اعاده حیثیت چیست و چگونه اعاده حیثیت کنیم؟

اعاده حیثیت 

برای به دست آوردن معنا و مفهوم اعاده حیثیت باید به معنای عرفی و معنای قانونی اعاده حیثیت دقت نمود چرا که این دو معنا تا حدود قابل توجهی با یکدیگر متفاوت است و آثار و ویژگی های خاص خود را دارد در ادامه به  تعریف اعاده حیثیت از حیث عرفی و قانونی آن خواهیم پرداخت.

اعاده حیثیت در عرف عامه مردم

اعاده حیثیت در عرف مردم و آنچه که فوراً با شنیدن این نام و عنوان یعنی اعاده حیثیت به ذهن متبادر میشود در واقع چیزی جز شکایت و طرح دعوای متقابل نیست که توجه به نکات زیر برای پی بردن به این اصطلاح بسیار اهمیت دارد.
✓اعاده حیثیت در معنای عرفی و در بطن مردم با یک عبارت کاملا اشتباه تحت عنوان ادعای حیثیت جا افتاده است که متاسفانه در مراجعه مردم و متقاضیان به محاکم این اشتباه فاحش که اعاده حیثیت را ادعای حیثیت می‌خوانند کاملا مشهود است .
✓زمانی که شخصی اقدام به طرح  دعوا به طرفیت دیگری می کند و توان اثباتی و دلایل کافی را برای اثبات بزه و دعوی را ندارد طرف مقابل اقدام به طرح شکایت افترا به طرفیت شاکی اول که دلایل و ادله کافی را نداشته است مینماید که در اصطلاح شخص می‌گوید رفتم و اعاده حیثیت کردم .

اعاده حیثیت در معنای قانونی 

برای پیدا کردن معنای اعاده حیثیت در معنای قانونی آن  باید به سراغ  تبصره ۲ ماده ۲۶ قانون مجازات اسلامی برویم که ماده مذکور بدین نحو اشعار داشته است که« هر کس به عنوان مجازات تبعی از حقوق اجتماعی محروم می گردد پس از گذشت مواعدای اعاده حیثیت می‌شود و آثار تبعی محکومیت وی زائل می گردد....»پس اعاده حیثیت در معنای قانونی آن یعنی اگر شخصی به واسطه مجازات تبعی از حقوق اجتماعی محروم شود پس از گذشت یک سری مواعد حقوق اجتماعی دوباره نسبت به او اعاده میشود و اعاده حیثیت درباره مجرم حاصل میشود.
اما مجرم قبل از اعاده حیثیت از چه حقوقی محروم میشود و حقوق اجتماعی شامل چه مواردی میشود ؟در ادامه این مقاله به بررسی حقوق اجتماعی 
پرداخته ایم .

حقوق اجتماعی چیست ؟

حقوق اجتماعی در ماده ۲۶ قانون مجازات اسلامی بدین شرح ذکر شده است ؛
ماده ۲۶ قانون مجازات اسلامی
✓حقوق اجتماعی موضوع این قانون به شرح زیر است:
الف- داوطلب شدن در انتخابات ریاست جمهوری، مجلس خبرگان رهبری، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی شهر و روستا
ب- عضویت در شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام یا هیات دولت و تصدی معاونت رئیس جمهور
پ- تصدی ریاست قوه قضائیه، دادستانی کل کشور، ریاست دیوان عالی کشور و ریاست دیوان عدالت اداری
ت- انتخاب شدن یا عضویت در انجمنها، شوراها، احزاب و جمعیتها به موجب قانون یا با رای مردم
ث- عضویت در هیاتهای منصفه و امناء و شوراهای حل اختلاف
ج- اشتغال به عنوان مدیر مسوول یا سردبیر رسانههای گروهی
چ- استخدام و یا اشتغال در کلیه دستگاههای حکومتی اعم از قوای سه گانه و سازمانها و شرکتهای وابسته به آنها، صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران، نیروهای مسلح و سایر نهادهای تحت نظر رهبری، شهرداریها و موسسات مامور به خدمات عمومی و دستگاههای مستلزم تصریح یا ذکر نام برای شمول قانون بر آنها
ح- اشتغال به عنوان وکیل دادگستری و تصدی دفاتر ثبت اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و دفتریاری
خ- انتخاب شدن به سمت قیم، امین، متولی، ناظر یا متصدی موقوفات عام
د- انتخاب شدن به سمت داوری یا کارشناسی در مراجع رسمی
ذ- استفاده از نشانهای دولتی و عناوین افتخاری
ر- تاسیس، اداره یا عضویت در هیات مدیره شرکتهای دولتی، تعاونی و خصوصی یا ثبت نام تجارتی یا موسسه آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و علمی

مرتکب چند سال از حقوق اجتماعی محروم میشود و به عبارت دیگر پس از چند سال اعاده حیثیت حاصل میشود ؟
حال که متوجه شدیم حقوق اجتماعی شامل چه مواردی میشود نوبت به پاسخ به این سوال می‌رسد که چند سال مرتکب از حقوق اجتماعی محروم میشود و پس از گذشت چه مدت اعاده حیثیت امکان پذیر است ؟
جهت پاسخ به این سوال به طور کلی نمیشود یک نسخه کلی داد و همه را با یک چشم دید بلکه نیاز است که شرایط نوع جرم و مجازات به صورت کیس به کیس و موردی بررسی شود که باید پاسخ سوال خود را در ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی بیابیم و به ماده مذکور مراجعه کنیم ؛

ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی
محکومیت قطعی کیفری در جرائم عمدی، پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده محکوم را از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می‌کند:
الف- هفت سال در محکومیت به مجازاتهای سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی
ب- سه سال در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنی علیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه چهار
پ- دو سال در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه مجنیٌ علیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه پنج

مجازات تبعی  و محرومیت از حقوق اجتماعی در چه جرایمی راه ندارد ؟
در مورد مجازات های تعزیری فقط حبس تعزیری درجه یک تا پنج مجازات تبعی دارد بنابراین بقیه مجازات های تعزیری مانند جزای نقدی و شلاق و....(از هر درجه ای که باشند )و همچنین حبس‌های تعزیری درجه شش تا هشت دارای مجازات تبعی نیستند.


✓جهت کسب اطلاعات بیشتر و تکمیلی میتوانید به وکلا و مشاوران و کارشناسان و متخصصان حقوقی وکیلوند اولین استار تاپ حقوقی ایران مراجعه نمایید.

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

اشتراک گذاری مقاله