟ و ایننکه طبق نوشته پشت قولنامه که مقدار سهم مشخص نشده دوتا از عموهام میگن نصفشو پدرمون داده مورد قبوله یا از کل خونه؟ با تشکر

    چهارشنبه ، 15 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ در صورتیکه عموی مرحومتان در طول سه سال بعد از فروش خانه توسط پدرتان، از فروش خانه مطلع بوده و اعتراضی ننموده، ممکن است به دلیل رضایت ضمنی وی بوده باشد که با ادعای بعدی پسرش در تعارض و تناقض می باشد. که اثبات این امر نیاز،به دلایل و مدارک کافی و شهادت شهود در اینخصوص دارد.. فاما در حالت کلی؛ چنانچه فروش مال غیر در پنجسال پیش با اطلاع مدعی صورت گرفته باشد، طرح شکایت کیفری در حال حاضر مشمول مرور زمان رسیدگی گردیده و مدعی می تواند صـرفا دادخواست حقوقی مطالبه و خسارت وارده از این حیث را بخواهد که طبق نظریه کارشناسی تعیین و برآورد می گردد.. اطهارنظر قطعی در خصوص سایر موارد نیز؛ نیازمند بررسی بیشتر مدارک و مستندات ابرازی می باشد... مؤید باشید..

  • سلام عرض ادب یک سوال داشتم درصلح عمری بیان به طور خلاصه شده تمام ششدانگ یک تریلی به همسرایشان صلح بلاعوض شد،اما درشروط ضمن عقد گفته شده که تازمان حیات مصالح ،متصالح (همسرایشان)هیچ حق تصرفی درموردصلح ندارد ومنافع تااخرعمربرای مصالح مستقرشد...وزوجه ایشان تعهد میدهد چناچه بعدازفوت یامحجوریت مصالح که مالکیت ایشان مستقرمیشود اختیاردارد بفروشد یا خانه بخرد اگرفروخت که از ثمن فروش یک پنجم را به فرزندانی که مصالح معین کرده را بدهد واگرمنزلی خریداری کرد یک نیم دانگ را به فرزندان موردنظر دردفاتررسمی انتقال دهد چناچه درمدت ذکرشده به تعهداتش عمل نکرد فرزندان حق فسخ خواهندداشت. نکته سوال اول این است که بیان شده بعدازفوت مصالح یا چناچه مصالح دچارمحجوریت شد این مالکیت این صلح نامه برای متصالح کامل میشود وبه عنوان مالک حق فروش یا هرمنافعی دیگررا دارد...آیا کلمه قید محجوریت ایرادی به عقدوارد نمیکند؟یافقط باید قیدشود بعدازفوت؟ سوال دوم واینکه میتوان برای مصالح هم حق انتفاع وهم حق عینی یعنی فروش تاحیات خودش شرط کرد یافقط حق انتفاع رامیشه شرط کرد؟ سوال سوم تمام مفاداین صلحنامه را باقیدعوض (ثمن) میشه درقالب مبایعه نامه قرارداد؟ ممنون ازپاسخ کامل شما

    چهارشنبه ، 15 دی 1400

    • فرشته نوری

      با سلام،کاربر گرامی،همانطور که از اسم عقد صلح عمری مشخص است یعنی تا زمانی که مصالح زنده است و در مدت عمرش .حال شرایط دیگر مثل محجوریت و...را در صورت توافق و امضای طرفین میتواند اضافه کند و خلاف مقتضای عقد نیست و دیگر اینکه بله تا زمانی که مصالح زنده هست مالک منافع است پس متصالح حق فروش عین را در آن زمان ندارد چرا که با حق مصالح در تعارض است.

  • سلام پدرم فوت کرده مادرم یه حقوق بازنشستگی تامین اجتماعی میگیره ۲۹۰۰ هم حقوقش هست ایا میتونیم رایگان وکیل بگیریم چون وضع مالیمون خوب نیس اصلا

    چهارشنبه ، 15 دی 1400

    • فرشته نوری

      با سلام،بله شما میتوانید با مراجعه به کانون وکلای شهرتان از خدمات وکیل معاضدتی استفاده نمایید.

  • سلام من ۴ماه پیش از طلا فروش چند تیکه طلای مستعمل دست دو خریدم دیروز که خواستم طلا رو بفروشم یک تیکه از طلاها بدل بوده ولی طلا فروش زیر بار نمی رود،باید چکار کنم؟؟

    چهارشنبه ، 15 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم اساسا صرف ادعا کافی نبوده و شما بایستی بتوانید ادعای خودتان را با دلایل و مدارک کافی و شهادت شهود و بخصوص ثابت ماندن وزن مندرج در فاکتور اولیه طلای خریداری شده با وزن فعلی؛ مراتب خرید طلای بدل را از طلافروشی مدکور اثبات نموده و نسبت به عودت و یا احقاق حقی خود اقدام نمایید.. مؤید باشید..

  • سلام ما یک واحد اپارتمان رو به فردی فروخته بودیم که چک هاش رو پاس نکرد و با این حال واحد رو هم میخواست شکایت کردیم قاضی هم طبق بند ۶ قولنامه که داوری هست فرستاد داوری که ۳تا داور داشت الان اونا دیروز مبلغی رو به حساب ما واریز کردن تا ادعا کنن توافق کردن با ما باید چیکار کنیم؟

    چهارشنبه ، 15 دی 1400

    • علیرضا فضلی

      باسلام شما میتوانید عدم توافق و همچنین واریز وجوه نقد به حساب بدون هماهنگی با شما توسط خریدار به وسیله تقدیم لایحه به هیئت داوری اعلام کنید سپس به خود خریدار نیز اظهارنامه ارسال و عدم انجام تعهدات خریدار را یادآور شوید و ضمن اخطار به ایشان شماره حسابی جهت استرداد وجوه از بخواهید .

  • سلام من خواهرم قصد داره از همسرش جدا بشه منتهی این دو وام مسکن برای خرید منزل گرفتن منزل هم خریدن سه دانک برای هر کدام است منتهی اقساط وام هنوز تمام نشده وضعیت خونه چی میشه

    سه شنبه ، 14 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ اصولا به اصل مالکیت مشاعی زن و شوهر بعد از وقوع طلاق و جدایی، خدشه ای وارد نمی گردد و هر یک از طرفین مالکین‌مشاعی می توانند هر زمانی نسبت به درخواست فروش و واگذاری سهم خود به غیر اقدام‌ نمایند.. مؤید باشید..

سوال حقوقی