جرم سرقت در فضای مجازی

سرقت حدّی در فضای مجازی


برای بسیاری افراد سوال است که آیا درصورتی اسناد، اطلاعات و مدارک اشخاص از طریق فضای مجازی مورد سرقت قرار گیرد و همچنین  سرقت دارای تمام شرایط سرقت حدی باشد آیا حکم صادره درخصوص این نوع سرقت نیز از احکام حدی می باشد یا خیر؟

سرقت حدی

برای درک بهتر این موضوع در ابتدا باید بدانیم چه جرایمی حدی به شمار می آیند که در این خصوص ماده 268 قانون مجازات اسلامی شرایط آن را بیان داشته است که عبارتند از:مال سرقت شده،شرعا دارای مالیت باشد.
مال سرقت شده در حرز باشد: حرز درواقع به معنای مکانی امن است که دسترسی به درون آن آسان نبوده مانند گاوصندوق.
سارق هتک حرز نماید: بدین معنا که سارق برای ربودن مال قفل یا مانعی که بین وی و مال وجود دارد را از بین ببرد مانند شکستن قفل گاوصندوق.
سارق مال را از حرز خارج نماید: صرف هتک حرز موجب احراز شرایط حد نخواهد شد و سارق باید مال را از حرز خارج نماید.
هتک حرز و سرقت مخفیانه باشد.
سارق پدر یا جد پدری صاحب مال نباشد.
ارزش مال سرقت شده در زمان خارج کردن از حرز معادل چهار و نیم نخود طلا (  حدود 1.2 گرم طلا) باشد.
مال سرقت شده از اموال عمومی،دولتی و موقوفی نباشد.
سرقت در زمان قطحی صورت نگرفته باشد.
صاحب مال از سارق شکایت نماید.
صاحب مال قبل از اثبات سرقت سارق را عفو نکند.
مال سرقت شده قبل از اثبات سرقت تحت ید مالک قرار نگیرد.
مال سرقت شده قبل از اثبات جرم به ملکیت سارق در نیاید.
مال سرقت شده از اموال سرقتی یا مغصوب (غصبی ) نباشد.
همانطور که در ماده فوق بیان شد تنها درصورتی که تمامی موارد فوق الذکر در یک سرقت روی دهد آن سرقت حدی محسوب خواهد شد و در خصوص حدی دانستن سرقت از طریق فضای مجازی باید موارد فوق در این نوع سرقت بررسی شود.
سرقت در فضای مجازی با سرقت عادی هر دو به یک معنا هستند و هر دو دارای تمامی عناصر سرقت بوده و تنها محل وقوع آن ها با یکدیگر متفاوت است. به طور کلی اطلاعات اشخاص در حساب های شخص یا سرور و یا محل هایی ذخیره می شود که تنها خود اشخاص امکان دسترسی به آن را دارند و این خود نشانه حرز است. تنها تفاوت در نحوه هتک حرز بوده که در فضای مجازی از طریق هک و در فضای فیزیکی توسط ابزار آلات صورت می گیرد. قانون گذار در ماده 12 قانون جرایم رایانه ای دسترسی غیر مجاز به اطلاعات اشخاص و ربودن آنان را سرقت تلقی کرده و در این خصوص متاسفانه تنها  مجازات نقدی و یا حبس در نظر گرفته است و شرایط حد را برای آن متصور نشده است. بلکه درحالت کلی سرقت در فضای مجازی دارای تمامی شرایط سرقت حدی بوده است.

مجازات سرقت در فضای مجازی


همانطور که بیان شد قانون گذار در ماده 12 قانون جرایم رایانه ای مجازاتی را برای سارقین در فضای مجازی درنظر گرفته و آن در اختیار بودن داده ها نزد صاحب آن است که عبارتند است:
جزای نقدی از  یکصد هزار تومان الی دو میلیون تومان.
حبس از نود و یک روز تا یکسال
جزای نقدی از پانصد هزارتومان الی دو میلیون تومان
یا هردو مجازات (حبس به همراه محکومیت به جزای نقدی )

همچنین بر اساس ماده 13 قانون جرایم رایانه درصورتی که شخصی به نحو غیر مجاز در داده ها اعمالی نظیر تغییر،محو،ایجاد یا متوقف داده ها نماید و یا سامانه را مختل و وجه یا مال یا منفعتی و اقداماتی نظیر آن انجام دهد به حبس از یک الی پنج سال و یا جزای نقدی از دو میلیون تومان الی ده میلیون تومان و یا هردو مجازات محکوم خواهد شد.
قانونگذار با توجه به تصویب قوانین فوق الذکر درواقع سرقت را در فضای مجازی میسر دانسته و برای آن مجازاتی درنظر گرفته است ولیکن توجه ای به حدی بودن آن نداشته است و امید است که در آینده این موضوع مورد توجه قرارگرفته و قوانین سختگیرانه تری نسبت آن وضع نماید چرا که امروزه گاهی اطلاعات از ارزش بسیار بالاتری برخوردار بوده اند و مجازات تعیین شده در مواقعی نمی تواند مانع از اتفاق این امر شود.


دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

اشتراک گذاری مقاله