قانون ارث بری اشخاص هر طبقه و دسته

قانون ارث بری اشخاص هر طبقه و دسته


تعرف ارث:

انتقال خود به خودی و قهری اموال متوفی به وراث را ارث یا ارثیه می گویند
 مرگ یا موت 2 نوع است:
1- مرگ طبیعی
     مرگ قلبی : یعنی قلب شخص از کار بایستد
     مرگ مغزی : مغز شخص از کار کردن بی افتد
     در حال حاضر در کشور ما مرگ مغزی هم به منزله مرگ حقیقی مورد قبول واقع شده 
2- مرگ فرضی : برای غایب مغقود الاثر رخ میدهد که در صورت گذشت مدت مدیدی از نبود شخص وراث آن شخص می توانند تقاضای موت فرضی مورث خود را نمایند
مطلبق ماده 872 قانون مدنی اوال غایب مفقود الاثر تقسیم نمی شود مگر بعد از ثبوت فوت او یا انقضاء مدت که عادتاً چنین شخصی زنده نمی ماند 
موجبات ارث بری:
1- نسب 
2- سبب
قرابت سببی : یعنی قرابت ناشی از ازدواج که فقط بین زوج و زوجه است مطلبق ماده 864 از جمله اشخاصی که به موجب سبب ارث میبرند هریک از زوجین هستند که در حین فوت دیگری زنده باشد 

قرابت نسبی: مطابق ماده 862 قانون مدنی اشخاصی که به موجب نسب ارث می برند در 3 طبقه واقع شده اند:
1- پدر و مادر ، اولاد و اولاد اولاد 
2- اجداد و برادر و خواهر و اولاد آنها
3- اعمام و عمات ، اخوال و خالات و اولاد آنها 
در صورتی که میت عمو عمه دایی و خاله نداشته باشد و اولادی هم از آنها موجود نباشد ترکه متوفی به عمو ،عمه ،دایی و خاله پدر و مادر متوفی می‌رسد و در صورت موجود نبودن آن ترک به اولادشان می‌رسد هر گاه هیچ یک از اولاد آنها هم موجود نباشند ترکه به عمو عمه دایی و خاله اجداد میت می رسد و در صورت موجود نبودن آنها ترکه به اولادشان می‌رسد.
نکته: ترکه به اموالی که از  متوفی به جا مانده است گفته می شود 
مطلبق ماده 863 وارثین طبقه بعد وقتی ارث میبرند که از وارثین طبقه قبل کسی نباشد.
نکته: در عقد نکاح موقت زوجین از یکدیگر ارث نمیبرند حتی اگر در حین عقد شرط شده باشد 
ترکه ای که وارث ندارد:
مطابق ماده ۸۶۶ قانون مدنی در صورت نبودن وارث امر ترکه متوفی راجع به حاکم است 
حکم ماده شامل موردی هم می‌شود که وارثانی وجود دارد ولی شناخته نشده‌اند 
منظور از حاکم در این ماده ولی فقیه است 
اداره ترکه و تعیین مدیر برای آن در جایی است که متوفی وصی تعیین نکرده باشد و گرنه اداره ترکیه با وصی است 


ترکه بی وارث در مسیر انتقال به بیت‌المال قرار می گیردکه سه مرحله را طی می‌کند:
1- اداره ترکیه 
2- حفظ ترکه به عنوان امانت شرعی 
3- تملک ترکه به عموم
زمان استقرار مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی:
مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی مستقر نمی شود مگر پس از اداء حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق گرفته
منظور از استقرار مالکیت وارثان، انتقال قطعی سهم هر وارث از ترک به دارایی او است که بعد از پرداخت کلیه حقوق و دیون متوفی محقق می شود 
استقرار مالکیت وارثان متضمن سه مرحله است:
1- تحریر ترکه : یعنی ارزیابی و تعیین مقدار ترکه و دیون متوفی 
2- تصفیه ترکه : یعنی تعیین دیون و حقوقی که بر عهده متوفی بوده و همچنین خارج کردن اموالی که اگر نسبت به آنها وصیتی به نفع کسی شده است 
3- تقسیم ترکه و تعیین سهام وارثان

حقوق صنفی، وظیفه ای، بازنشستگی و مستمری جزء ترک محسوب نشده و طلبکاران متوفی و مو صی اله( شخصی که به نفع او وصیت شده)حقی بر آن ندارند بلکه این گونه حقوق به طور مستقیم به مالکیت مستحقان در می‌آید و به صورت مساوی تقسیم می شود و نه بر اساس قواعد ارث همچنین وجه بیمه عمر متعلق به ذینفع آن است و جز ترک محسوب نمی‌شود به همین دلیل توسط طلبکاران قابل توقیف نیست

