چگونه میتوان یک قرارداد را فسخ کرد؟

هر عقدی بر اساس (وجود یا عدم وجود) شرایطی که در ماده 190 قانون مدنی برای صحت معاملات آمده است، از این سه حالت خارج نیست: صحیح، یا باطل و یا غیرنافذ.
ماده 190 قانون مدنی: برای صحت هر معامله شرایط زیر الزامی است:
1. قصد طرفین و رضای آن ها؛
2. اهلیت طرفین؛
3. موضوع معین که مورد معامله باشد؛
4. مشروعیت جهت معامله.

تعریف عقد صحیح

عقدی که شرایط صحت را به طور کامل داشته باشد صحیح می باشد و آثار آن هم به وجود می آید.

انحلال عقد صحیح

انحلال فقط و فقط در عقد صحیح رخ می دهد. یعنی عقد صحیح پس از مدتی ممکن است از بین برود. که به آن انحلال می گویند.

تفاوت انحلال با بطلان:

همان طور که گفته شد، انحلال در عقد صحیح اتفاق می افتد، اما بطلان مربوط به عقدی است که اصلاً به وجود نیامده است. عقد باطل از ابتدا باطل است. مثل نوزادی که مرده به دنیا می آید. انحلال تنها به یکی از این سه طریق رخ می دهد و شکل دیگری ندارد.: اقاله، فسخ و حکم قانون.

سبب نخست: اقاله یا تفاسخ

اقاله یعنی همان دو نفری که عقد را منعقد کرده اند، توافق می کنند و عقد را به هم می زنند. به عبارت دیگر: اقاله یعنی توافق طرفین عقد در بر هم زدن عقد.
چند نکته از اقاله:
اقاله مربوط به طرفین عقد است و اگر یکی از این دو طرف بمیرد، وراث نمی توانند اقاله کنند؛
اقاله خودش یک عقد است. به عبارت دیگر تعریف عقد مشمول اقاله هم می شود؛
فقط عقد را می توان اقاله کرد و ایقاع قابل اقاله نیست. به عبارتی دیگر، موضوع اقاله عقد می باشد و مشمول ایقاع نمی شود؛
اقاله فقط مربوط به عقد لازم است و شامل عقد جایز نمی شود. چون در عقد های جایز طرفین به راحتی و بدون اجازه از یکدیگر می توانند آن را فسخ کنند؛
سه مورد از عقود را نمی توان اقاله کرد نکاح، وقف و ضمان ( نقل).

سبب دوم: فسخ

(دومین سبب انحلال عقد): فسخ به هم زدن عقد با یک اراده (ایقاع) است.

تفاوت فسخ با اقاله:

فسخ ایقاع ( وجود یک اراده) و اقاله عقد است (جمع دو اراده)؛
اقاله فقط در عقد لازم است، اما فسخ هم در عقد لازم است و هم در عقد جایز.

سبب سوم: حکم قانون (انفساخ یا منفسخ)

(سومین سبب انحلال عقد): گاهی یک حادثه ای اتفاق می افتد و قانون حکم انحلال عقد را به همین دلیل می دهد. به عبارت دیگر: اراده ای برای آن وجود ندارد و کسی خواهان انحلال عقد نیست و این یک دلیل قهری می باشد که با آن انفساخ می گویند. انفساخ هم در عقد جایز (ماده 954 قانون مدنی) و هم در عقد لازم (ماده 387 قانون مدنی) اتفاق می افتد.

نتیجه گیری:
انحلال هر عقد صحیحی با اقاله می باشد یا فسخ و یا منفسخ.

نکته
کاربرد الفاظ (( باطل شدن، باطل می شود و باطل کردن)) برای عقود صحیح اشتباه است. عقدی که به طور صحیح واقع بشود، هرگز باطل نمی شود؛ فقط ممکن است منفسخ، اقاله و یا فسخ بشود.

۵ / 5 (از مجموع 2 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!

پرسش و پاسخ های مرتبط

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    سلام، من وکالت دارم از مالک خودرو جهت تعویض پلاک متاسفانه ایشون فوت شده است. اطلاعی از مکان ورثه ندارم حالا نوبت گرفتم راهنمایی و رانندگی جهت تعویض پلاک خواستم بدونم اداره راهنمایی و رانندگی چه اقدامی در این خصوص انجام میده؟؟ ضمنا جهت گرفت خلافی به پلیس +10 مراجعه کردم گفتند که شکایت روی پلاک شما است حالا نوبت زدم جهت تعویض پلاک.لطفا راهنمایی کنید.