مجهول و معلوم بودن تاریخ فوت در ارث بری:
به موجب ماده ۸۷۴ قانون مدنی اگر اشخاصی که بین آنان توارث باشد بمیرند و تاریخ فوت یکی از آنها معلوم و دیگری از حیث تقدم و تاخر مجهول باشد فقط آنکه تاریخ فوتش مجهول است از آن دیگری ارث می برد

مطابق ماده 873 قانون مدنی  اگر تاریخ فوت اشخاصی که از یکدیگر ارث میبرند مجهول و تقدم و تأخر هیچ یک معلوم نباشد اشخاص مزبور از یکدیگر ارث نمی برد مگر آنکه موت به سبب غرق یا هدم واقع شود که در این صورت از یکدیگر ارث میبرند



شروطی که برای ارث بردن لازم است:

به موجب ماده ۸۷۵ قانون مدنی شرط وراثت زنده بودن در حین فوت مورث است و اگر حملی باشد در صورتی ارث می برد که نطفه او حین الموت منعقد بوده و زنده هم متولد شود اگرچه فوراً پس از تولد بمیرد 
شرط اصلی وراث حمل، وجود او در زمان فوت مورث است و زنده متولد شدن آن شرطی است که دلالت بر همان شرط اصلی می‌کند (شرط متأخر) در نتیجه اثر آن به گذشته سرایت کرده و تاریخ انعقاد نطفه ملاک اثرگذاری محسوب می‌شود 
فرزند خوانده:
کودک فرزندخوانده از جهت حضانت و انفاق در حکم فرزند خانواده است ولی فرزند خواندگی از موجبات ارث نیست 
در نتیجه هرگاه زن و شوهری بر اساس مقررات اهداء جنین به زوجین نابارور صاحب فرزند شوند این طفل به استثنای حق ارث بری و رابطه ولایت ، دارای کلیه حقوق فرزند مشروع است

قتل نامشورع مورث:

قانون گذار در ماده 880 قانون مدنی آورده است ، قتل از موانع ارث است بنابراین کسی که مورث خود را عمداً بکشد از ارث ممنوع می شود اعم از اینکه قتل بالمباشره باشد یا بالتسبیب باشد یا به شرکت دیگری باشند
معاونت در قتل مورث هم مانع از ارث بردن است 
در قتلی که مستوجب دیه است ، قاتل خودش از دیه ارث نمی برد زیرا ارث موجب مالکیت مافی ذمه و سقوط تمام یا بخشی از مجازات قاتل می شود قتل عمدی فرزند توسط پدر و قتل عمدی مورث غیر مسلمان توسط مسلمانان مانع ارث بردن نیست 
ماده ۸۸۱ قانون مدنی در صورتی که قتل عمدی مورخ قانون یا برای دفاع باشد مفاد ماده فوق مجرا نخواهد بود 
مطابق ماده ۸۸۱  مکرر کافر از مسلم ارث نمیبرد و اگر در بین ورثه متوفی کافری ، مسلمان باشد وراث کافر ارث نمی‌برند اگر چه از لحاظ طبقه و درجه مقدم بر شخص مسلمان باشند

لعان:

بعد از لعان زون و مرد از یکدیگر ارث نمیبرند و همچنین فرزندی که به سب انکار او لعان واقع شده از پدر و پدر از او ارث نمیبرد
هرگاه پدر از لعان رجوع کند فرزند فقط از پدر ارث میبرد و نه از ارحام پدری همچنین پدر و ارحام پدری نیز از پسر ارث نمیبرند

  • 26 خرداد 0
۵ / 5 (از مجموع 1 رای)

دریافت خدمات حقوقی به صورت شبانه روزی

این مقاله رو به اشتراک بگذار!

پرسش و پاسخ های مرتبط

  • عموم ارث پدربزرگی مارو به شورای حل اختلاف برده ؟؟؟

    چهارشنبه ، 08 تیر 1401

    • حسین امامی

      مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ بهرحال اگر پدرتان یا شما مستحق سهم الارث باشید عموی شما در انحصار وراثت میبایست نام همه وراث را قید کند والا مرتکب جرم شده در هرحال اگر از شما یا دیگر حقی ضایع شود امکان مطالبه سهم الارث با طرح دعوا وجود دارد در هرحال در اسرع وقت ب شعبه مربوطه مراجعه کنید هریک از وراث میتواند ب تنهایی برای انحصار وراثت و مطالبه سهم الارث خود اقدام نماید موید باشید

  • سلام برای انحصار وراثت چقدر وقت میخاد تا گواهی بدن

    جمعه ، 03 تیر 1401

    • حسین امامی

      مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ برای صدور گواهی حصر وراثت میبایست از طریق شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی اقدام کرد گواهی حصر وراثت محدود اصولا ظرف یک الی دو هفته میبایست صادر شود زیرا فرایند نشر آگهی در آن منتفیست لیکن صدور گواهی حصر وراثت نامحدود حداقل یک الی دوماه زمان خواهد برد موید باشید

  • سلام مادر میتونه سهم خود را از ارس شوهرش به نام یکی از فرزندان کنه فرزندی که ملک به نامش شده معتاد هستش و مادر را هم معتاد کرده مادر پیر و هواش پرت هم هستش

    چهارشنبه ، 01 تیر 1401

    • رضا احمدی ذیلان

      سلام کاربر گرامی وقت بخیر. چنانچه شوهر ایشان فوت کرده باشد ایشان میتواندد سهم خویش از ماترک چه بعنوان ارث و چه بعنوان مهریه خویش را به یکی از فرزندانش منتقل کند

  • باسلام پدر من سال ۸۹ فوت شده که در همون زمان کل دارایی ایشون ۵۰۰ هزارتومن توسط کارشناس در احصار ورثه ثبت شد بعد از چند سال مشخص شد که از طرف اداره ای واسه پدر من چندین سهم خرید داری شده که مبلغ ان ۸ میلیون تومن بود ایا از این مبلغ مادربزرگ من (مادر پدرم) سهم میبره؟اگه بله چقدر از این مبلغ سهم ایشونه؟

    چهارشنبه ، 01 تیر 1401

    • رضا احمدی ذیلان

      سلام کاربر گرامی وقت بخیر. بله مادر پدرتون هم ارث میبرد بستگی به این دارد وراث چه تعداد و چه کسانی هستند تا سهم ایشان تعیین شود

  • ایاسهم زن ودخترازارث یکسان است یعنی زن ودختریکسان ارث میبرند

    چهارشنبه ، 25 خرداد 1401

    • عذرا نصرآبادی

      سلام. کاربر محترم. بله سهم الارث زن ودختر فرق می کند زن اگر مادر باشد یک هشتم واگر بدون فرزند باشد یک چهارم ارث می‌برد اما دختر اگر تنهاباشد بقیه اموال به او می‌رسد در ماده 907 قانون مدنی، شرایط تقسیم ارث بین فرزندان مشخص شده است. برطبق این ماده قانونی، در صورتیکه متوفی یک فرزند دختر یا پسر داشته باشد، تمام اموال متوفی به وی تعلق می‌گیرد.

  • در حین دادرسی یکی از متشکی فوت میکند اگر وراث از انحصار وراثت وقیم نامه امتناع کرد چه راه قانونی وجود دارد

    چهارشنبه ، 04 خرداد 1401

    • حسین امامی

      مخاطب عزیز ضمن عرض سلام و احترام؛ اگر چنانچه احدی از وراث یا همگی انها از انحصار وراثت استنکاف ورزند و دادرسی ب این دلیل متوقف شده باشد شاکی یا خواهان نیز ک دینی از او بر ذمه متوفی بوده بعنوان ذینفع میتواند از شورای حل اختلاف اخرین محل اقامت متوفی تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت کند با ثبت دادخواست.... موید باشید

  • سلام.پدرم فوت شده یک برادر و دو خواهر دارم و مادرم ...مادرم کل دیه فوت پدرم که ۵۰ تومن بود سال ۹۶ به من داد تا خانه ای گرفتم سال ۹۷ با فروش خانه کلنگی پدر خانه ای به قیمت ۹۰ تومن خریداری کرد الان پولش رو به نرخ جدید خانه من می‌خواهم سهم من از پول دیه و خانه مادرم چقد میشه ؟

    چهارشنبه ، 04 خرداد 1401

    • علیرضا فضلی

      با سلام هرچند سوال مبهم است اما مادر یک هشتم از اموال پدر ارث می‌برد و پسر ها دوبرابر دختر .

  • سلام سوالی داشتم آیا وارث قبل از فوت مورث میتواند بدون آنکه سهم الارث تقسیم شده باشد را با صلح نامه واگذار کند و بعد از فوت مورث متصالح می تواند سهم الارث را بگیرد؟

    سه شنبه ، 03 خرداد 1401

    • ناصر روحی زاده

      سلام تا زمانی که مورث در قید حیات می باشد و نسبت به اموال خود تصمیمی نگرفته باشد توافق شما نافذ نخواهد بود چون احتمال این موضوع نیز می باشد که شاید مورث قبل از فوت کلیه اموال خود را وقف نمایید که در این صورت توافق بین معنی خواهد بود و اگر مورث اموال را تقسیم کرده باشد بله می توانید اقدام نمایید. موفق و موید باشید

سوال حقوقی