    پنجشنبه ، 23 دی 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام کاربر محترم وکالتنامه باطل شده است و دیگر نمیتوان به آن استناد کرد‌. لذا به نظر میرسد که تعویض پلاک برا ی شما انجام نشود. شما باید به استناد مبایعه نامه ای ک دارید در دادگاه حقوقی الزام ورثه را بخواهید که سند رسمی را به نام شما منتقل کنند . انوقت شما با استناد به این سند رسمی میتوانید تعویض پلاک خود را انجام دهید. موفق و موید باشید.

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    با سلام و خسته نباشید ببخشید چرا بعضی از قضات خسارت تاخیر تادیه دیون متوفی را تا زمان فوت در نظر می گیرند؟ممنون

    پنجشنبه ، 23 دی 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام کاربر محترم به این خاطر است تا از این امر سو استفاده نشود و همچنین فرد متوفی بعد از فوت دیگر نمیتواند طلبکار یا بدهکار باشد و به نوعی دیگر اون شخصیت و توان حقوقی خود را از دست می دهد. لذا خسارت تاخیر تادیه تا زمان فوت متوفی جریان دارد . این امر راه سواستفاده از متوفی در پرداخت خسارت تاخیر را می بندد به این صورت امکان دارد فرد طلبکار تا مدتها بعد از فوت سراغ طلب خود را نگیرد و این امر، نوعی خسارت هنگفت را به فرد متوفی که دیگر در این دنیا نیست تا طلب خود را پرداخت نماید، وارد می آورد. موفق و موید باشید...

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    با سلام.خانه ای را خرداد اجاره کردم.ولی به علت مشکلات خانه از جمله داشتن موش مهر ماه تصمیم به تخلیه خانه گرفتم.در اجاره نامه قید شده اگر بخواهم قولنامه را فسخ کنم باید یک ماه زودتر اعلام کنم و یک ماه ضرر و زیان بدهم.من طبق این بند از مهر ماه به صاحب خانه اعلام کردم و خانه را خالی کردم.برایشان اظهار نامه ام فرستادم.ولی پول رهن خانه را پس نمیدهند.من تماسی نگرفتم.از طرف شورای داوری با ایشان تماس گرفته شد.که میگویند چون بخاطر شما بوده پدر ما حالش بد شده از شما شکایت میکنیم و با پیام تهدید میکنند.آیا چنین حقی دارند؟اگر دادخواست فسخ اجاره نامه بدهم چه مدت زمان میبرد و چقدر هزینه دارد؟و آیا به نتیجه میرسم؟پول پیش من 30 میلیون تومان است.

    پنجشنبه ، 23 دی 1400

    • حسین امامی

      مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ در خصوص ادعای ایشان مبنی بر شکایت علیه شما بعید هست منجر ب نتیجه ای شود در خصوص فسخ قرارداد با عنایت ب لازم بودن عقد اجاره لیکن مفاد قرارداد فی مابین ملاک عمل هست اگر اظهارنامه فسخ را در موعد مقرر ب موجر ارسال داشته اید میتوانید دادخواست تایید فسخ را به ثبت برسانید و با فسخ قرارداد ملزم ب استرداد ودیعه خواهند بود هزینه دادرسی در دعاوی مالی سه و نیم درصد مبلغ خواسته و در دعاوی غیر مالی مبلغ ناچیزی هست مدت زمان نیز ب عوامل متعددی از جمله کثرت پرونده های شعب و... بستگی دارد لیکن در دعاوی حقوقی حداقل ۲ ماه موید باشید

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    سوال اول: سالها پیش زمین مشاعی پدر مرحومم فروختند به یک سازمان، که در قولنامه آمده 53سهم مشاع از 240 سهم که هر سهم 184 متر، که بعد معلوم میشه هر سهم 204 متر بوده! متراژ هرسهم(184متر) در قولنامه آمده ولی در رونوشت سند که از اداره اسناد دریافت کردیم چیزی نیامده فقط نوشته 53 سهم از 240 سهم معادل یک دانگ و سیزده سیر از شش دانگ!ولی برادرم میگن که در سند محضری هم مانند قولنامه متراژ هر سهم ذکر شده. آیا مابقی که حدود 1000 متر است قابل باز پس گیری است؟و اگر هست آیا خود زمین رو میتونیم بگیریم باتوجه به اینکه ساخته هم نشده؟ سوال دو: پدرم ملکی به متراژ 7000 متر به پسرعمویشان میفروشد که معلوم میشه 13هزار متر بوده و پسرعموی ایشان با آگاهی به این موضوع وارد معامله شده بوده! و در قولنامه و اسناد پدرم ذکر کردند که فقط برای استفاده زراعی و کشاورزی!اما حالا در حال تفکیک هستند و به نظر قصد ساخت دارند! حالا آیا ما ورثه پدرم میتونیم بریم ادعا کنیم که اینجا به شرط زراعی کشاورزی فروخته شده و برای ساخت باید با ما مصالحه کنید؛ که بلکه بتوانیم همه یا حداقل بخشی از حق خود را زنده کنیم؟

    پنجشنبه ، 23 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ چنانچه مساحت ملک فروخته شده با متراژ واقعی ملک متفاوت بوده و داری افزایش متراژ باشد، می توانید اضافه مساحت زمین را استرداد نمایید،، در خصوص سـئوال دیگـرتان مبنی بر قرلر دادن شـرط کشاورزی در قرارداد فروش، برای ملک زراعی،، اصـولا چنانچه تعهد و شـرط مذکور در قرارداد ذکر شده باشد، قابل اعمال بوده و می تواند مدعی شوید، ولی در غیر اینصورت ترتیب اثر داده نمی شود. مؤید باشید..

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    سوال اول: سالها پیش زمین مشاعی پدر مرحومم فروختند به یک سازمان، که در قولنامه آمده 53سهم مشاع از 240 سهم که هر سهم 184 متر، که بعد معلوم میشه هر سهم 204 متر بوده! متراژ هرسهم(184متر) در قولنامه آمده ولی در رونوشت سند که از اداره اسناد دریافت کردیم چیزی نیامده فقط نوشته 53 سهم از 240 سهم معادل یک دانگ و سیزده سیر از شش دانگ! ولی برادرم میگن در سند محضری هم متراژ هر سهم (۱۸۴متر) ذکر شده.آیا مابقی که حدود 1000 متر است قابل باز پس گیری است؟ اگر هست به صورت زمین یا نقدی؟ (ساخته نشده است) سوال دو: پدرم ملکی به متراژ 7000 متر به پسرعمویشان میفروشد که معلوم میشه 13هزار متر بوده و پسرعموی ایشان با آگاهی به این موضوع وارد معامله شده بوده! و در قولنامه و اسناد پدرم ذکر کردند که فقط برای استفاده زراعی و کشاورزی!اما حالا در حال تفکیک هستند و به نظر قصد ساخت دارند! حالا آیا ما ورثه پدرم میتونیم بریم ادعا کنیم که اینجا به شرط زراعی کشاورزی فروخته شده و برای ساخت باید با ما مصالحه کنید؛ که بلکه بتوانیم همه یا حداقل بخشی از حق خود را زنده کنیم؟

    پنجشنبه ، 23 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ چنانچه مساحت ملک فروخته شده با متراژ واقعی ملک متفاوت بوده و داری افزایش متراژ باشد، می توانید اضافه مساحت زمین را استرداد نمایید،، در خصوص سـئوال دیگـرتان مبنی بر قرار دادن شـرط کشاورزی در قرارداد فروش، برای ملک زراعی، اصـولا چنانچه تعهد و شـرط مذکور در قرارداد فیمابین ذکر شده باشد، قابل اعمال بوده و می تواند مدعی شوید، ولی در غیر اینصورت ترتیب اثر داده نمی شود. مؤید باشید..

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    شخصی با چک ۱۰۰ میلیونی با مراجعه به ثبت خودرو بنده و توقیف کرد و بعد از ۳ روز کل پول رو دریافت کرد و لاشه چک و یک رضایت نامه دستی هم نوشت.اما اداره ثبت گفته باید رضایت محضری بده تا خودرو ازاد شه و این شخص بدون داشتن هیچ مدرکی مجدد تقاضای پول بیشتری کرده و حدود ۲ هفتست که حاضر به رضایت محضری نیست..از اداره ثبت امروز واسش اظهار نامه رفته که ۳ روزه تکلیف رو مشخص کنه.اگه انجام نده و مجبور به شکایت از طریق دادگاه بشم طول میکشه.چه طور میتونم قبلش ماشین رو آزاد کنم؟

    چهارشنبه ، 22 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ در صورت عدم تعیین تکلیف با اظهارنانه ارسالی، بایستی خودرو آزاد گردد و در صدرت عدم توفیق با در دست داشتن رصایتنامه و لاشه چک مذکور می توانید اقدام به طرح دعوی نموده و قبل از رسـیدگی، از دادگاه تقاضای صدور دستور موقت قبل از رسـیدگی را بخواهید.. مؤید باشید..

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    سلام بنده در بندرعباس دفتر وانت بار دارم اگه باری را بخواهم به راننده ای بدهم که تا تهران آن را حمل کند و راننده بار را بدزدت و تحویل ندهد چه مسئولیتهایی بر گردم دفتر میباشد آیا دفتر باید تمام و کمال معادل قیمت بار را به صاحب بار پرداخت کند؟ تکلیف راننده که خیانت در امانت کرده است چه میشود؟

    چهارشنبه ، 22 دی 1400

    • مصیب قادری چشمه گچی

      با سلام کاربر محترم کار شما بدین نحو است که کارهای محوله را باید تمام و کمال انجام دهید . در اصطلاح حقوقی بدان تعهد به نتیجه میگویند . لذا شما در مقابل صاحب بار ملزم به رفع جبران خسارت هستید. شما نیز میتوانید پس از پرداخت خسارت، به فردی که خیانت در امانت کرده، مراجعه نموده و هم تحت عنوان کیفری و حقوقی، وی را تحت تعقیب قرار داده و جبران خسارت پرداختی را بنمایید. کاربر محترم توصیه میشود که از رانندگان مورد قرارداد با شما تضمین کافی جهت حسن انجام کار گرفته شود تا در صورت بروز اینچنین مشکلاتی، جبران خسارت به سهلی میسر شود. موفق و موید باشید.

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    سلم پدر من ملکی داشته به نام دوتا پسرش کرده الان دوتا خاهر از پدر من شکایت کردن

    چهارشنبه ، 22 دی 1400

    • حامد جمشیدوند

      سلام و درود کاربر محترم هر شخصی تا زمانی که در قید حیات است میتواند در خصوص کلیه امور مالی و غیر مالی خود تصمیم گیری نماید و اموال خود را به هر شخصی که بخواهد انتقال دهد و هیچ یک از فرزندان نمی توانند اعتراضی داشته باشند موفق باشید

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    علی که مقیم اهواز است، طی نامه ای ایجاب فروش خودروی متعلق به رضا را برای محمود ساکن مشهد ارسال می نماید .محمود طی نامه دیگری قبولی خود را نوشته و خرید خودروی مذکور را وابسته به برنده نشدن خود در قرعه کشی می نماید .سپس طی فاکسی پشیمانی خود را به علی اعالم می کند . علی بال فاصله خودروی مذکور را به مرتضی و سپس به حسین و در نهایت حسین آنرا به سجاد می فروشد .سجاد خودرو را تحویل گرفته و با آن به مدت سه ماه کار کرده سه ماه دیگر بعلت خرابی موتور خودرو، در پارکینگ نگهداری می نماید .با توجه به صورت مساله به سواالت زیر پاسخ دهید : 1- وضعیت صحت و اعتبارهر یک از معامالت مذکور را شرح دهید؟

    چهارشنبه ، 22 دی 1400

    • فرشته نوری

      با سلام،این مکان ملجاء و جایگاهی برای پاسخگویی به سوالات حقوقی و کیفری در گرفتاریهای پیش آمده مردم عزیز است نه پرسشهای درسی با کلافهای پیچیده که نیاز به تامل و تفکر به وقت مورد نیاز در جلسه امتحان دارد.موفق باشید.

  • مشاوره حقوقی آنلاین

    کسی چرا پاسخ گو نیست من پولم انتقاد دادم این ک نمیشه .با ۰ شماره ای تماس بگیرم

    سه شنبه ، 21 دی 1400

    • با درود؛ کاربر محترم؛ به لحاظ دیر وقت بودن و احتمال عدم حضور پشتیبانی، چنانچه تمایل داشته باشید، اینجانب جهت مشاوره و پاسخگویی به سئوالات شما، از طریق واتساپ در خدمتم.. مؤید باشید‌. 09149617565

سوال حقوقی